اگر بهتازگی مادر شدهاید یا در دوران بارداری به سر میبرید، احتمالاً یکی از سوالاتی که ذهن شما را درگیر کرده این است که «آیا شیر دادن به نوزاد درد دارد؟» بسیاری از زنان قبل از تجربه شیردهی نگران درد، ترک خوردن سینهها یا مشکلات احتمالی این دوران هستند.
واقعیت این است که شیردهی یک فرآیند کاملاً طبیعی است، اما طبیعی بودن به این معنا نیست که همه چیز از همان روز اول بدون چالش پیش برود. بسیاری از مادران در روزهای ابتدایی شیردهی درجاتی از حساسیت یا ناراحتی را تجربه میکنند، اما درد شدید و مداوم معمولاً طبیعی نیست و میتواند نشانه وجود یک مشکل باشد.
در مرکز مشاوره خانواده آویژه، یکی از دغدغههای رایج مادران جوان، نگرانی درباره درد شیردهی است. آگاهی از دلایل این درد و روشهای صحیح شیردهی میتواند تجربه مادر شدن را بسیار لذتبخشتر و آرامتر کند.
بسیاری از متخصصان زنان، مامایی و مشاوران شیردهی معتقدند که مقدار کمی حساسیت یا ناراحتی در روزهای ابتدایی شیردهی طبیعی است. بدن مادر در حال سازگاری با فرآیند جدیدی است و سینهها نیز برای تولید و انتقال شیر تغییراتی را تجربه میکنند.
در روزهای اول ممکن است مادر احساس کند نوک سینهها حساستر شدهاند یا هنگام شروع مکیدن نوزاد، کمی کشیدگی و ناراحتی وجود دارد. این احساس معمولاً موقتی است و به مرور زمان کاهش پیدا میکند.
اما نکته مهم اینجاست که شیردهی نباید به یک تجربه دردناک دائمی تبدیل شود. اگر درد شدید، طولانی یا همراه با زخم و خونریزی باشد، لازم است علت آن بررسی شود.
موارد زیر معمولاً طبیعی هستند:
حساس شدن نوک سینهها در هفته اول
احساس کشش خفیف هنگام مکیدن نوزاد
احساس پرشدگی سینهها هنگام افزایش شیر
درد خفیف در چند ثانیه ابتدایی شروع شیردهی
سنگینی و سفت شدن موقت سینهها
این علائم اغلب با گذشت زمان و یادگیری بهتر شیردهی توسط مادر و نوزاد برطرف میشوند.
برخی علائم نشان میدهند که درد شیردهی نیاز به بررسی تخصصی دارد:
درد شدید در تمام مدت شیردهی
خونریزی نوک سینه
ترکهای عمیق و دردناک
سوزش شدید سینه
تب و لرز
قرمزی یا تورم شدید سینه
وجود توده دردناک
ادامه درد بیش از دو هفته
در چنین شرایطی مراجعه به پزشک یا مشاور شیردهی ضروری است.
شایعترین علت درد شیردهی، نحوه نادرست گرفتن سینه توسط نوزاد است.
زمانی که نوزاد فقط نوک سینه را در دهان میگیرد و بخش کافی از هاله اطراف سینه وارد دهان او نمیشود، فشار زیادی به نوک سینه وارد میشود.
نتیجه این وضعیت میتواند شامل موارد زیر باشد:
درد شدید
ترک خوردگی نوک سینه
زخم شدن سینه
خونریزی
تخلیه ناقص شیر
بسیاری از مشکلات شیردهی تنها با اصلاح وضعیت قرارگیری نوزاد برطرف میشوند.
اگر نوزاد سینه را به درستی گرفته باشد:
دهان او کاملاً باز است.
بخش زیادی از هاله سینه داخل دهان قرار میگیرد.
چانه نوزاد به سینه چسبیده است.
صدای مکیدن طبیعی شنیده میشود.
مادر درد قابل توجهی احساس نمیکند.
بعد از زایمان سطح هورمونها تغییر میکند و تولید شیر آغاز میشود.
این فرآیند میتواند باعث شود:
سینهها متورم شوند.
احساس سنگینی ایجاد شود.
بافت سینه حساستر شود.
فشار داخلی افزایش پیدا کند.
این وضعیت معمولاً چند روز طول میکشد و با شیردهی منظم بهبود پیدا میکند.
احتقان یا پرشدگی بیش از حد سینه یکی از شایعترین مشکلات مادران در روزهای ابتدایی پس از زایمان است.
