(هند) با خطرات زیادی هم روبرو است.
هر جور که راجع به دونالد ترامپ فکر کنید، وقتی هند را «پادشاه تعرفه» (یعنی کشوری که مالیات واردات زیادی میگیرد) مینامد، خیلی هم بیراه نمیگوید. جواهر لعل نهرو، اولین نخستوزیر هند، فکر میکرد تجارت با کشورهای دیگر باعث میشود هند دوباره مستعمره شود و از تلاش شوروی برای خودکفا بودن خوشش میآمد. این سیاست او که سعی میکرد از تولید داخلی حمایت کند و اقتصاد را کنترل کند، ادامه داشت تا اینکه شوروی در سال ۱۹۹۱ فروپاشید و هند مجبور شد کمکم درهای اقتصادش را باز کند. حتی بعد از آن هم، مالیاتهای وارداتی هند نسبت به بقیه دنیا بالا بود و در ده سال گذشته دوباره بالاتر هم رفته است.
حالا هند دوباره سر یک دوراهی مهم قرار گرفته است. در دوم آوریل، آقای ترامپ تعرفههای جدیدی علیه شرکای تجاری آمریکا اعلام کرد، از جمله ۲۷ درصد مالیات روی کالاهای هندی. مقامات هندی جلوی مردم خودشان را خوشبین نشان میدهند. میگویند هند میتواند مشکلات کوتاهمدت را تحمل کند و سریع با آمریکا یک قرارداد تجاری ببندد که باعث رشد اقتصادی شود. بعضیها حتی این وضعیت را با سال سرنوشتساز ۱۹۹۱ مقایسه میکنند. اما پشت پرده، خیلیها نگرانند که هر قراردادی با مخالفت شدید در داخل هند روبرو شود و یک جنگ تجاری طولانی میتواند برنامههای بزرگ آقای مودی برای اقتصاد و سیاست را خراب کند.
هند سعی کرده بود دل آقای ترامپ را به دست بیاورد. مثلاً قبل از سفر آقای مودی به واشنگتن در فوریه، مالیات واردات بعضی کالاها مثل نوعی ویسکی آمریکایی (بوربون) و موتورسیکلت را کم کرد. این کار کمک کرد: دو رهبر توافق کردند که بخش اول یک قرارداد تجاری را تا پاییز امسال تمام کنند و سعی کنند حجم تجارت کالا و خدمات بین دو کشور را تا سال ۲۰۳۰ به ۵۰۰ میلیارد دلار برسانند (که در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۱۰ میلیارد دلار بود). همچنین توافق کردند که هند نفت، گاز و اسلحه بیشتری از آمریکا بخرد تا اینهمه سود تجاری از معامله با آمریکا نداشته باشد (یعنی صادراتش به آمریکا خیلی بیشتر از وارداتش نباشد). پیوش گویال، وزیر بازرگانی هند، در ماه مارس به واشنگتن رفت و پیشنهاد داد که مالیاتهای بیشتری را هم کم کنند.
چندی نگذشت که هند پیشنهاد خود را گسترش داد تا حدود ۵۵ درصد از صادرات آمریکا به این کشور را پوشش دهد. همچنین مالیات ۶ درصدی بر تبلیغات دیجیتال را حذف کرد که باعث کاهش هزینهها برای غولهای فناوری آمریکایی شد. دو اپراتور مخابراتی، ریلاینس جیو و بهارتی ایرتل، قراردادهایی بستند تا سرویس اینترنت ماهوارهای استارلینکِ ایلان ماسک را به هند بیاورند.
اگرچه این اقدامات برای در امان ماندن از تعرفههای جدید در کوتاهمدت کافی نبود، اما به نظر میرسد که توانسته مذاکرات تجاری را در مسیر خود نگه دارد. وزارت بازرگانی هند در ۲۹ مارس اعلام کرد که دو طرف به «تفاهمی در مورد گامهای بعدی» دست یافتهاند. به نظر میرسد هدف این است که در ماه اوت یا حتی زودتر به توافقی در مورد تجارت کالا دست یابند و پس از آن توافقی در مورد خدمات منعقد شود. فعلاً به نظر میرسد، هند تصمیم گرفته است که دست به اقدام تلافیجویانه نزند.
