کولرهای گازی یا اسپلیت یکی از زیر مجموعههای تجهیزات تهویه مطبوع بوده، که مانند کولر آبی توسط انرژی الکتریکی (برق) کار میکنند. ولی از نظر اجزاء تشکیل دهنده و سیستم سرمایشی، کاملا با کولر آبی متفاوت هستند.
بطور کلی؛ تمامی مدلهای کولر گازی اسپلیت بر اساس سیکل تبرید تراکمی کار میکنند. بهگونهای که، ابتدا مایع مبرد در بخش بیرونی یا پنل بیرونی کولر گازی (کندانسور) خنک میشود و از طریق لوله مسی به شیر انبساطی (expansion valve) منتقل شده و از آنجا به صورت گاز مبرّد برای جذب گرمای محیط، وارد کویل پنل داخلی میگردد. هوای داخل نیز، پس از عبور از میان کویلهای پنل داخلی (اواپراتور)، تبدیل به هوای خنک و دلپذیر شده و موجب آسایش و رفاه ساکنین میگردد.
بطورکلی کولر آبی دستگاهی است که علاوه بر خنک کردن هوا کار تهویه هوا را هم به خوبی انجام میدهد. همچنین کولر آبی با سرمایش تبخیری یعنی تولید هوای خنک با تبخیر آب، میتواند هوای گرم تابستان را به هوایی مطلوبتر و قابل تحمل تبدیل کند. بنابراین کولرهای آبی با مصرف آب و تولید سرمایش تبخیری به خنک شدن هوای محیط کمک میکنند.
در واقع کولر آبی با جذب گرمای هوا با تبخیر آب در کولر استفاده میکند، از همین رو هر چه ابعاد کولر بزرگتر و میزان آب در گردش آن بیشتر باشد، قدرت خنک کنندگی دستگاه هم به همان میزان افزایش مییابد. البته ناگفته نماند که استفاده از کولرهای آبی صرفاً در مناطقی که دارای آب و هوای شرجی در تابستان نباشند (رطوبت نسبی کمتر از 40 درصد) مناسب است.
تصمیم گیری برای اینکه کدام نوع کولر با توجه به تفاوت کولر آبی و کولر گازیبرای مصرف شما مناسب تر است به عوامل مختلفی بستگی دارد که لازم است برای انتخاب بهتر از هر یک از این موارد اطلاع داشته باشید، مانند: عملکرد کولرآبی و گازی، انواع کولر آبی و گازی، کاربرد کولر و هزینه اولیه خرید هریک از آنها.
مهمترین تفاوت کولر آبی و کولر گازی تفاوت در کاربرد این دو نوع کولر است. به طور کلی خنک سازی تبخیری (آبی) از طریق کولرهای آبی روشی رایج و بهینه برای ایجاد هوای خنک در محیط (به شرط اینکه میزان رطوبت نسبی هوا در تابستان کمتر از 40 درصد باشد) میباشد.
معمولا استفاده از کولرهای آبی در شهرهایی با هوای گرم و خشک توصیه میگردد. همانطور که میدانید در این روش کولر آبی با ایجاد رطوبت در محیط، علاوه بر تأمین هوای خنک مورد نیاز، مانع از خشکی هوا، ترک خوردن وسایل چوبی و ایجاد الکتریسیته ساکن در این مناطق گردیده و علاوه بر خنک کردن به لطافت هوای محیط نیز کمک مینماید.
بنابراین به طور کلی در یک مقایسه علمی میتوان گفت از کولر گازی و اسپلیتها در مناطق گرم و مرطوب (شرجی) و از کولر آبی در مناطق خشک و معتدل بخصوص در طبقات وسط ساختمان که زیر تابش گرم خورشید در سقف نیستند و به شرط محاسبه و اجرا درست کانالکشی میتوان برای ایجاد هوای خنک استفاده نمود.
طبیعتاً کولرهای گازی و اسپلیت به دلیل استفاده از کمپرسور پرقدرت مصرف برقی بین 4 تا 5 برابر مصرف برق کولرهای آبی (برای مساحت و متراژ مشابه) خواهند داشت.
