اگر همسرتان به شما خیانت کرده و حالا به جای عذرخواهی، شما را مقصر میداند، احتمالاً احساس سردرگمی، خشم و حتی عذاب وجدان را همزمان تجربه میکنید. بسیاری از مراجعان مرکز مشاوره آویژه دقیقاً با همین سوال مراجعه میکنند:
«چرا شوهرم خیانت کرده اما انگار من مقصرم؟»
واقعیت این است که از نگاه روانشناسی، طلبکار شدن فرد خیانتکار اتفاقی عجیب نیست. بسیاری از افرادی که مرتکب خیانت میشوند، برای فرار از احساس گناه و حفظ تصویر ذهنی خود، مسئولیت رفتارشان را به گردن همسرشان میاندازند. در این مقاله به صورت کامل بررسی میکنیم که چرا بعضی مردان بعد از خیانت نقش قربانی را بازی میکنند و در چنین شرایطی چگونه باید برخورد کرد.
بسیاری از افراد تصور میکنند کسی که خیانت کرده باید احساس شرمندگی داشته باشد؛ اما در عمل گاهی دقیقاً برعکس اتفاق میافتد.
ممکن است بعد از افشای خیانت بشنوید:
اگر تو به من بیشتر توجه میکردی این اتفاق نمیافتاد.
تو باعث شدی به سمت شخص دیگری بروم.
زندگی با تو سخت شده بود.
تو همیشه مرا درک نمیکردی.
من قربانی شرایط بودم.
روانشناسان این رفتار را نوعی فرافکنی و فرار از مسئولیت میدانند. فرد خیانتکار به جای مواجه شدن با اشتباه خود، تلاش میکند علت رفتار خود را در بیرون از خودش پیدا کند.
وجود مشکل در زندگی مشترک با خیانت دو موضوع کاملاً متفاوت هستند.
ممکن است رابطه شما دچار مشکلاتی مانند:
کمبود صمیمیت
اختلافات مداوم
مشکلات جنسی
سوءتفاهمهای طولانیمدت
بوده باشد.
اما هیچکدام از این مشکلات به فرد حق خیانت نمیدهد.
از دید روانشناسی:
مشکلات رابطه میتوانند دوطرفه باشند، اما خیانت همیشه یک انتخاب شخصی است.
این جمله شاید مهمترین نکتهای باشد که قربانیان خیانت باید به خاطر بسپارند.
یکی از مهمترین مفاهیمی که روانشناسان در سالهای اخیر درباره خیانت و سوءاستفاده عاطفی مطرح کردهاند، الگوی DARVO است.
DARVO مخفف سه مرحله است:
در ابتدا فرد اصل خیانت را انکار میکند.
مثلاً میگوید:
چیزی بین ما نبود.
فقط همکار بود.
داری اشتباه برداشت میکنی.
وقتی انکار دیگر جواب نمیدهد، شروع به حمله میکند.
مثلاً:
چرا گوشی مرا چک کردی؟
تو بیمارگونه شکاک هستی.
همیشه دنبال دردسر میگردی.
در این مرحله همه چیز وارونه میشود.
فرد خیانتکار میگوید:
من قربانی رفتارهای تو هستم.
تو مرا به این سمت هل دادی.
اگر همسر بهتری بودی خیانت نمیکردم.
در نتیجه ناگهان شما از یک قربانی به یک متهم تبدیل میشوید.
بسیاری از زنان بعد از مدتی از خود میپرسند:
«شاید واقعاً تقصیر من بوده؟»
این دقیقاً همان چیزی است که بسیاری از متخصصان درباره آن هشدار میدهند.
وقتی فردی بارها و بارها یک روایت را تکرار میکند، ذهن انسان کمکم نسبت به واقعیت دچار تردید میشود.
به همین دلیل است که بسیاری از قربانیان خیانت بعد از مدتی دچار خودسرزنشی میشوند.
یکی دیگر از رفتارهای رایج مردان خیانتکار، گسلایتینگ (Gaslighting) است.
گسلایتینگ نوعی دستکاری روانی است که باعث میشود فرد به حافظه، احساسات و قضاوت خودش شک کند.
نمونههای رایج آن:
تو زیادی حساس هستی.
داری بزرگش میکنی.