تاثیر مستقیم تعرفههای جدید بر اقتصاد هند محدود خواهد بود. تجارت دوجانبه کالا با آمریکا حدود ۳ درصد از تولید ناخالص داخلی هند است (در حالی که این رقم برای کانادا ۳۵ درصد است). آجی سریواستاوا، یک مقام سابق تجاری هند که ریاست «ابتکار پژوهش تجارت جهانی» را بر عهده دارد، معتقد است هند میتواند از تعرفههای بالاتر وضعشده بر چندین کشور آسیایی دیگر سود ببرد و اشاره میکند که دارو، که یکی از صادرات عمده هند به آمریکاست، از [این تعرفهها] معاف شده است.
با این حال، آمریکا بزرگترین بازار صادراتی هند است و این تعرفهها میتوانند به بخشهای خاصی که اشتغالزایی بالایی دارند، مانند کشاورزی، فشار بیاورند (یا: آسیب بزنند). آقای سریواستاوا میگوید بخشهایی که بیشترین آسیب را خواهند دید، احتمالاً شامل غذاهای دریایی، و همچنین سنگهای قیمتی و جواهرات میشوند. این تعرفهها همچنین میتوانند به صادرات محصولات الکترونیکی هند، از جمله آیفونها و سایر گوشیهای هوشمند که در داخل مونتاژ میشوند، ضربه بزنند.
شاخصهای اصلی سهام هند در روز سوم آوریل با کاهش کار خود را آغاز کردند، به طوری که سهام شرکتهای فناوری بیشترین ضربه را خورد، در حالی که سهام شرکتهای داروسازی رشد کرد .
تأثیر غیرمستقیم [این تعرفهها] بر هند بیشتر خواهد بود. کاهش رشد جهانی ناشی از تعرفههای آقای ترامپ میتواند تقاضا برای کالاهای هندی را کاهش دهد. همچنین، کالاهای هندی ممکن است با رقابت شدیدتری از سوی صادرات سایر کشورها (مانند فولاد و مواد شیمیایی) روبرو شوند که پیش از این به آمریکا فرستاده میشدند.
اقتصاددانان برآورد میکنند که این تعرفهها، که بالاتر از حد انتظار بودند، میتوانند رشد اقتصادی هند را حدود ۰.۸ واحد درصد کاهش دهند. اگرچه این [کاهش رشد] برای آقای مودی در کوتاهمدت قابل مدیریت است، اما این اتفاق در زمانی رخ میدهد که اقتصاد [هند] در حال کند شدن و بازار سهام در حال افت شدید است.
یک جنگ تجاری طولانیمدت میتواند هدف او برای رساندن صادرات هند به ۲ تریلیون دلار تا سال ۲۰۳۰ (از ۷۷۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳-۲۴) و همچنین تسریع رشد سالانه تولید ناخالص داخلی به حداقل ۸ درصد را به خطر بیندازد (یا: تضعیف کند). این وضعیت همچنین میتواند به این تصور که او [مودی] رابطه خوبی با آقای ترامپ دارد، آسیب بزند.
بنابراین، به نظر میرسد آقای مودی در حال تلاش برای یک تغییر جهت (یا چرخش استراتژیک) است. از زمانی که او [مودی] در سال ۲۰۱۴ به قدرت رسید، هند به عنوان بخشی از کارزار او برای توسعه تولید داخلی، تعرفهها را افزایش داده است. این کشور همچنین مشوقهای مرتبط با تولید (PLI) ارائه کرده است که به شرکتهایی که تولید خود را از یک سطح پایه مشخص بالاتر میبرند، پاداش میدهد تا تولیدکنندگان خارجی را جذب کند. دستورات کنترل کیفیت - که موانع غیرتعرفهای هستند و ظاهراً استانداردهای ایمنی را بر واردات تحمیل میکنند - نیز گسترش یافتهاند .
