شاید اگر جریمه نداشتن گواهینامه و رانندگی کردن بدون آن را بدانید از فکر رانندگی کردن بدون گواهینامه بیرون بیایید و هر طور که می توانید تلاش کنید که گواهینامه رانندگی خود را بگیرید و با مجوز پشت فرمان خودرو بنشینید. در تمام کشورها یکی از مقررات اصلی و اولیه برای رانندگی کردن این است که فرد مهارت لازم در این زمینه را در حد حداقلها کسب کند و با آگاهی و مسئولیت پذیری پشت فرمان هر وسیله نقلیه موتوری بنشیند. نداشتن گواهینامه به خودی خود جریمه ندارد، اما اگر فردی با وجود نداشتن گواهینامه پشت فرمان خودرویی بنشیند و اقدام به رانندگی کند، جرم مرتکب شده است و برابر قانون برای این جرم باید جزای نقدی پرداخت کند یا حتی حبس و زندان را به جان بخرد. همین اطلاعات اندک به خوبی روشن می کند که جریمه خودرو نداشتن گواهینامه و به دنبال آن رانندگی کردن در معابر می تواند سرنوشت یک فرد را به شدت دگرگون کند و او را با گرفتاریهای زیادی روبه رو سازد. از همین رو تاکید و توصیه شدید می کنیم که به هیچ وجه بدون داشتن گواهینامه پشت فرمان هیچ وسیله نقلیه موتوری ننشینید و اقدام به رانندگی نکنید. زیرا تبعات سنگینی را برای شما به دنبال خواهد داشت.
بر اساس ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی جریمه نداشتن گواهینامه و رانندگی کردن با این شرایط این طور است که هر کس بدون گواهینامه رسمی به رانندگی و یا تصدی وسایل موتوری که مستلزم داشتن گواهینامه مخصوص است، اقدام کند و همچنین هر کس به موجب حکم دادگاه از رانندگی وسایل نقلیه موتوری ممنوع باشد، اما با این حال به رانندگی وسایل مزبور مبادرت ورزد، برای بار اول به حبس تعزیری تا دو ماه یا جزای نقدی تا یک میلیون ریال و یا هر دو مجازات و در صورت ارتکاب مجدد به دو ماه تا شش ماه حبس محکوم خواهد شد.
شاید این سوال را بپرسید که جریمه نداشتن گواهینامه به چه کسانی و در چه صورتی اعمال می شود؟ باید بدانید که رانندگی بدون گواهینامه از چهار حالت کلی خارج نیست:
این دسته افراد یا به سن قانونی (18 سال تمام) برای دریافت گواهینامه نرسیده اند یا اینکه هنوز به هر دلیلی برای گرفتن گواهینامه اقدام نکرده اند. به هر حال نکته مهم این است که اصلا گواهینامهای بر اساس اطلاعات هویتی و شماره ملی آنها صادر نشده است و آنها مجاز به راندن هیچ نوع وسیله نقلیه موتوری نیستند. جریمه نداشتن گواهینامه و رانندگی کردن برای این دسته از افراد دقیقا طبق ماده 723 مجازات اسلامی اجرا می شود.
باید بدانید برای راندن و به حرکت درآوردن انواع وسایط نقلیه موتوری، باید گواهینامه جداگانه آن را دریافت کرد. برای مثال گواهینامه موتورسیکلت با ماشین متفاوت است؛ یا گواهینامه ماشین سواری با اتوبوس و ماشینهای سنگین متفاوت است و ... . بنابراین صرف داشتن یک گواهینامه نمی توانید و حق ندارید که هر نوع وسیله نقلیه موتوری را برانید. در غیر این صورت برابر قانون و مقررات راهنمایی و رانندگی مجاز خواهید شد. این مجازات ممکن است حبس یا جزای نقدی باشد. میزان جزای نقدی رانندگی بدون گواهینامه هر سال در قانون بودجه مشخص می شود.
توجه داشته باشید که درک مفهوم لفظ "تصدی" و "رانندگی" در این توضیحات لازم و ضروری است. منظور از رانندگی این است که یک وسیله نقلیه موتوری به حرکت درآورده شود؛ اما منظور از تصدی به حرکت درآوردن وسیله موتوری است که نقلیه نیست. مثلا جرثقیل، تله کابین و اینگونه وسایط موتوری که برای حمل و نقل استفاده نمی شوند، اما با این حال برای کنترل آنها به گواهینامه نیاز است. بنابراین چنانچه فردی بدون داشتن مجوزهای لازم تصدی اینگونه وسایط موتوری را بر عهده بگیرد هم مشمول جریمه نداشتن گواهینامه خواهد شد.
چنانچه فردی گواهینامه رانندگی داشته باشد، اما به هر دلیلی توسط قانون و قانونگذار از رانندگی کردن منع شده باشد، دقیقا همانند کسی است که گواهینامه ندارد. بنابراین چنین فردی تا اطلاع ثانوی و تا زمانی که قانون تعیین کرده است، نمی تواند رانندگی کند. شکل ممنوعیت برای رانندگی برای هر فرد ممکن است متفاوت باشد.
