به طور کلی، به بازیهای مختلفی که روی یک میز مستطیل شکل با تعداد مشخصی از توپهای کوچک و چوب بلندی به نام کیو (Cue) انجام میشود بیلیارد میگوییم. معمولا باشگاهها، گروهها و کشورهای مختلف به روشهای مخصوص خودشان این بازی را انجام میدهند؛ اما بعضی از این روشها، مانند ایت بال و اسنوکر، توانستهاند بین مردم سراسر دنیا محبوبیت پیدا کنند و حتی وارد مسابقات جهانی شوند.
نام «بیلیارد» از کلمهی فرانسوی «بیلارت» (billart) به معنای چوب محکم و مقاوم گرفته شده است. در اوایل دههی 1800، مردم این بازی را با نام «بیلیارد اشراف زادگان» میشناختند؛ به همین دلیل است که بیشتر اطلاعات ما در رابطه با این بازی به زمانی که توسط طبقهی مرفه جامعه انجام میشد، باز میگردد.
برای درک بهتر قوانین بیلیارد بهتر است با اصطلاحات مربوط به این بازی پرطرفدار آشنا شوید
یو (Cue): به چوبی که بازیکنان از آن برای ضربه زدن به توپ استفاده میکنند، کیو گفته میشود.
کیوبال یا توپ سفید (Cue Ball): همانطور که میدانید در بیلیارد چندین نوع توپ مختلف داریم که مهمترین آنها کیوبال یا توپ سفید است و بازیکنان از آن برای ضربه زدن به توپهای دیگر استفاده میکنند.
سوراخ، حفره یا پاکت (Pocket): میزهای بیلیارد دارای 6 حفره یا سوراخ هستند که بسیاری از افراد در اکثر مواقع آنها را با نام «پاکت» صدا میزنند.
پاکت کردن (Pocketing A Ball): به عملی که در طی آن توپ را به داخل هر یک از پاکتهای روی میز میاندازیم، پاکت کردن گفته میشود.
شار: برای توپهای رنگی که در طول بازی باید آنها را پاکت کنیم از این کلمهی روسی استفاده میکنیم. این عبارت در میان ایرانیان بیشتر بکار برده میشود.
رک (Rack): به مثلثی که در هنگام شروع بازی توپها را در آن قرار میدهند، اصطلاحا رک گفته میشود. البته رک مدلهای مختلفی دارد و شکل مثلثی تنها یکی از این مدلها است.
شکستن (Break): اگر در هنگام شروع بازی با ضربهی اول خود توپهای رنگی را پخش میکنید، در واقع عمل شکستن را انجام دادهاید.
دابل کیس (Double Kiss): به اتفاقی که در طی آن کیوبال پس از یک بار برخورد کردن با توپ هدف دوباره به آن ضربه بزند، دابل کیس گفته میشود.
دوبل (Double): اگر به دلیل غیرقابل دسترس بودن موقعیت توپ هدف برای پاکت کردن آن از دیوارههای میز استفاده کنید، در واقع دوبل کردهاید.
شارون: به عملی که در طی آن برای پاکت کردن یک شار از یک شار دیگر استفاده میشود، شارون میگوییم.
به طور کلی انواع مختلفی از بازیهای بیلیارد وجود دارند که شما با توجه به علاقهی شخصی خود میتوانید به انجام آنها بپردازید. در زیر، مهمترین و البته شناخته شدهترین دستهبندی بازیهای بیلیارد را برای شما آوردهایم که خوب است برای حرفهای تر شدن آنها را به خاطر بسپارید.
پاکت بیلیارد: این نوع بیلیارد که با 15 شار انجام میشود، زیر مجموعههای بسیار زیادی دارد که معروفترین آنها ایت بال (8 Ball) است.
بیلیارد اسنوکر (Snooker): قوانین، نحوهی انجام و حتی تعداد توپهای این نوع بازی بیلیارد نسبت به بازیهای دیگر متفاوت است. حتی میزی که این بازی روی آن انجام میشود هم متفاوت به نظر میرسد
کاروم بیلیارد (Carom): این نوع بیلیارد که با نام بیلیارد فرانسوی معروف است روی یک میز بدون پاکت انجام میشود و هدف شما در آن رد کردن یک توپ سفید از میان دو توپ دیگر است.
