منظور از قوانین سبقت این است که هم بدانیم کجا می توانیم سبقت بگیریم و کجا نباید سبقت بگیریم و هم اینکه اصولا و اساسا بدانیم که چه طور باید سبقت بگیریم. سبقت گرفتن یکی از ارکان رانندگی کردن است که به هر حال نمی توان آن را نادیده گرفت. گرچه بسیاری از تصادفات ناشی از سبقت است، اما سبقتی که قوانین سبقت در آن رعایت نشده است و بدون احتیاط اجرا شده در شمار جریمه خودرو قرار بگیرد، مشکل دار است. برای رانندگی کردن پیش از اینکه به کلاس رانندگی و انجام تمرینهای عملی رانندگی نیاز داشته باشید، نیاز دارید که بدانید رانندگی کردن مجموعه از قوانین و مقررات است که در هر شرایطی باید رعایت شود و به آنها احترام گذاشته شود. قوانین سبقت تنها یکی از قوانین رانندگی کردن است. درک مناسب از موقعیت رانندگی، هوشیاری کامل، توجه کامل به محیط پیرامون و نشان دادن عکس العمل مناسب و به موقع برای رانندگی کردن لازم و ضروری است.
اولین و مهمترین قانون از قوانین سبقت این است که فقط در محلهایی که سبقت گرفتن آزاد است، اقدام به سبقت کنید. در خیابانها و جادههایی که خط ممتد کشیده شده است، سبقت مجاز نیست. هر جا خط ممتد به خط مقطع تبدیل شود، سبقت گرفتن مجاز است و راننده می تواند با احترام به سایر قوانین سبقت، سبقت بگیرد. راننده ای که قصد سبقت گرفتن از وسایل نقلیه ای را که در جهت آنان حرکت می کند، دارد، در محلهای مجاز و پس از روشن کردن چراغ راهنمای چپ و تنها از سمت چپ آنها می تواند سبقت بگیرد. پس از سبقت و طی مسافت کافی، باید بار دیگر با روشن کردن چراغ راهنمای راست، در مسیر قبلی خود قرار بگیرد، به نحوی که راه وسیله نقلیه ای که از آن سبقت گرفته است، بسته نشود یا موجب تصادف نشود. زمانی باید با زدن چراغ راهنمای راست به سمت راست حرکت کند که چراغ جلوی ماشینی را که از آن سبقت گرفته است، در آینه های خود مشاهده کند. توجه داشته باشید که بر اساس قوانین سبقت، سبقت گرفتن فقط از سمت چپ مجاز است، اما طبق همین قوانین، سبقت گرفتن از طرف راست وسیله نقلیه ای که در حال گردش به چپ است، مجاز است.
یکی دیگر از قوانین سبقت این است راننده باید به مسیر روبه روی خود نیز توجه داشته باشد. این نکته برای سبقت گرفتن نیز بسیار حائز اهمیت است. مسیر روبه رو باید تا فاصله دور و مطمئنی خالی از هرگونه وسیله نقلیه باشد. همچنین تفاوت سرعت بین وسیله نقلیه ای که می خواهد سبقت بگیرد و وسیله نقلیه جلویی باید کافی باشد تا به این ترتیب تمام خطرات احتمالی کاهش پیدا کند. سبقت گرفتن در پیچ ها به دلیل اینکه دید کافی از روبه رو وجود ندارد، ممنوع و بسیار بسیار خطرناک است.
همچنین در اجرای یک سبقت مجاز، رانندگان وسایل نقلیه ای که از آنها سبقت گرفته می شود نیز نباید لجبازی کنند و باید راه را برای وسیله نقلیه ای که در حال سبقت گرفتن است باز کنند و سرعت خود را اضافه نکنند.
اساسا یکی از قوانین سبقت مربوط به این است که بدانید در کجا و کدام مسیرها نمی توانید سبقت بگیرید؛
1. در نقاطی که با نصب علایم ویژه سبقت گرفتن ممنوع اعلام شده باشد.
2. هنگامی که وسیله نقلیه ای در فاصله ای نزدیک و غیر ایمن از روبرو در حال حرکت باشد.
3. از 50 متر مانده به پیچها تا 50 متر پس از آن یا در تقاطع راهها یا تقاطع راه آهن، مگر آنکه به وسیله علایم، سبقت مجاز شناخته شده باشد.
4. در سر پیچ های تند و سربالایی که میدان دید راننده کم است.
5. هنگامی که روشنایی و میدان دید به هر علتی کافی نباشد.
6. سبقت گرفتن از وسیله نقلیه ای که خودش در حال سبقت گرفتن باشد، مگر در راهی که به دلیل وجود سه خط عبور یا بیشتر، این عمل مجاز باشد.
7. برای اتوبوسها و کامیونها در معابر شهری.
8. از 100 متر مانده به ورودی تونلها و پلها تا انتهای آنها، مگر آنکه به وسیله علایم، سبقت مجاز شناخته شده باشد.
سبقت آن هم از نوع غیر مجاز و غیر اصولی و سبقتی که در آن قوانین سبقت رعایت نشده باشد، بی تردید منجر به وقوع حادثه می شود و اتفاقات زیادی را دامن می زند. متاسفانه تخلف سبقت غیر مجاز یکی از تخلفات رایج و پر تکرار در سابقه رانندگان ایرانی است. حتما برای شما نیز اتفاق افتاده است که در یک مسیر مشخص که همه در حال حرکت هستند، ناگهان خودرویی با سرعت بسیار بالا و به صورت غیر مجاز از سمت راست سایر خودروها سبقت می گیرد تا به خیال خودش زودتر و سریع تر به مقصد برسد. در حالی که چنین خودروهایی نه تنها جان و سلامتی خود را به خطر می اندازد، بلکه سلامتی سایر کاربران بی گناه ترافیک را نیز تهدید می کنند. واقعیت امر این است که تخصیص جریمه برای این دست از خودروها هم خیلی کارساز و مشکل گشا نخواهد بود، زیرا اساسا فرهنگ رانندگی این دسته از رانندگان به شدت پایین است و متاسفانه با اعمال جریمه نمی توان آن را جبران کند. قوانین سبقت زمانی به طور کامل و اصولی رعایت می شود که فرهنگ سازی و بسترسازی مناسبی از قبل صورت گرفته باشد. متاسفانه بسیاری از رانندگان کشور این طور تصور می کنند که می توانند پشت فرمان خودروی خود بنشیند و هر طور که مایل باشند رفتار کنند. در حالی که هرگز چنین نیست. در واقع چنین تصوری ناشی از کم کاری برای بالا بردن فرهنگ رانندگی در کشور است.
رعایت قوانین سبقت برای هر خودرویی با هر کیفیتی لازم و اجباری است. هرگز اینگونه نیست که یک خودروی مدل بالا یا به اصطلاح وارداتی تصور کند به دلیل ماهیت اختصاصیاش، می تواند بی توجه به قوانین راهنمایی و رانندگی در جاده ها و مسیرها تردد داشته باشد. هر خودرویی با هر درجه ای از کیفیت، مجموعه از خطرات را به صورت بالقوه در درون خود دارد. در صورت رعایت نکردن قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی و کد تخلفات رانندگی، این خطرات ماهیت خود را به بدترین شکل ممکن نشان می دهند. فراموش نکنید که رانندگی کردن در صورتی که احتیاط در آن لحاظ نشود، بازی با مرگ است که بی تردید پیروز این بازی راننده و خودرو نخواهد بود. با استفاده از فرمون می توانید میزان خلافی خودروی خود در لحظه را دریافت کنید.