اما بخش تولید داخل هند اوضاع خوبی ندارد و ضعیف است. سهمش در کل اقتصاد کشور از ۱۶ درصد در سال ۲۰۱۵ به ۱۴ درصد کاهش پیدا کرده (در حالی که این رقم در چین حدود ۲۵ درصد است). سرمایهگذاری شرکتهای داخلی هم رشد نکرده و پولی که از خارج برای سرمایهگذاری میآمد هم کمتر شده است (یا: سرمایهگذاری خارجی هم کم شده).
اما شاید اوضاع در حال تغییر باشد. خبرگزاری رویترز در ۲۴ مارس گزارش داد که دولت احتمالاً دیگر برنامه تشویقی PLI (که به شرکتها برای تولید بیشتر جایزه میداد) را ادامه ندهد.
آقای گویال هم اخیراً به شرکتهای صادرکننده هندی هشدار داده که دیگر اینقدر فقط به فکر حمایت از تولید داخلی (یا بستن درهای اقتصاد) نباشند. هند قبلاً در سال ۲۰۱۹ از یک قرارداد تجاری بزرگ با کشورهای منطقه بیرون آمده بود (یا: کنار کشیده بود)، اما حالا دارد با اتحادیه اروپا و بریتانیا هم برای بستن قرارداد مذاکره میکنند.
آقای مودی اولین رهبری نیست که از قراردادهای تجاری به عنوان بهانهای برای انجام اصلاحات اقتصادی (باز کردن بازارها) استفاده میکند و بعداً اگر مشکلی پیش آمد، تقصیر را گردن خارجیها میاندازد. ویویک دهجیا از دانشگاه کارلتون کانادا میگوید: «این الفبای اقتصاد سیاسی است» (یعنی یک ترفند شناختهشده است).
خیلی از اقتصاددانهای هندی میگویند وقت این اصلاحات خیلی وقت پیش رسیده بود (یا: این اصلاحات باید خیلی وقت پیش انجام میشد). کشورهایی مثل ویتنام و مالزی در جذب کارخانههایی که از چین میروند، خیلی موفقتر از هند بودهاند، که بخشی از آن به خاطر مالیاتهای وارداتی پایین و قراردادهای تجاری خوبی است که بستهاند.
حالا سوال این است که آیا آقای مودی میتواند خواستههای آقای ترامپ را قبول کند (یا: انجام دهد)، مخصوصاً در بخشهای حساسی مثل کشاورزی و فروش اینترنتی (تجارت الکترونیک) که ممکن است باعث نارضایتی در داخل هند شود؟ آقای ترامپ ممکن است از هند بخواهد که اجازه دهد شرکتهای آمریکایی هم در مناقصههای دولتی شرکت کنند و محدودیتها برای انتقال اطلاعات (دیتا) را بردارد؛ اینها درخواستهایی هستند که هند همیشه در برابرشان مقاومت کرده است.
از طرف دیگر، امید هند برای فروش لباس بیشتر در آمریکا ممکن است به خاطر مخالفت تولیدکنندگان خودِ آمریکا به جایی نرسد .
اگر هند بیش از حد کوتاه بیاید [در مذاکرات]، ممکن است نه فقط کشاورزان، بلکه غولهای اقتصادی (سرمایهداران بزرگ) هم اعتراض کنند؛ همان کسانی که سالهاست [به خاطر تعرفهها] از رقابت با شرکتهای خارجی در امان بودهاند.
خیلی از این [سرمایهداران] با آقای مودی روابط نزدیکی دارند و به حزب او کمک مالی زیادی میکنند.
خلاصه اینکه، چانهزنی (یا: مذاکره) بین «پادشاه تعرفه» هند و «مرد تعرفه» آمریکا تازه شروع شده است.
