سرماخوردگی یک عفونت ویروسی خفیف تا متوسط دستگاه تنفسی فوقانی است که بیشتر توسط رینوویروسها و گاهی کوروناویروسهای فصلی و آدنوویروسها ایجاد میشود. راینوویروسها که شایعترین عامل ابتلا به سرما خوردگی هستند در اوایل پاییز، بهار و تابستان بیشترین فعالیت را دارند. آنها باعث ۳۰ تا ۵۰ درصد سرماخوردگیها میشوند. این بیماری معمولا با آبریزش یا گرفتگی بینی، عطسه، گلودرد و سرفه آغاز میشود و در اغلب بزرگسالان بدون عارضه و طی چند روز تا دو هفته برطرف میشود. انتقال از طریق قطرات تنفسی، تماس نزدیک و لمس سطوح آلوده رخ میدهد و به دلیل تعداد زیاد گونههای ویروسی، ایمنی ایجاد شده پایدار و کامل نیست.
دوره سرماخوردگی در بزرگسالان غالبا ۷ تا ۱۰ روز است و برخی علائم مانند سرفه خشک یا خلطی ممکن است تا ۲ تا ۳ هفته باقی بمانند. در سه روز نخست شدت علائم بیشتر و احتمال انتقال بالاتر است. اگر تب بالای مداوم، تنگی نفس، درد شدید سینوس یا گوش، یا بازگشت بدحال شدن بعد از بهبود نسبی رخ دهد، احتمال عارضه مانند سینوزیت باکتریایی یا برونشیت مطرح میشود و بهتر است معاینه شوید.
در شروع بیماری معمولا علائم اولیه سرماخوردگی شامل گلودرد خفیف، خستگی، عطسه و سوزش بینی است. سپس آبریزش یا گرفتگی بینی بیشتر میشود و سرفه ظاهر میشود. تب در بزرگسالان یا وجود ندارد یا خفیف است اما در کودکان ممکن است بالاتر باشد. در برخی افراد به دلیل التهاب راههای هوایی، خس خس یا درد قفسه سینه هنگام سرفه احساس میشود که با استراحت و مایعات بهتر میشود.
سرماخوردگی یک بیماری ویروسی است و ازآنجاییکه ویروسهای تنفسی کاملا مسری بوده و در هوا پخش میشوند. میتوان گفت که شایعترین دلیل ابتلا به این بیماری تنفس هوای آلوده به ویروس و ارتباط با افراد مبتلاست. سرماخوردگی بهراحتی از فردی به فرد دیگر منتقل میشود. برای اینکه شما آلوده شوید، ویروس باید به یکی از غشاهای مخاطی شما برسد؛ پوشش مرطوب سوراخهای بینی، چشمها یا دهان شما.
این شرایط زمانی اتفاق میافتد که سطحی را لمس کنید یا هوای مرطوب حاوی ویروس سرماخوردگی را تنفس کنید. برخلاف تصور افراد هوای سرد عامل سرماخوردگی نیست. حتی گرمای بیش از حد هم نمیتواند دلیل ابتلا به این بیماری باشد. از سوی دیگر، تحقیقات نشان میدهد که استرس و آلرژیهایی که روی بینی یا گلو شما تأثیر میگذارند ممکن است احتمال ابتلا به ویروس سرماخوردگی را افزایش دهند. سایر عوامل مانند سن، سیستم ایمنی، سایر بیماریهای زمینهای و سیگارکشیدن میتواند روی میزان ابتلا به این بیماری و شدت علائم موثر باشد. دلایل سرماخوردگی عبارت است از:
تماس نزدیک با فرد بیمار به ویژه در ۳ روز اول
لمس سطوح آلوده و سپس تماس با چشم و بینی
کم خوابی، استرس و تغذیه نامناسب
هوای خشک و تهویه نامناسب محیط
استعمال دخانیات و مواجهه با دود
