ترندهای برنامه نویسی در سال ۲۰۲۰ چه خواهند بود؟

اگر به برنامه‌نویسی و توسعه برنامه‌های کاربردی علاقه‌مند باشید، بدون شک به این موضوع اندیشیده‌اید که کدام یک از زبان‌های برنامه‌نویسی در آینده محبوبیت بیشتری میان جامعه برنامه‌نویسان و توسعه‌دهندگان پیدا خواهند کرد. به عبارت دیگر، رصد کردن ترندهای برنامه‌نویسی در سال‌های آینده به برنامه‌نویسان و توسعه‌دهنگان اجازه می‌دهد تا پلتفرمی را برای برنامه‌نویسی انتخاب کنند که از یک سو آینده شغلی مناسبی برای آن‌ها رقم خواهد زد و از سوی دیگر، بیشترین امکانات و بهترین ابزارهای لازم برای توسعه یک برنامه کاربردی را در اختیار برنامه‌نویسان قرار می‌دهد.

در این مطلب، با ترندهای برنامه‌‎نویسی در سال 2020 و فراتر از آن آشنا خواهید شد. رصد کردن ترندهای برنامه‌نویسی به شما اجازه خواهد داد تا ظهور فناوری‌های برنامه‌نویسی برتر در سال 2020 را پیش‌بینی کنید. بنابراین، سؤالی که باید در اینجا پرسیده شود این است که کدام یک از زبان‌های برنامه‌نویسی در آینده محبوب‌تر خواهند شد و اینکه ترندهای برنامه‌نویسی در سال 2020 و فراتر از آن چه خواهند بود؟

به جرأت می‌توان گفت که سال 2019 یکی از بهترین سال‌ها برای جامعه برنامه‌نویسی و زبان‌های برنامه‌نویسی است. تنوع زبان‌های برنامه‌نویسی و کاربرد آن‌ها برای مقاصد مختلف نظیر «علم داده» (Data Science)، «یادگیری ماشین» (Machine Learning)، «هوش مصنوعی» (Artificial Intelligence)، «توسعه تحت وب» (Web Development) و سایر موارد، صنعت زبان‌های برنامه‌نویسی را به یکی از داغ‌ترین سوژه‌های فناوری و پرسودترین تجارت‌های حوزه فناوری تبدیل کرده است.

زبان‌های برنامه‌نویسی نظیر «پایتون» (Python)، «جاوا اسکریپت» (Javascript) و «جاوا» (Java) همچنان در میان جامعه برنامه‌نویسان و توسعه‌دهندگان برنامه‌های کاربردی محبوب هستند. دلیل این امر، پشتیبانی گسترده از این زبان‌ها و ارائه «بسته‌های برنامه‌نویسی» (Packages) متنوع برای آن‌ها است. در نقطه مقابل، زبان‌هایی نظیر «پرل» (Perl)، «دلفی» (Delphi) و PHP روندی نزولی در پیش گرفته‌اند و محبوبیت آن‌ها نزد برنامه‌نویسان و توسعه دهندگان برنامه‌های کاربردی کاهش پیدا کرده است.

بنابراین، مطالعه ترندهای برنامه‌نویسی در سال 2020 و اینکه کدام یک از زبان‌های برنامه‌نویسی نوظهور محبوبیت بیشتری در میان برنامه‌نویسان پیدا می‌کنند، کمک خواهد کرد تا برنامه‌نویسان مبتدی و علاقه‌مندان به توسعه برنامه‌های کاربردی، انتخاب بهتری در یادگیری زبان‌های برنامه‌نویسی داشته باشند.

زبان Rust یکی از ترندهای برنامه‌نویسی خواهد بود

بدون شک در سال ۲۰۲۰ شاهد ظهور زبان برنامه‌نویسی Rust به عنوان یکی از ترندهای برنامه‌نویسی خواهید بود. زبان Rust، یک «زبان برنامه‌نویسی سیستمی و چندالگویی» (Multi-Paradigm and System Programming Language) است که تمرکز زیادی روی ویژگی‌های امنیتی دارد؛ به ویژه ویژگی «هم‌روندی» (Concurrency) امن. زبان Rust از لحاظ «قواعد دستوری» (Syntax) شباهت زیادی به زبان C++‎ دارد. با این حال، ویژگی کلیدی که آن را از زبان C++‎ متمایز می‌کند، عملکرد بالا و «امنیت حافظه» (Memory Safety) در زبان Rust است.

