ماجرا از یک بانک در کشور کوچک آندورا، میان فرانسه و اسپانیا، آغاز شد. یکی از کارکنان بانک نسبت به وجود ۱۲ میلیون یورو در حسابهای یک زن ایتالیایی مشکوک شد. پسر این زن ادعا میکرد که پولها از همسر فوتشده او به ارث رسیده است.
این تردید به یک گزارش رسمی تبدیل شد و در نهایت به دست مقامات ایتالیایی رسید. نتیجه آن آغاز یک تحقیقات بینالمللی گسترده بود که نزدیک به سه سال ادامه یافت.
در ۲۸ مه، این تحقیقات به بازداشت سه نفر منجر شد: یک زن ایتالیایی، پسرش و همسر سابقش، جاکومو تامبورلو؛ فردی که برخلاف ادعاهای مطرحشده نهتنها زنده بود، بلکه در سیسیل دوران حبس خانگی خود را پس از محکومیت به قاچاق مواد مخدر میگذراند.
همزمان، مقامات موفق شدند بیش از ۲۰۰ میلیون یورو دارایی را در ۹ کشور مختلف شناسایی و توقیف کنند؛ یکی از بزرگترین عملیاتهای مالی ضدمافیا در سالهای اخیر.
دادستانها معتقدند این پرونده فراتر از فعالیتهای یک قاچاقچی مواد مخدر است. به گفته آنان، خانواده تامبورلو در واقع مسئول نگهداری و مدیریت بخشی از ثروت نقدی مافیای سیسیل بودهاند.
این داراییها به گروه معروف «کورلئونهایها» نسبت داده میشود؛ جناحی از مافیای کوزا نوسترا که در دهه ۱۹۹۰ علیه دولت ایتالیا وارد جنگ شد.
این گروه تحت رهبری سالواتوره رینا، مشهور به «توتو رینا»، فعالیت میکرد و به دلیل ترور دو قاضی مشهور ضدمافیا و همچنین بمبگذاری در شهرهای رم، فلورانس و میلان شهرت یافت. اقدامات این گروه برای سالها فضای رعب و وحشت در ایتالیا ایجاد کرده بود.
مقامات ایتالیایی معتقدند این پرونده تنها درباره کشف پولهای مخفی نیست، بلکه نشانهای از تلاش مافیای سنتی سیسیل برای بازسازی قدرت خود نیز محسوب میشود.
پس از دستگیری توتو رینا در سال ۱۹۹۳، نفوذ کوزا نوسترا به تدریج کاهش یافت و گروههای جنایتکار دیگر، بهویژه در جنوب ایتالیا، جایگاه قویتری پیدا کردند.
با این حال، دادستانهای ضدمافیا میگویند برخی اعضای باقیمانده این سازمان در سالهای اخیر تلاش کردهاند ساختار فرماندهی مافیا را دوباره احیا کنند. ساختاری که زمانی با شورایی موسوم به «کوپولا» اداره میشد و فعالیت گروههای مختلف را هماهنگ میکرد.
بخشی از پرونده بر اساس شهادت اعضای سابق مافیا شکل گرفته است؛ افرادی که پس از همکاری با دولت، اطلاعات داخلی این سازمانها را فاش کردهاند.
بر اساس این شهادتها، جاکومو تامبورلو دههها با ماتئو مسینا دنارو همکاری داشته است. مسینا دنارو یکی از مشهورترین رهبران مافیا بود که سالها تحت تعقیب قرار داشت و سرانجام در سال ۲۰۲۳ دستگیر شد و چند ماه بعد درگذشت.
بسیاری از کارشناسان او را جانشین احتمالی توتو رینا و رهبر واقعی مافیای سیسیل میدانستند. گفته میشود او سرمایهگذاریهای گستردهای در بخش انرژیهای تجدیدپذیر، ساختوساز، گردشگری و فروشگاههای زنجیرهای داشت و ارزش داراییهایش هنگام مرگ به حدود ۴ میلیارد یورو میرسید.
تحقیقات نشان داد خانواده تامبورلو شبکهای پیچیده برای نگهداری ثروت خود ایجاد کرده بودند.
داراییهای کشفشده شامل دهها حساب بانکی در کشورهای مختلف، ۱۲ کیلوگرم شمش طلا، سهام یک بانک در لبنان از طریق شرکتهایی در جزایر کیمن، شش خودرو و ۲۲ ملک در منطقه ماربیا اسپانیا بود.
پسر خانواده، لوکا تامبورلو، در ظاهر یک تاجر موفق و فعال در بازار املاک اسپانیا محسوب میشد. او سابقه کار در مؤسسات مالی بزرگ بینالمللی را داشت و زندگی حرفهای عادی و موفقی از خود به نمایش گذاشته بود.
یکی از شاهدان پرونده ادعا کرده است که بخشی از سود حاصل از این سرمایهگذاریها مستقیماً به ماتئو مسینا دنارو پرداخت میشد.
به گفته این شاهد، حدود ۱۰ درصد سود فعالیتها به رهبر مافیا اختصاص داشت و اعضای شبکه برای حفظ امنیت خود ناچار به اجرای این توافق بودند.
اگر این ادعاها در دادگاه اثبات شود، نشان خواهد داد که بخش مهمی از ثروت تاریخی مافیای سیسیل طی دههها از طریق شبکهای پیچیده از شرکتها، حسابهای بانکی و سرمایهگذاریهای قانونی پنهان شده است.
هنوز هیچیک از اتهامات در دادگاه نهایی نشده و متهمان پرونده تمامی اتهامات را رد میکنند.
با این حال، مقامات ایتالیایی این پرونده را یکی از مهمترین ضربات مالی به مافیای سیسیل در سالهای اخیر میدانند. آنان معتقدند علاوه بر توقیف صدها میلیون یورو دارایی، تلاش برای احیای ساختار سنتی کوزا نوسترا نیز متوقف شده است.
اگر این ارزیابی درست باشد، پرونده تامبورلو ممکن است نه آغاز بازگشت مافیا، بلکه یکی از آخرین فصلهای تاریخ طولانی و خونین کوزا نوسترا باشد.
