ثبت جریمه خودرو ها یا به صورت دستی و توسط مامورین راهنمایی و رانندگی انجام می شود و یا توسط دوربین های هوشمند ثبت تخلفات خودروها. با توجه به اینکه دوربین های هوشمند چون دوربین های طرح ترافیک در بیشتر معابر و مسیرها تعبیه و مستقر شده اند، کار ثبت جریمه خودرو ها را برای اداره راهنمایی و رانندگی ساده تر کرده اند. با این وجود هنوز هم جریمه های دستی توسط مامورین راهنمایی و رانندگی صادر می شوند. البته با پیشرفت هایی که در روش ثبت جریمه خودرو ها توسط مامورین راهنمایی و رانندگی صورت گرفته است، در بیشتر موارد بعد از جریمه شدن خودرو توسط مامور راهنمایی و رانندگی به جای قبض جریمه، پیامک جریمه برای مالک خودرو ارسال می شود. این پیامک حاوی اطلاعات تخلف از جمله شناسه قبض و شناسه پرداخت، تاریخ و محل تخلف و ... است.
دوربین هایی که در آزادراه ها، بزرگراه ها، چهارراه ها، محدوده های ترافیکی و ... نصب می شوند، با شناسایی پلاک خودروها تخلفات احتمالی را ثبت می کنند. این تخلفات می تواند مربوط به ورود های غیر مجاز به محدوده های ممنوعه، سرعت و سبقت غیرمجاز، عبور از چراغ قرمز و ... باشد. به هر حال دوربین های هوشمند با شناسایی پلاک و گاهی با عکس گرفتن از خودرو فرایند ثبت جریمه خودرو را هموار می کنند و جریمه را در خلافی خودرو می نشانند.
جریمه های الصاقی نوعی دیگر از انواع ثبت جریمه خودرو ها هستند. چنانچه خودرویی در محلی پارک باشد، اما به جهتی بی قانونی کرده باشد، جریمه الصاقی برای آن صادر می شود. در این شکل از ثبت جریمه خودرو به دلیل نداشتن مدارک خودرو و راننده، قبض عمومی صادر می شود و اطلاعات عمومی خودرو همانند شماره پلاک، نوع خودرو و رنگ آن و زمان و مکان تخلف، در قبض درج می شود و به بدنه خودرو الصاق می شود. بعد از ثبت جریمه خودرو به صورت الصاقی فقط 60 روز مهلت برای پرداخت آن دارید. در غیر این صورت جریمه دو برابر می شود. اگر برای جریمه الصاقی قبض صادر شود، معمولا به برف پاک کن خودرو الصاق می شود. در غیر این صورت به صورت پیامکی برای مالک خودرو ارسال می شود.
چنانچه تخلف خودرویی به رویت مامورین راهنمایی و رانندگی برسد و بعد از دستور ایست پلیس، خودرو متوقف شود، جریمه تسلیمی برای خودرو صادر می شود. در جریمه تسلیمی مامور راهنمایی و رانندگی بعد از رویت و بررسی مدارک لازم خودرو و گواهینامه راننده، قبض جریمه را صادر می کند. برای پرداخت جریمه تسلیمی نیز دو ماه مهلت فراهم است. بعد از گذشت این مدت و عدم پرداخت جریمه، مبلغ جریمه دو برابر می شود.
چنانچه مامورین راهنمایی و رانندگی خودروی متخلفی را رویت کنند و به او دستور ایست بدهند و خودرو از دستور سرپیچی کند، جریمه دو برگی صادر می شود. یک برگ جریمه برای سرپیچی از دستور ایست پلیس است و یک برگ دیگر برای تخلفی است که به رویت پلیس رسیده است و به همین دلیل پلیس دستور ایست داده است. گرچه در این مدل از ثبت جریمه خودرو، قانون دو برابر شدن جریمه لحاظ نمی شود، اما به هر حال پرداخت آن ضرورت دارد و متخلف نمی تواند از پرداخت آن شانه خالی کند. یادآوری می کنیم که عمد یا غیر عمد بودن خودرو برای توقف نکردن، تمایزی در ثبت جریمه خودرو دوبرگی ایجاد نمی کند.
در هر صورت ثبت جریمه خودرو در کاهش کد تخلفات رانندگی بی تاثیر نیستند، اما باید قبول کنیم که نمی توانند کافی باشند. در حقیقت ثبت جریمه خودروها در هر کشوری باید انجام شود. هیچ کشوری نمی تواند بدون قوانین راهنمایی و رانندگی، نظم و نظام درستی در راه ها و خیابان ها داشته باشد، اما پیش از تصویب قوانین راهنمایی و رانندگی، باید تمهیداتی دیگری برای داشتن خیابان های منظم و مرتب اندیشیده شود. منظور از تمهیدات در واقع همان فرهنگ سازی برای داشتن رفتارهای ترافیکی سنجیده و بهنجار است. واقعیت این است که ثبت جریمه خودرو باید همگام و به موازات فرهنگ سازی برای رعایت قوانین باشد. در غیر این صورت نمی تواند کارایی و کفایت لازم و کافی را داشته باشد. اگر کاربران ترافیک فقط از ترس جریمه شدن، قوانین راهنمایی و رانندگی را رعایت کنند، به محض اینکه فرصت را برای بی قانونی مهیا ببینند، حتما بی قانونی می کنند و به تعبیر خودشان قانون را دور می زنند. چنین رفتارهایی به خوبی نشان می دهد که ثبت جریمه خودرو ها به تنهایی نمی تواند برای داشتن خیابان هایی منظم و مرتب کارایی داشته باشد. در واقع باید این طور گفت که ثبت جریمه خودرو ها روشی کمکی برای رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی و مخصوص رانندگانی است که به هیچ ترتیبی و با هر توجیه غلط و اشتباهی نمی خواهند باور کنند که رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی برای حفظ سلامت و جان آنها است. بنابراین جریمه می شوند و اتفاقا باید سخت هم جریمه شوند تا شاید به این ترتیب رفتارهای پرخطر و پر ریسک خود را کنار بگذارند و عاقلانه تر رفتار کنند.