این اتفاق آنطور که فکر میکنی نبود.
همه چیز را اشتباه متوجه شدی.
تو همیشه بدبین بودهای.
در این شرایط قربانی کمکم اعتماد خود را به قضاوت شخصی از دست میدهد.
اگر همسرتان این رفتارها را دارد، احتمالاً هنوز مسئولیت خیانت را قبول نکرده است:
همیشه دلیل خیانت را رفتارهای شما میداند.
مدام برای رفتار خود دلیل میآورد.
وقتی درباره خیانت سوال میکنید عصبانی میشود.
به جای پاسخ دادن، مشکلات دیگر رابطه را مطرح میکند.
خودش را فردی آسیبدیده معرفی میکند.
نسبت به درد و رنج شما بیتفاوت است.
بله.
هیچ رابطهای کاملاً یکطرفه نیست.
شاید در رابطه:
کمبود توجه وجود داشته باشد.
اختلافات حل نشده وجود داشته باشد.
صمیمیت کاهش یافته باشد.
اما این موضوع نباید شما را به این نتیجه برساند که مسئول خیانت هستید.
روانشناسان میان «مشکلات رابطه» و «انتخاب خیانت» تفاوت قائل میشوند.
شما ممکن است در برخی مشکلات رابطه نقش داشته باشید؛ اما مسئول تصمیم همسرتان برای خیانت نیستید.
چند دلیل مهم وجود دارد:
پذیرفتن اشتباه برای بسیاری از افراد بسیار دردناک است.
برخی افراد نمیتوانند خود را فردی خطاکار ببینند.
افراد دارای ویژگیهای خودشیفتگی معمولاً مسئولیت اشتباهات خود را کمتر میپذیرند.
گاهی فرد میترسد پذیرش خیانت باعث جدایی یا از دست دادن جایگاهش شود.
لازم نیست برای اثبات بیگناهی خود ساعتها بحث کنید.
خیانت یک انتخاب بوده است.
خشم، غم و ناراحتی شما طبیعی هستند.
انزوا باعث افزایش سردرگمی میشود.
گاهی تشخیص دستکاریهای روانی بدون کمک متخصص دشوار است.
نه برای بخشش عجله کنید و نه برای جدایی.
ابتدا از شوک اولیه عبور کنید.
اگر همسرتان واقعاً قصد جبران دارد، معمولاً این رفتارها را نشان میدهد:
مسئولیت کامل خیانت را میپذیرد.
بهانه نمیآورد.
احساسات شما را درک میکند.
برای بازسازی اعتماد تلاش میکند.
شفافیت بیشتری در رفتارهای خود ایجاد میکند.
صبورانه به سوالات شما پاسخ میدهد.
در مقابل، فردی که همچنان طلبکار است معمولاً هنوز وارد مرحله پذیرش مسئولیت نشده است.
پاسخ این سوال به عوامل مختلفی بستگی دارد.
برخی زوجها بعد از خیانت رابطه خود را بازسازی میکنند و حتی به سطحی از صمیمیت میرسند که قبلاً تجربه نکرده بودند.
اما شرط اصلی آن این است که فرد خیانتکار:
مسئولیت رفتار خود را بپذیرد.
صداقت داشته باشد.
برای بازسازی اعتماد تلاش کند.
اگر همچنان در نقش قربانی باقی بماند، ترمیم رابطه بسیار دشوار خواهد بود.
اگر شوهر شما خیانت کرده و حالا به جای عذرخواهی طلبکار شده است، بدانید که تنها نیستید. این الگو در روانشناسی کاملاً شناخته شده است و معمولاً با رفتارهایی مانند فرافکنی، گسلایتینگ و الگوی DARVO همراه است. مهمترین نکته این است که بین مشکلات رابطه و مسئولیت خیانت تفاوت قائل شوید و خود را مسئول انتخاب فرد مقابل ندانید.
در صورتی که بعد از خیانت همسر دچار سردرگمی، خشم، اضطراب یا تردید نسبت به تصمیمگیری شدهاید، مشاوران مرکز مشاوره آویژه میتوانند به شما کمک کنند تا شرایط را واقعبینانه ارزیابی کرده و بهترین تصمیم را برای آینده زندگی خود بگیرید.
منبع: مشاوره خانواده