منظور از امنیت حافظه در زبان‌های برنامه‌نویسی، وضعیتی است که در آن دستورات یک زبان برنامه‌نویسی به گونه‌ای طراحی می‌شوند که در هنگام اجرا و دسترسی به حافظه، سبب ایجاد خطاهای نرم‌افزاری و «آسیب‌پذیری امنیتی» (Security Vulnerabilities) در سیستم نمی‌شوند و یا این خطاها و آسیب‌پذیری‌ها را به حداقل می‌رسانند. خطاهایی نظیر «سرریز بافر» (Buffer Overflow) از جمله خطاهای نرم‌افزاری و آسیب‌پذیری‌های امنیتی هستند که استفاده از زبان Rust، مواجهه با چنین خطاهایی را به حداقل می‌رساند. با این اوصاف، زبان برنامه‌نویسی Rust به یکی از ترندهای برنامه‌نویسی در سال 2020 تبدیل خواهد شد.

ویژگی‌های امنیتی Rust، این زبان را به یکی از ترندهای برنامه‌نویسی در سال 2020 تبدیل کرده است. در طی چهار سال اخیر، زبان برنامه‌نویسی Rust رشد بسیار قدرتمندی را تجربه کرده است. با این حال، پیش‌بینی‌ها حکایت از آن دارد که زبان Rust در سال 2020 به طور رسمی به یکی از زبان‌های «جریان اصلی» (Mainstream) تبدیل خواهد شد. دلیل این امر، اشتیاق زیاد و البته روز افزون مدارس، دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی به معرفی و آموزش زبان Rust به علاقه‌مندان است. این امر در طی سال‌های آینده نیز افزایش خواهد یافت. چنین امری سبب ایجاد موجی از مهندسان نرم‌افزار و برنامه‌نویسان مسلط به زبان Rust طی چند سال آینده خواهد شد.

در چند سال اخیر، زبان Rust محبوبیت دوچندانی کسب کرده و به یکی از ترندهای برنامه نویسی تبدیل شده است
در چند سال اخیر، زبان Rust محبوبیت دوچندانی کسب کرده و به یکی از ترندهای برنامه نویسی تبدیل شده است

یکی دیگر از دلایل محبوبیت زبان Rust در چند سال اخیر، جامعه برنامه‌نویسی فعال و پر جنب و جوش آن است. همچنین، سرمایه‌گذاری شرکت فیسبوک روی زبان Rust و استفاده از آن برای ساختن ارز دیجیتالی و محیط برنامه‌نویسی Libra سبب خواهد شد تا جایگاه این زبان به برنامه‌نویسی به عنوان یکی از ترندهای برنامه‌نویسی در سال 2020 مستحکم‌تر شود. اگر شما به دنبال یادگیری یک زبان برنامه‌نویسی جدید و آینده‌دار هستید، زبان برنامه‌نویسی Rust یکی از بهترین گزینه‌ها خواهد بود.

افزایش به کارگیری زبان GraphQL برای توسعه برنامه‌های کاربردی

زبان GraphQL یک زبان «منبع باز» (Open Source) برای «دستکاری» (Manipulation) و «پرس و جوی» (Query) داده‌ها در واسط‌های برنامه‌نویسی کاربردی محسوب می‌شود. یکی از ویژگی‌های مهم زبان GraphQL، فراهم آوردن قابلیت دستکاری و پرس و جوی داده‌ها در «زمان اجرا» (Run Time) است. زبان GraphQL، در سال 2012 توسط فیسبوک توسعه داده شد و در سال 2015 در دسترس عموم قرار گرفت. نکته مهم در مورد زبان GraphQL، افزایش علاقه برنامه‌نویسان به این زبان در چند سال اخیر است. چنین امری، زبان GraphQL را به یکی از ترندهای برنامه‌نویسی تبدیل کرده است.

هر چقدر که پیچیدگی برنامه‌های کاربردی و داده‌های استفاده در آن‌ها افزایش یابد، ضعف زبان‌ها و پلتفرم‌های دیگر در دست و پنجه نرم کردن با پیچیدگی‌های معرفی شده در این برنامه‌ها بیشتر مشخص می‌شود. در چنین حالتی، بهترین گزینه استفاده از زبان GraphQL است. زبان GraphQL در مقایسه با پلتفرم‌های مرسوم REST API، راه حل به مراتب قدرتمندتری برای «واکشی» (Fetch) داده‌ها محسوب می‌شود.

