دانش آموزان برای رسیدن به پایه تحصیلی بالاتر، باید در امتحانات پایانی خود شرکت کرده و نمره قبولی را درتمامی دروس کسب کنند. اما برخی از دانش آموزان، به دلایلی، نمره قبولی در برخی از دروس را کسب نمی کنند. خوشبختانه، قانونی به نام "تک ماده و تبصره" در سیستم آموزش و پروش وجود دارد. این قانون، به دانش آموزان کمک میکند تا درس یا دروسی را که موفق به کسب نمره قبولی نشده اند، بدون شرکت مجدد در امتحان، نمره قبولی خود را کسب کنند و به پایه بعدی رفته یا فارغ التحصیل شوند. باید توجه داشت، این قانون همانند دیگر قوانین یکسری شرایط را برای اجرا شامل می شود.
تیم مشاوران و متخصصان آویژه، در این مقاله به تمامی سوالات شما در رابطه با تک ماده و تبصره پاسخ داده اند. پس با ما در این مقاله همراه باشید.
تک ماده چیست؟
خوب است قبل از پرداختن به عناوین و موضوعات دیگر، به معنای تک ماده بپردازیم. تک ماده کردن برای دانش آموزانی که در امتحانات پایانی، در برخی دروس به نمره قبولی نرسیدهاند، به معنای تکلیف دادن همان درس مربوطه در سال تحصیلی بعد است. به عبارت دیگر، اگر دانشآموز نتوانسته باشد در درسی به نمره قبولی برسد، در سال تحصیلی بعد به صورت تک ماده در آن درس شرکت میکند و فقط برای آن درس امتحان میدهد. اگر دانشآموز در این روش موفق به کسب نمره قبولی شود، میتواند به سال تحصیلی بعد، منتقل شود. این روش، برای دانشآموزانی که به دلیل مشکلات مختلف نتوانسته اند در برخی دروس به نمره قبولی برسند، فرصتی دوباره برای موفقیت و پیشرفت در تحصیلشان می باشد. اکثر افراد تفاوت بین تبصره و تک ماده را نمی دانند. در ادامه به بیان این تفاوت پرداخته ایم.
تبصره
در امتحانات نهایی پایه دوازدهم، اگر فرد نمره درس مورد نظرش، بالاتر از 7 و نمره سالانه وی بالاتر از 10 و معدل کل فرد بالاتر از 10 باشد، تک ماده برای او اعمال می شود. حال، اگر فرد نمره پایین تر از 7 را کسب کرده ولی معدل وی بالاتر از 10 باشد، تبصره برای او اعمال خواهد شد. در ادامه تمامی شرایط برای کسب تک ماده در تمام پایه ها بیان شده.
تفاوت بین تک ماده و تبصره
تبصره و تک ماده دو قانون متفاوت هستند و علت این تفاوت، شرایطشان می باشد. عملکرد تک ماده و تبصره مشابه است. تک ماده برای تمامی دانش آموزان و برای امتحانات نهایی و غیر نهایی مورد استفاده قرار می گیرد اما تبصره برای امتحانات نهایی دانش آموزان دوازدهمی مورد استفاده قرار می گیرد.
شرایط استفاده از تک ماده و تبصره
همانطور که گفته شد، قانون تک ماده و تبصره مانند دیگر قوانین، یکسری شرایط را دارا می باشند که اگر افراد می خواهند مشمول آن قانون شوند، باید شرایط آن را دارا باشند. در ادامه به شرح این شرایط پرداخته ایم.
پایه تحصیلینمره کتبینمره سالانهمعدل کلدوازدهمنهاییبالاتر از 7بالاتر از 10بالاتر از 10غیرنهاییکمتر از 7بین 7 تا 10بالاتر از 10دهم و یازدهمبدون در نظر گرفتنبالاتر از 10بالاتر از 10نهمبالاتر از 10بالاتر از 30بالاتر از 10
چند درس را می توان تک ماده کرد؟
قانون تک ماده برای دروس نظری اعمال می شود و برای دروس عملی و فنی قابل اجرا نیست. با این حال، دانش آموزان پایه نهم تا دوازدهم این اجازه را دارند که چهار درس خود را که شامل 2 درس نهایی و 2 درس غیر نهایی می شود، تک ماده کنند اما به شرطی که معدل آن ها بالاتر از 10 باشد .
