سرفه خونی وضعیتی است که در آن، خون همراه با سرفه از ریه خارج میشود. این عارضه که یک وضعیت پزشکی جدی بهشمار میآید، اغلب با خلط خونی یا خونریزی از ریه و مجاری تنفسی همراه است و معمولا خبر از یک بیماری جدی میدهد. در واقع، خونی که همراه با سرفه خارج میشود، کفآلود است و پس از ترکیب با مخاط یا بزاق دهان به رنگ صورتی، قرمز یا قهوهای در میآید. اگر به بیماری برونشیت مبتلا نیستید، پس از مشاهده سرفهخونی باید حتما برای بررسی دقیق به پزشک مراجعه کنید.
سرفهخونی یکی از علائم نگرانکننده است که اگر حین سرماخوردگی رخ دهد، نیاز به بررسی دقیق توسط پزشک متخصص دارد. اگر این عارضه هنگام سرماخوردگی در دفعات مختلفی تکرار شود، احتمالا نشاندهنده یک مشکل جدی است. هموپتیزی خفیف موقع سرماخوردگی، معمولا خودبهخود پس از مدتی بهبود مییابد، اما اگر شدت این عارضه زیاد باشد، پزشک برای درمان آن از آنتیبیوتیکها (برای عفونتهای باکتریایی)، داروهای ضد التهابی (برای آسم و برونشیت) یا روش جراحی (برای تومورها) استفاده میکند.
خونی که همراه با سرفه خارج میشود، ممکن است از بینی، گلو، ریه و راههای هوایی فوقانی بیرون بیاید. پزشک برای تشخیص علت اصلی این عارضه ابتدا باید محل دقیق خونریزی را مشخص کند. شایعترین علت سرفه خونی در بزرگسالان را میتوان ناشی از موارد زیر دانست:
برونشیت حاد یا مزمن
سرطان ریه
برونشکتازی (آسیب مجاری هوایی به دلیل فیبروز کیستیک)
ذاتالریه
بیماری سل
مصرف مواد مخدر مانند کوکائین
بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)
نارسایی قلبی ناشی از تنگی میترال
گیر افتادن اجسام خارجی در مجاری تنفسی
آمبولی ریه
ضربه شدید قفسه سینه
آبسه ریه
گرانولوماتوز همراه با پلی آنژیت (گرانولوماتوز وگنر)
عفونت انگلی
سندرم هیوز-استیون
استفاده از داروهای رقیقکننده خون
ناهنجاریهای وریدی ریه (AVMs)
درمان سرفه خونی چگونه است؟
درمان این عارضه بر خلاف درمان سرفه خشک کمی پیچیده است و صرفا داروی ضد سرفه برای آن کارساز نیست. پزشک درمان سرفههای خونی را بر اساس شدت خونریزی و علت اصلی بروز وضعیت هموپتزی انتخاب میکند که متناسب با نیاز بدن هر فرد و با هدف متوقف کردن خونریزی شامل موارد زیر هستند:
آنتیبیوتیکها (در مواقع ذاتالریه و سل)
استروئیدها (در مواقع التهاب)
جراحی (در مواقع وجود تومور بدخیم و سرطانی)
درمان این سرفه معمولا بر خلاف درمان سرفه خلط دار با راهکارهای خانگی و طب سنتی امکانپذیر نیست. اگر شدت خون خارج شده همراه با سرفه بسیار شدید باشد، فرد باید در بخش مراقبتهای ویژه (ICU) بستری شود. پزشک در چنین مواقعی از رویکردهای درمانی زیر استفاده میکند:
از بین بردن لختههای راه هوایی به روش برونکوسکوپی
توقف جریان خون در رگهای خونی به کمک آنژیوگرافی شریان برونش و آمبولیزاسیون
قطع خونریزی شدید به کمک داروی ترانگزامیک اسید
در طول دوره درمان سرفه خونی به یکی از روشهای بالا، پزشک تلاش میکند تا متوجه علت اصلی این عارضه شود. در نهایت پزشک بهترین برنامه درمانی را برای بهبود علائم و بیماری زمینهای به وجود آورنده وضعیت هموپتیزی ارائه میدهد. به یاد داشته باشید، درمان این نوع سرفه با سایر سرفهها متفاوت است و نیاز به مداخله جدی پزشک دارد. به همین دلیل نمیتوان همانطور که از شربت برای سرفه خشک استفاده میکنید، تنها به قرص و شربت گیاهی ضد سرفه بسنده کرد.
