در چند سال اخیر، هوش مصنوعی تبدیل به همراه روزمرهی بسیاری از افراد شده است؛ از جستوجوی ساده در گوگل گرفته تا گفتوگو با چتباتهایی مانند ChatGPT. با این حال، نکتهای که کمتر به آن توجه میشود این است که کیفیت پاسخهایی که از هوش مصنوعی دریافت میکنیم، به کیفیت سؤالات ما بستگی دارد.
در این مقاله بررسی میکنیم که چگونه میتوان سؤالها را بهگونهای مطرح کرد که پاسخها دقیقتر، طبیعیتر و نزدیکتر به گفتار انسانی باشند.
برای فهمیدن اینکه چگونه از هوش مصنوعی سوال کنیم باید بدانید که شما در واقع با یک مدل زبانی تعامل دارید که بر اساس دادهها و الگوهای گذشته پاسخ میدهد. بنابراین اگر سؤال شما مبهم یا ناقص باشد، نتیجه نیز سطحی و کلی خواهد بود.
کاربران حرفهای ChatGPT یا هوش مصنوعی گوگل (Google Gemini) معمولاً قبل از پرسیدن سؤال، زمینه، هدف و محدودیتها را مشخص میکنند.
برای مثال:
به جای اینکه بپرسید:
«بهترین لپتاپ کدام است؟»
بهتر است بگویید:
«بهترین لپتاپ برای برنامهنویسی پایتون در محدودهی قیمتی ۳۰ میلیون تومان کدام است؟»
اگر میخواهید از هوش مصنوعی پاسخی دقیق و انسانیتر دریافت کنید، رعایت چند اصل ساده ضروری است:
سؤال را شخصی و کاربردی بنویسید :از بیان کلیات پرهیز کنید و شرایط خود را توضیح دهید. مثلاً بگویید: «برای من که دانشجوی حقوق هستم...» یا «در شرایط فعلی بازار ایران...»
از هوش مصنوعی بخواهید استدلال خود را بیان کند: در پاسخها از مدل بپرسید: «چرا این گزینه را پیشنهاد کردی؟» یا «بر چه اساسی این نتیجه را گرفتی؟» تا پاسخ منطقیتر و مستندتری دریافت کنید.
سؤالها را مرحلهبهمرحله مطرح کنید: پرسیدن چند سؤال پیدرپی به مدل کمک میکند تا زمینهی موضوع را بهتر درک کند و پاسخهای دقیقتری ارائه دهد.
لحن و سبک پاسخ را مشخص کنید: در آغاز درخواست خود تعیین کنید که پاسخ رسمی، خلاصه یا حتی محاورهای میخواهید.
برای نمونه بگویید: «در چند جمله رسمی توضیح بده چرا خواب کافی باعث افزایش بهرهوری میشود.»
از مثال و تشبیه استفاده کنید: در مسائل پیچیده، مانند پرسشهای حقوقی، با ارائهی مثال مسیر پاسخ را روشنتر کنید.
در این زمینه، طرح سؤال از هوش مصنوعی حقوقی با ذکر مثالهای واقعی میتواند کیفیت پاسخ را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
میان عملکرد و نوع پاسخگویی در هوش مصنوعی گوگل و هوش مصنوعی ChatGPT تفاوتهایی وجود دارد که باید به آنها توجه کرد:
هوش مصنوعی گوگل (مانند Gemini) بیشتر بر دادههای واقعی وب و نتایج جستوجو تمرکز دارد.
ChatGPT بر گفتوگوی طبیعی، تولید متن و درک لحن انسانی تمرکز میکند.
در دقت اطلاعات واقعی، گوگل معمولاً عملکرد بهتری دارد؛ در مقابل ChatGPT در تولید پاسخهای روانتر و تحلیلی برتری دارد.
پاسخهای گوگل اغلب کوتاهتر و خلاصهتر هستند، در حالیکه ChatGPT بسته به دستور کاربر میتواند متنهای تحلیلیتر ارائه دهد.
بنابراین اگر هدف شما جستوجوی سریع و دادهمحور است، استفاده از هوش مصنوعی گوگل پیشنهاد میشود.
اما برای دریافت توضیحات عمیقتر و تحلیلمحور، سؤال از هوش مصنوعی ChatGPT گزینهی بهتری خواهد بود.
یکی از پرجستوجوترین زمینهها در استفاده از مدلهای زبانی، سؤال حقوقی از هوش مصنوعی است.
بسیاری از کاربران برای بررسی قراردادها یا آشنایی با قوانین جدید از ابزارهایی مانند ChatGPT یا Google Gemini استفاده میکنند.
اما باید توجه داشت که این مدلها جایگزین وکیل یا مشاور حقوقی نیستند.
کاربران هنگام تعامل با هوش مصنوعی GPT گاهی اشتباهاتی انجام میدهند که باعث میشود پاسخها کیفیت لازم را نداشته باشند. سه مورد از رایجترین آنها عبارتاند از:
پرسیدن چند سؤال در یک جمله: بهتر است هر سؤال را بهصورت جداگانه بنویسید تا مدل بتواند بهطور دقیق پاسخ دهد.
ندادن زمینهی کافی: صرفاً نوشتن «برایم بنویس» کافی نیست؛ باید مشخص کنید برای چه هدفی و با چه مخاطبی میخواهید پاسخ بگیرید.
نخواستن بازنویسی: هوش مصنوعی در بازنویسی و بهبود متن عملکرد بسیار قویتری دارد. از آن بخواهید نسخهی دوم یا جایگزینی از متن تولید کند.
میتوان گفت که کیفیت پاسخها به دقت در طرح سؤال بستگی دارد.
فرمول سادهای وجود دارد:
سؤال دقیق + زمینهی مشخص + لحن انسانی = پاسخ دقیق و مفید از هوش مصنوعی
چه بخواهید سؤال از هوش مصنوعی گوگل بپرسید، چه سؤال از هوش مصنوعی GPT یا ChatGPT، همیشه سعی کنید گفتوگویی هدفمند و روشن ایجاد کنید.
هوش مصنوعی جایگزین انسان نیست، اما هرچه تعامل شما با آن انسانیتر و طبیعیتر باشد، پاسخهایش نیز دقیقتر، قابلفهمتر و نزدیکتر به واقعیت خواهند بود.