تک ماده در پایه دوازدهم
تک ماده برای امتحانات نهایی و غیر نهایی متفاوت می باشد، اما در هر حالتی باید معدل وی برای قبولی، بالاتر از 10 باشد. اگر فرد بخواهد برای امتحانات غیر نهایی خود قانون تک ماده را داشته باشد، باید نمره کتبی او کمتر از 7 و نمره سالانه او بین 7 تا 10 باشد. اما اگر کسی برای امتحانات نهایی خود بخواهد تک ماده را دریافت کند، باید نمره نهایی او بالاتر از 7 و نمره سالانه او بالاتر از 10 باشد، در این صورت فرد مشمول دریافت تک ماده خواهد شد. حال، اگر نمره سالانه فرد بین 7 تا ده باشد.
تک ماده در پایه دهم و یازدهم
تک ماده در پایه نهم
روش محاسبه نمره سالانه
پیامد استفاده نکردن از تک ماده یا تبصره
وزارت آموزش و پرورش این امکان را داده است که اگر دانش آموزی نخواهد از تبصره یا تک ماده استفاده کند، می تواند در امتحانات شهریور ماه شرکت کنند. به این صورت که، اگر نمره خرداد آنها بالاتر از نمره شهریور شد، نمره خرداد ثبت می شود ولی اگر نمره شهریور بالاتر از نمره خرداد آنها شد نمره شهریور در کارنامه دانش آموز ثبت می شود.
تاثیر تک ماده در معدل
ممکن است اولین سوالی که برای شما پیش آید این باشد که، تک ماده در معدل شما چه تاثیری میگذارد؟ مثبت یا منفی؟ این سوال برای کسانی که در کارنامه معدل نهایی دارند، از جمله دانش آموزان متوسطه دوم، مهم است. هر درس، در هر رشته تحصیلی، ضریب مخصوص خود را دارد. به طور کلی، دروس عمومی، ضریب کمتری نسبت به دروس تخصصی دارند. حال، اگر دانش آموز دروس تخصصی را قبول نشود و از تک ماده استفاده کند، میزان تاثیر تک ماده در معدل او بسیار بیشتر خواهد بود شد و تاثیر منفی بر معدل دانش آموز خواهد داشت. در دروس عمومی تاثیر کمتری وجود دارد با این حال تاثیر خود را در معدل خواهند داشت و معدل کل را تا حدود بسیار زیادی پایین می آورند. البته، زمانی که دانش آموزان بخواهند در مدارس یا دانشگاه هایی که شرط معدل دارند ثبت نام کنند، میزان تاثیر تک ماده در دروس عمومی بیشتر خواهد شد. پس تک ماده می تواند فقط به دانش آموز کمک کند تا در شرایط خاص به مقطع تحصیلی بعدی برود ولی نمره اصلی وی بالاتر نخواهد رفت. پس بهتر است دانش آموزان با مشاوران تحصیلی خود در این رابطه مشورت کنند تا تصمیم درستی بگیرند.
تاثیر تک ماده در کنکور
تک ماده در کنکور نیز تاثیر زیادی دارد. همانطور که می دانید، در سال های اخیر، تاثیر معدل در کنکور وجود دارد. پیشنهاد ما این است که در امتحانات دوره دوازدهم از تک ماده استفاده نکنید. زیرا در صورتی که نمره پایینی داشته باشید، معدل پایینی کسب خواهید کرد و تاثیر منفی بر رتبه کنکور شما خواهد داشت.
منبع: مشاوره نظام وظیفه