نگاهی به بزرگترین سرکوب نظامی و حزبی چین در چند دهه اخیر
«شینون لیانبو»، برنامه خبری عصرگاهی تلویزیون دولتی چین، به ثبات و قالب همیشگی خود معروف است. پوشش خبری نشست اخیر کمیته مرکزی حزب کمونیست نیز همان الگوی همیشگی را دنبال کرد:
نمای وسیع از تالار بزرگ خلق
تصاویری از اعضای کمیته مرکزی که هنگام ورود رهبران کف میزدند
شی جینپینگ در مرکز صحنه، با خونسردی جمعیت را نظاره میکرد
اما تفاوتی آشکار وجود داشت: چهار ردیف صندلی تقریباً خالی بود. در مجموع، ۳۷ نفر از ۲۰۵ عضو تماموقت کمیته حضور نداشتند—نشانهای از پاکسازیهای اخیر. خالی بودن صندلیها، که در مرکز قاب دوربین قرار گرفت، پیام واضحی داشت: شی جینپینگ کنترل کامل دارد و هیچ کس، حتی نزدیکانش، از نظارت او مصون نیست.
تمرکز اصلی شی جینپینگ، نیروهای مسلح بوده است. تنها در این ماه، حزب ۹ ژنرال را اخراج کرد و مجموع ژنرالهای پاکسازیشده از زمان روی کار آمدن او به حداقل ۲۲ نفر رسید.
سه رئیسجمهور پیشین—هو جینتائو، جیانگ زمین و دنگ شیائوپینگ—هیچ ژنرالی را از ارتش حذف نکرده بودند.
این ژنرالها قبل از ارتقا کاملاً بررسی و تأیید شده بودند، اما اکنون شی جینپینگ آنها را کنار میگذارد. این امر نشان میدهد که پاکسازیها نه تنها مبارزه با فساد، بلکه نمادی از قدرت مطلق و تسلط او بر ارتش و حزب است.
تحلیلگران معتقدند که گناه بزرگ ژنرالها، جناحبندی و ایجاد شبکههای نفوذ شخصی بوده است. برخی نیز در تیپ ۳۱ ارتش سابق خدمت کرده بودند و احتمالاً با یکدیگر متحد شده بودند.
روزنامه ارتش آزادیبخش خلق اشاره کرده که آنها مظنون به فساد با مبالغ فوقالعاده زیاد بودند و وفادار نبوده و اصول فرماندهی حزب بر اسلحه را زیر پا گذاشتهاند.
این پرسش مطرح است که آیا پاکسازیها به چین کمک میکند یا مانع پیشرفت آن است:
نقاط ضعف: پستهای کلیدی ارتش خالی مانده، از جمله ۳ کرسی کمیسیون مرکزی نظامی. روحیه نیروها ممکن است آسیب ببیند و ترس و پارانویا باعث کاهش ابتکار عمل مقامات شود.
مزایا: برخی معتقدند پاکسازیها میتوانند ارتش را به سازمانی پاکتر و حرفهایتر تبدیل کنند، آماده برای «جنگیدن و پیروزی»، همانطور که شی جینپینگ بارها تأکید کرده است. گزارش پنتاگون اشاره دارد که برخی اخراجها با تقلب در ساخت سیلوهای موشکی بالستیک مرتبط بوده، و تحقیقات فساد باعث رفع مشکلات و بهبود آمادگی عملیاتی ارتش شده است.
چیزی که قابل توجه است، ادامه پاکسازیها حدود ۱۳ سال پس از آغاز حکومت شی جینپینگ است. در اوایل حکومت، مبارزه با فساد برای ثبت اثر و حذف دشمنان بالقوه قابل توجیه بود. اما اکنون، او در حال پاکسازی منصوبان خود است—ژنرالهایی که انتظار میرفت وفادار باقی بمانند.
پاکسازیهای شی جینپینگ ممکن است هرگز متوقف نشود. تمرکز قدرت و عدم شفافیت باعث میشود چرخه فساد، سرکوب و ترس ادامه پیدا کند. با این حال، یک احتمال نگرانکننده برای تحلیلگران وجود دارد: این پاکسازیها نه تنها خودتخریبی نیست، بلکه بخشی از سیستم حاکمیتی چین شدهاند و به تقویت آن کمک میکنند.
پاکسازیهای شی جینپینگ، ترکیبی از قدرت بیرقیب، کنترل حزب و ارتش، مبارزه با فساد و شکلدهی به سازمانهای نظامی است. این اقدامات نه تنها پیام روشنی به اعضای حزب میدهد، بلکه نقش مهمی در آمادهسازی ارتش و حفظ تسلط سیاسی او دارد.