پلتفرم‌های REST API، معمولا برای واکشی داده‌ها احتیاج به بارگیری اطلاعات از چندین آدرس URL مختلف دارند. در حالی که «واسط‌های برنامه‌نویسی کاربردی» (Application Programming Interfaces) تولید شده به وسیله زبان GraphQL قادر هستند تمامی داده‌های مورد نیاز یک برنامه کاربردی را تنها با یک «درخواست» (Request) واکشی کنند. چنین قابلیت مهمی در زبان GraphQL، این ابزار کاربردی را به یکی از ترندهای برنامه‌نویسی در سال 2020 تبدیل خواهد کرد.

نحوه واکنشی داده‌ها توسط واسط‌های برنامه‌نویسی کاربردی نوشته شده به زبان GraphQL
نحوه واکنشی داده‌ها توسط واسط‌های برنامه‌نویسی کاربردی نوشته شده به زبان GraphQL

در طی چند سال اخیر، شرکت‌ها، سازمان‌ها و تیم‌های زیادی از زبان GraphQL برای دستکاری و واکشی داده‌های پیچیده در محیط و زبان‌های برنامه‌نویسی مختلف استفاده کرد‌اند. چنین کاری با هدف ساختن برنامه‌های کاربردی موبایل، وب‌سایت‌ها و واسط‌های برنامه‌نویسی کاربردی (APIs) با کمک زبان GraphQL انجام می‌شود.

استفاده شرکت‌ها، سازمان‌ها و تیم‌های مختلف از GraphQL، این زبان دستکاری و واکشی داد‌ه‌ها را به یکی از ترندهای برنامه‌نویسی در سال 2020 تبدیل خواهد کرد.

برنامه‌های کاربردی تحت وب پیش‌رونده

یکی از دیگر از ترندهای برنامه‌نویسی در سال 2020، «برنامه‌های کاربردی تحت وب پیش‌رونده» (Progressive Web Apps | PWA) خواهند بود. این دسته از برنامه‌های کاربردی، رویکرد جدیدی در ساختن برنامه‌های کاربردی محسوب می‌شوند. در این رویکرد، بهترین ویژگی‌های نرم‌افزارهای تحت وب با خصوصیات برتر برنامه‌های کاربردی موبایل ترکیب می‌شوند تا برنامه‌های جدیدی شکل بگیرند. برنامه‌های کاربردی تحت وب پیش‌رونده یا PWA، بدون شک یکی از ترندهای برنامه‌نویسی در سال 2020 خواهند بود.

با بررسی سطحی تعداد توسعه‌دهندگان برنامه‌های تحت وب و برنامه‌نویسان پلتفرم‌های خاص (نظیر ویندوز، مک، اندروید، ios، تحت وب و سایر موارد)، به راحتی می‌توان دریافت که تعداد توسعه‌دهندگان برنامه‌های تحت وب بیشتر هستند. در چند سال آینده، شرکت‌های بزرگ در خواهند یافت که به جای برنامه‌نویسی برای پلتفرم‌های خاص، آن‌ها قادر خواهند بود با هزینه به مراتب کمتری، برنامه‌های کاربردی تحت وب پیش‌رونده یا PWA تولید کنند. در چنین حالتی، شاهد موج عظیمی از برنامه‌های کاربردی تحت وب پیش‌رونده و جامعه برنامه‌نویسی پویا و متشکل از توسعه‌دهندگان این دسته از برنامه‌های کاربردی خواهید بود.

البته، از آنجایی که فناوری ساختن برنامه‌ها با استفاده از رویکرد PWA نوظهور است، بازه گذار از توسعه برنامه‌های کاربردی مرسوم به این دسته از برنامه‌ها ممکن است کمی زمان‌بر باشد (در تمامی فناوری‌های نوظهور، شاهد چنین بازه گذاری خواهید بود). با این حال، زمانی که شرکت‌های بزرگ دریابند که نوشتن یک برنامه قابل اجرا در پلتفرم‌های مختلف (برنامه‌ها نوشته شده توسط رویکرد PWA، تنها به یک مرورگر منطبق با برنامه‌های PWA برای اجرا احتیاج خواهند داشت) نه تنها کار کمتری می‌طلبد، بلکه سود بیشتری نصیب آن‌ها خواهد کرد، به سرعت به سمت توسعه چنین برنامه‌هایی مهاجرت خواهند کرد.