در این حالت:
سینه بسیار سفت میشود.
درد و فشار ایجاد میشود.
ممکن است نوزاد نتواند سینه را به خوبی بگیرد.
شیردهی منظم
تخلیه کامل شیر
استفاده از کمپرس گرم قبل از شیردهی
استفاده از کمپرس سرد بعد از شیردهی
نوشیدن آب کافی
خیر.
برخلاف تصور رایج، ترک خوردن نوک سینه نشانه طبیعی بودن شیردهی نیست.
معمولاً این مشکل به دلایل زیر رخ میدهد:
گرفتن نادرست سینه
خشکی پوست
استفاده از شویندههای نامناسب
عفونتهای قارچی
اصلاح وضعیت شیردهی
استفاده از شیر مادر روی نوک سینه
خشک نگه داشتن سینه
استفاده از پمادهای تجویز شده توسط پزشک
بله.
یکی از علل مهم درد شدید شیردهی، عفونت پستان یا ماستیت است.
درد شدید
قرمزی سینه
تورم
تب
لرز
احساس بیماری عمومی
در صورت مشاهده این علائم باید سریعاً به پزشک مراجعه شود.
گاهی مسیر خروج شیر مسدود میشود و یک ناحیه سفت و دردناک در سینه ایجاد میشود.
وجود توده دردناک
درد موضعی
حساسیت به لمس
کاهش جریان شیر
درمان زودهنگام میتواند از تبدیل شدن این مشکل به عفونت جلوگیری کند.
خیر.
تجربه شیردهی در هر مادر متفاوت است.
برخی مادران تقریباً بدون درد شیردهی میکنند، در حالی که برخی دیگر در هفتههای اول مقداری ناراحتی را تجربه میکنند.
شدت درد تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد:
نوع زایمان
وضعیت جسمی مادر
تکنیک شیردهی
تجربه قبلی مادر
وضعیت دهان و فک نوزاد
رعایت چند نکته ساده میتواند احتمال درد را به میزان زیادی کاهش دهد.
نشستن یا دراز کشیدن صحیح فشار را از روی گردن، کمر و شانهها کم میکند.
هرچه بخش بیشتری از هاله سینه داخل دهان نوزاد باشد، درد کمتر خواهد بود.
فاصله طولانی بین وعدههای شیردهی باعث احتقان و درد میشود.
گاهی تنها یک جلسه آموزش شیردهی میتواند بسیاری از مشکلات را برطرف کند.
خستگی زیاد میتواند تحمل درد را کاهش دهد.
در صورت مشاهده موارد زیر بهتر است سریعاً از پزشک کمک بگیرید:
تب بالای ۳۸ درجه
درد شدید و مداوم
خونریزی سینه
قرمزی گسترده
تورم غیرعادی
توده دردناک
ترشحات غیرطبیعی
این باور کاملاً اشتباه است.
شدت درد هیچ ارتباطی با میزان شیر ندارد.
خیر.
شیردهی نباید یک تجربه دردناک دائمی باشد.
خیر.
ترک سینه معمولاً نشانه وجود یک مشکل قابل اصلاح است.
در اکثر موارد بله.
زمانی که مادر و نوزاد تکنیک صحیح شیردهی را یاد بگیرند، درد و حساسیت اولیه به تدریج کاهش پیدا میکند.
بسیاری از مادران پس از چند هفته شیردهی را به عنوان تجربهای آرام، لذتبخش و عاطفی توصیف میکنند.
شیردهی در روزهای ابتدایی ممکن است با مقداری حساسیت یا ناراحتی همراه باشد، اما درد شدید و مداوم طبیعی نیست. شایعترین علت درد شیردهی، گرفتن نادرست سینه توسط نوزاد، احتقان سینه، عفونت یا مشکلات مربوط به نوک سینه است. خوشبختانه بیشتر این مشکلات با آموزش صحیح و دریافت کمک تخصصی قابل درمان هستند.
در مرکز مشاوره خانواده آویژه، باور داریم که آگاهی و آموزش میتواند بسیاری از نگرانیهای مادران را کاهش دهد. اگر درباره شیردهی، مراقبت از نوزاد یا چالشهای دوران پس از زایمان سوالی دارید، دریافت مشاوره تخصصی میتواند مسیر مادری را برای شما آرامتر، مطمئنتر و لذتبخشتر کند.
منبع: مشاوره خانواده تلفنی
