در دنیای برنامهنویسی و توسعه نرمافزار، فرمتهای تبادل داده نقش بسیار مهمی دارند. JSON یکی از محبوبترین فرمتها برای تبادل داده بین سرورها و کلاینتها است. اما با رشد پیچیدگی دادهها و نیاز به سرعت بیشتر در پردازش و حجم کمتر، فرمتهای جدیدتری مانند TOON معرفی شدهاند. در این مقاله، به بررسی TOON، مزایا و کاربردهای آن میپردازیم.
TOON (مخفف Typed Object Oriented Notation) یک فرمت سبک برای تبادل دادهها است که به صورت خاص برای جایگزینی JSON طراحی شده است. هدف اصلی TOON کاهش حجم داده، بهبود سرعت پردازش و افزایش قابلیت نگهداری و نوعدهی دقیقتر دادههاست.
بر خلاف JSON که بیشتر دادهها را به صورت رشتهای (string) یا آرایه و شیء (object) ذخیره میکند، TOON اجازه میدهد نوع دقیق دادهها (مثل integer، float، boolean، تاریخ و حتی نوعهای پیچیدهتر) به صورت واضح مشخص شود. این باعث میشود پردازش و اعتبارسنجی دادهها دقیقتر و سریعتر انجام شود.
ساختار TOON شبیه JSON است اما با چند تفاوت مهم:
هر مقدار دارای نوع مشخص است.
امکان فشردهسازی و حذف کاراکترهای اضافی وجود دارد.
خوانایی برای انسان همچنان حفظ شده است.
مثال مقایسهای:
Json:
{
"name": "Alice",
"age": 30,
"is_active": true
}
Toon:
{
name:str("Alice"),
age:int(30),
is_active:bool(true)
}
همانطور که مشاهده میکنید، TOON نوع هر داده مشخص است که باعث میشود در زمان پردازش، سیستم بتواند سریعتر و دقیقتر تصمیم بگیرد.
نوعدهی دقیق دادهها (Strong Typing):
در JSON، همه دادهها به شکل رشته، عدد یا boolean هستند و تاریخ یا نوعهای پیچیده باید به صورت رشته ذخیره و سپس تجزیه شوند. TOON این مشکل را حل کرده و نوع داده را در لحظه مشخص میکند.
کاهش حجم دادهها:
TOON از روشهای فشردهسازی داخلی استفاده میکند و معمولاً حجم دادههای تبادل شده کمتر از JSON است، به ویژه در دادههای بزرگ یا پیچیده.
خوانایی بهتر برای ماشین و انسان:
TOON نه تنها برای پردازنده قابل فهمتر است، بلکه همچنان قابل خواندن برای برنامهنویسان است.
اعتبارسنجی سریعتر:
با مشخص بودن نوع دادهها، سیستمها میتوانند بدون نیاز به بررسی اضافی، دادهها را پردازش کنند.
پشتیبانی از دادههای پیچیده و نوعهای سفارشی:
TOON میتواند نوعهای پیچیده مانند آرایههای تو در تو، اشیاء چند سطحی و حتی انواع تعریف شده توسط کاربر را پشتیبانی کند، که در JSON نیاز به پردازشهای اضافی است.
امروزه، TOON بیشتر در محیطهایی استفاده میشود که سرعت و دقت تبادل دادهها اهمیت زیادی دارد. برخی کاربردها عبارتند از:
APIهای پرسرعت و Real-Time:
سیستمهایی که نیاز به تبادل داده با کمترین تأخیر دارند، مانند بازیهای آنلاین یا سیستمهای مالی.
سیستمهای IoT:
دستگاههای اینترنت اشیاء که منابع محدودی دارند و باید دادهها را به صورت فشرده و سریع منتقل کنند.
پردازش دادههای بزرگ (Big Data):
در محیطهایی که حجم دادهها زیاد است، استفاده از TOON میتواند مصرف پهنای باند و زمان پردازش را کاهش دهد.
ارتباط بین میکروسرویسها:
در معماریهای مدرن، میکروسرویسها به سرعت نیاز دارند تا دادهها را با یکدیگر تبادل کنند و TOON میتواند گزینهای بهینه باشد.
اعتبارسنجی دادهها دقیقتر و سریعتر انجام شود.