داده‌های Google Trend نیز گواه این مطلب است که برنامه‌های کاربردی تحت وب پیش‌رونده، یکی از ترندهای برنامه‌نویسی در سال 2020 خواهند بود. بر خلاف دیگر رویکردهای برنامه‌نویسی، از آنجایی که مهم‌ترین عامل تأثیرگذار در موفقیت یک برنامه PWA، تعامل صحیح این برنامه‌ها با مرورگرهای نصب شده در پلتفرم‌های مختلف است، بیشتر حجم کاری برنامه‌نویسی با استفاده از رویکرد PWA، در بخش Front-End توسعه برنامه کاربردی متمرکز خواهد شد.

افزایش محبوبیت WebAssembly در سال 2020

پلتفرم WebAssembly (که به شکل مخفف به آن Wasm نیز گفته می‌شود)، یک قالب یا فرمت دستورالعمل باینری برای «ماشن‌های مجازی مبتنی بر پشته» (Stack-based Virtual Machine) محسوب می‌شود. پلتفرم Wasm به عنوان محیطی «قابل انتقال» (Portable) جهت «کامپایل کردن» (Compiling) کدهای زبان‌های سطح پایین (Low-Level Languages) نظیر C ،C++‎ و Rust طراحی شده است.

کامپایل کردن کدهای زبان‌های سطح پایین نظیر C ،C++‎ و Rust در محیط‌های برنامه‌نویسی تحت وب
کامپایل کردن کدهای زبان‌های سطح پایین نظیر C ،C++‎ و Rust در محیط‌های برنامه‌نویسی تحت وب

همچنین، می‌توان از پلتفرم Wasm جهت توسعه نرم‌افزار‌های تحت وب (از جمله برنامه‌های کاربردی تحت وب پیش‌رونده یا PWA) استفاده کرد. به عبارت دیگر، می‌توان از پلتفرم Wasm به عنوان ابزاری برای یکپارچه‌سازی فناوری‌های JavaScript با دیگر فناوری‌های برنامه‌نویسی و واسط‌های برنامه‌نویسی کاربردی استفاده کرد. به عنوان نمونه، در صورتی که قصد استفاده از کتابخانه پردازش تصویر زبان Rust را در برنامه‌های کاربردی React داشته باشید، پلتفرم WebAssembly اجازه چنین کاری را به شما خواهد داد. چنین ویژگی‌هایی در WebAssembly، این پلتفرم را به یکی از ترندهای برنامه‌نویسی در سال 2020 تبدیل خواهد کرد.

از جمله مهم‌ترین ویژگی‌های پلتفرم WebAssembly، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • کارایی و سرعت بالا: کدبندی‌های تولید شده به فرمت باینری در ماشین پشته Wasm، از نظر اندازه و زمان بارگذاری بسیار مقرون به صرفه و کارآمد هستند. پلتفرم WebAssembly، با بهره‌گیری از قابلیت‌های سخت‌‍افزاری مشترک در دامنه وسیعی از پلتفرم‌ها، کدها را با سرعت بسیار مناسبی اجرا می‌کند.
  • امنیت در پلتفرم WebAssembly: پلتفرم WebAssembly، یک محیط اجرایی با ویژگی «حافظه امن» (Memory-Safe) تعریف می‌کند. محیط اجرایی امن تعریف شده در پلتفرم WebAssembly این قابلیت را دارد تا درون ماشین‌های مجازی جاوا اسکرپیت نیز پیاده‌سازی و اجرا شود. چنین ویژگی مهمی، امکان اجرای کدهای نوشته شده در پلتفرم WebAssembly را در موتور اختصاصی مرورگرها، جهت اجرای مؤلفه‌های جاوا اسکریپت، فراهم می‌آورد.

