دوربین کنترل سرعت یکی از دوربینهایی است که به کمک نیروی پلیس راهنمایی و رانندگی آمده است تا هم موارد مشمول خلافی خودرو را با ریزبینی بیشتری رصد کند و هم راحتی بیشتری را برای پلیس راهنمایی و رانندگی فراهم کند. دوربین کنترل سرعت برای افزایش کیفیت زندگی از طریق کمک به اجرای بهتر قوانین چند سالی است به صورت گسترده در معابر نصب شده است. کارشناسان راهنمایی و رانندگی اعتقاد دارند، نقض قوانینی مثل تخلف سرعت لحظهای، عبور از چراغ قرمز، پارک در محل ممنوع، سبقت غیرمجاز و … با نصب دوربین کنترل سرعت کاهش پیدا می کند. زیرا رانندگان برای اینکه توسط دوربین ها جریمه نشوند، معمولا با احترام به قوانین راهنمایی و رانندگی، در مسیرها تردد می کنند.

دوربین کنترل سرعت غالبا از نوعی است که می تواند در شرایط جوی مختلف با خطای حداکثر ۲ درصد و تا سرعت ۲۵۰ کیلومتر در ساعت تخلفات را ثبت، عکسبرداری و فیلمبرداری کند. دوربین کنترل سرعت پلیس ضمن اینکه وظیفه پلیس کنترل نامحسوس را انجام می دهد، وضعیت ترافیکی شهر را به صورت زنده به مراکز کنترل ترافیک نیز مخابره می کند.
گرچه بسیاری از رانندگان سعی می کنند به محض رسیدن به دوربین کنترل سرعت ترمز بگیرند و سرعت خود را کم کنند؛ اما دوربین های ثبت سرعت SPECS که بر روی چراغ ها نصب می شوند، از فاصله 75 متری تا فاصله 25 کیلومتری را تحت نظر دارند.
این دوربین ها با استفاده از تکنولوژی اتوماتیک تشخیص پلاک (ANRP)، به راحتی و به صورت مداوم می توانند شماره پلاک خودروهایی را که سرعتی بالاتر از حد مجاز دارند، ثبت کنند. حتی اگر یک راننده محل نصب دوربین های ثبت سرعت را بداند و قبل از رسیدن به آنها سعی کند سرعت خود را کم کند، باز هم نمی تواند فاصله ای را که سریعتر از حد مجاز بین مسیر دو دوربین ثبت سرعت در جاده طی کرده، جبران کند. نصب دوربین کنترل سرعت باعث شده است که رانندگی راحتتر و ایمنتر شود، زیرا رانندگان توجه بیشتر و جدیتری به سرعت خود می کنند تا توسط دوربینها جریمه نشوند.
بد نیست بدانید که آخرین نمونه دوربین های SPECS می توانند در محدوده 20 mph،30 mph،40 mph،50 mph،60 mph و 70 mph مانور بدهند. لذا چنانچه یک خودرو با سرعتی بالاتر از حد مجاز بین دو محل نصب دوربین های ثبت سرعت تردد داشته باشد، سریعا شماره پلاک خودرو ضبط شده و اطلاعات به واحد کنترل مرکزی ارسال می شود.
عده ای تصور می کنند که دوربین کنترل سرعت در شب عملکردی ندارد و خاموش است. در حالی که اینگونه نیست. در واقع اگر این طور باشد، این دوربین ها کارایی و عملکرد کامل و ارزشمندی نخواهند داشت. بنابراین از دوربینهایی برای کنترل سرعت و ثبت تخلفات استفاده می شود که در شب نیز می توانند به راحتی شماره پلاک و سرعت خودروی متخلف را شناسایی و ثبت و ضبط کنند. دوربین های SPECS کاملا دیجیتالی هستند؛ لذا نیازی به فلش های قدیمی و فیلم ندارند، در عین حال می تواند در هر شرایط آب و هوایی (در طول شب و روز) تمام وقایع را ثبت کنند. این دوربین ها می توانند از وقایع محیط پیرامون خود در چند جهت متفاوت تصویر برداری کنند.

دوربین کنترل سرعت جادهای به گونه ای طراحی شدهاند که می توانند در تمامی شرایط جوی به صورت هوشمند و خودکار تخلفات رانندگی را ثبت، عکسبرداری و فیلمبرداری کنند. با توجه به اینکه سرعت و سبقت غیرمجاز در 50 درصد تصادفات جاده ای نقش دارند، بنابراین این دوربین ها در جاده تعبیه شده اند تا رانندگان حداقل برای جریمه نشدن، قانون را رعایت کنند و با سرعت مطمئنه رانندگی کنند تا به این ترتیب از شدت تصادفات کاسته شود.
جریمه دوربین کنترل سرعت بر اساس جدول تخلفات رانندگی مشخص می شود. تجاوز از سرعت مجاز در جدول تخلفات رانندگی، مصادیق مختلفی دارد. به همین جهت کدهای مختلفی برای آن در نظر گرفته شده است. بر اساس جدول کد تخلفات رانندگی کد 2002 مربوط به تخلف تجاوز از سرعت مجاز (بیش از ۳۰ کیلومتر بر ساعت) است که به ترتیب در کلانشهرها، شهرها و روستاها 200، 180 و 100 هزار تومان جریمه به همراه دارد. جریمه تجاوز از سرعت مجاز بیش از ۳۰ تا ۵۰ کیلومتر در ساعت (کد 2008) نیز به همین شکل اعمال می شود. همچنین کد جریمه 2056 مربوط به تجاوز از سرعت مجاز (تا ۳۰ کیلومتر در ساعت) است که به ترتیب در کلانشهرها، شهرها و روستاها 60، 45، 30 هزار تومان جریمه برای متخلف ثبت می کند.
یادآوری می کنیم که اگر راننده ای به مبلغ جریمه دوربین کنترل سرعت اعتراض داشته باشد، می تواند از طریق راه های اعلام شده به جریمه ای که دوربین کنترل سرعت برای او ثبت کرده است، اعتراض کند. البته برای اینکه اعتراض به نتیجه برسد، حتما باید دلایل کافی و مستند موجود باشد.
دوربین کنترل سرعت در وهله اول برای کنترل رانندگان پر خطر نصب و راه اندازی شده است. اساسا این دسته از رانندگان نه تنها جان و سلامتی خود، بلکه سلامتی سایر کاربران ترافیک را نیز تهدید می کنند. بنابراین دوربین کنترل سرعت نصب شده است تا ابزار و اهرمی باشد و جلوی بی قانونی را بگیرد. در وهله بعدی دوربین کنترل سرعت با هدف آگاه کردن راننده نصب شده است.
با پیشرفت تکنولوژی و استفاده از انواع نرم افزارها در زندگی مدرنیته، امروزه نرم افزارهایی تولید و ارائه شده اند که ردیاب دوربین پلیس هستند؛ هم محل دوربین پلیس را گزارش می دهند و هم هشدار می دهند که سرعت خودرو بیشتر از حد مجاز است. استفاده از برنامه دوربین کنترل سرعت منجر به کنترل سرعت در رانندگی و توجه به قوانین راهنمایی رانندگی می شود. این نرم افزار ها قبل از رسیدن به دوربین کنترل سرعت هشدار می دهند.