در محیط‌های اجرای کدها و برنامه‌های کاربردی، سرعت و عملکرد حرف اول را می‌زند و مهم‌ترین عامل محسوب می‌شود. ثابت نگه داشتن سطح عملکرد اجرایی کدها و برنامه‌های کاربردی، به ویژه زمانی که حجم داداه‌ها به شدت افزایش می‌یابد، کار بسیار سختی خواهد بود. در چنین حالتی، وجود محیط اجرایی مناسب جهت کامپایل کردن کدهای زبان‌های سطح پایین نظیر C ،C++‎ و Rust، نه تنها امکان مدیریت و پردازش حجم عظیمی از داده‌ها را فراهم می‌کند، بلکه سرعت اجرای کدهای مرتبط با برنامه کاربردی را نیز افزایش می‌دهد.

کتابخانه React همچنان به پیشتازی خود ادامه خواهد داد

بدون شک، کتابخانه React، محبوب‌ترین کتابخانه زبان جاوا اسکریپت برای برنامه‌نویسی Front-End و توسعه برنامه‌های کاربردی تحت وب است. دلیل این امر سادگی توسعه و ساختن برنامه‌های کاربردی توسط این کتابخانه است. همچنین، تیم‌های پشتیبانی کتابخانه React و جامعه برنامه‌نویسان، تلاش‌های زیادی برای فراهم کردن امکانات و ابزارهای لازم جهت توسعه «واسط کاربری» (User Interface) برنامه‌های کاربردی توسط این ابزار کاربردی انجام داده‌اند. در نتیجه، کتابخانه React، همچنان به رشد بی‌سابقه خود (به ویژه، در چند سال اخیر) ادامه خواهد داد. همین امر سبب شده است تا کتابخانه React به یکی از ترندهای برنامه‌نویسی در چند سال اخیر تبدیل شود.

داده‌های گوگل ترندز نیز گواه این مطلب است که کتابخانه React و توسعه واسط کاربری توسط این کتابخانه، رشد بی‌سابقه‌ای در چند سال اخیر تجربه کرده و توجه برنامه‌نویسان و توسعه‌دهندگان Front-End زیادی به سمت آن منعطف شده است. از جمله دیگر پلتفرم‌های مشابهی که برای توسعه واسط کاربری مورد استفاده قرار می‌گیرند، می‌توان به مواردی نظیر Vue و Angular اشاره کرد.

جاوا اسکریپت، زبانی مطمئن برای برنامه‌نویسان و توسعه‌دهندگان وب

بدون شک، دهه دوم قرن 21 میلادی، دهه حکم‌رانی زبان برنامه‌نویسی جاوا اسکریپت (به ویژه، در میان زبان‌های برنامه‌نویسی Front-End) محسوب می‌شود. در این دهه، زبان جاوا اسکریپت رشد بی‌سابقه‌ای را (به ویژه، در چند سال اخیر) تجربه کرده است و به نظر نمی‌رسد که روند رشد آن، به زودی کند یا متوقف شود.

برخی از توسعه‌دهندگان و جوامع برنامه‌نویسی، به دلیل ویژگی‌های خاص زبان جاوا اسکریپت و تمرکز زیاد آن روی برنامه‌نویسی فرانت اند، زبان جاوا اسکریپت را یک زبان واقعی برای توسعه برنامه‌های کاربردی به شمار نمی‌آورند. در حالی که چنین برداشتی از زبان جاوا اسکریپت کاملا غلط است؛ امروزه، زبان جاوا اسکریپت قلب تپنده بسیاری از شرکت‌های بزرگ فعال در حوزه فناوری نظیر گوگل، Netflix، فیسبوک و سایر موارد محسوب می‎شود.

نکته قابل توجه در مورد زبان جاوا اسکریپت این است که بسیاری از فناوری‌های خلاق و نوآورانه در یک دهه اخیر، به ویژه در حوزه برنامه‌نویسی Front-End، به وسیله توسعه‌دهندگان و جامعه برنامه‌نویسی جاوا اسکریپت پدید آمده‌اند.

همچنین، آمارها نشان می‌دهد که برنامه‌نویسان و توسعه‌دهندگان جاوا اسکریپت، بیشترین مشارکت را در به اشتراک‌گذاری پروژه‌های مختلف در «مخزن‌های» (Repositories) نرم‌افزاری و وب‌سایت‌های اشتراک کد نظیر Github دارند. همچنین، برای پنجمین سال متوالی، بیشترین برنامه‌ها و کدهای به اشتراک گذاشته شده در مخزن‌های نرم‌افزاری و وب‌سایت‌های اشتراک کد، برنامه‌های نوشته شده به زبان جاوا اسکریپت هستند.

منبع [+]

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌های زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند: