مشاوره چیه و چه زمانی میتونیم از مشاور استفاده کنیم؟

رالف والدو امرسون : مشورت هنری است که به کمک آن می توانید همه را به همکاری با خود وادارید.

اگر به جملاتی که بزرگان از سال‌ها و قرن‌ها پیش گفته‌اند دقت کنید، از تعدد این جملات در مورد مشورت گرفتن تعجب می‌کنید! پس متوجه می‌شویم که مشاوره، روشی است که از قدیم تا به امروز مورد استفاده قرار می‌گرفته و فقط در طول زمان تغییر شکل داده است. تا حدی که در حال حاضر مشاوران مدیریتی در ایالات متحده آمریکا، همه ساله بیش از ۲ میلیارد دلار در ازای خدمات خود دریافت می‌کنند.




قبل از این که وارد بحث اصلی شویم نیاز داریم تا تعبیرمان در مورد کلمه‌ی "مشاوره" یکسان شود.

مشاوره چیست؟

زمانی می‌گوییم مشاوره صورت گرفته که حداقل دونفر در فرایندی گفت‌وگو محور باشند که یکی از آن‌ها مشاور و دیگری مراجع باشد و مشاور که متخصص حوزه‌ای است که مراجع در آن به کمک احتیاج دارد، متناسب با مسئله یا خواسته‌ای که مراجع مطرح کرده، از دانش و تجربیاتش برای رساندن مراجع به هدف جلسه‌اش استفاده می‌کند .

انواع مشاور :

طیف مشاوران در زمینه‌های ذهنی، اجتماعی، خانوادگی، تحصیلی، شغلی، کسب‌وکار و... وسیع است و برای هر زمینه رشته‌ی تخصصی جداگانه‌ای وجود دارد و زیرشاخه‌های فراوان، برای مثال کسی که مشاور کسب‌وکار است می‌تواند generalist (متخصص عمومی) و یا specialized (تخصصی) باشد، مشاوری که generalist است از دانش و تخصص عمومی در همه‌ی زمینه‌ها برخوردار است و مشاوران تخصصی کسانی هستند که در حوزه‌ی خاصی از کسب‌وکار عمیق شده‌اند و دارای دانش و تجربه مرتبط هستند، برای مثال حوزه‌های تخصصی شامل :

  • مالی
  • بازاریابی
  • برندینگ
  • روابط عمومی
  • منابع انسانی
  • و...

سبک‌های مشاوره‌ :

یک مشاور با سبک‌های مختلفی می‌تواند به مراجع خود کمک کند و مشاور انتخاب این سبک را بسته به نیاز مخاطب و تجربه‌ی مشاوره‌ای خود تشخیص می‌دهد. این سبک‌ها عبارتند از :

سبک سقراطی : در این سبک مشاور با سوالات خود کمک می‌کند مراجع به خودشناسی و در نهایت طبق زندگی و تجربیات خود به مسئله‎ی خود پاسخ دهد. گاهی انسان‌ها فقط به یک گوش شنوا و یک راهبر نیاز دارند تا تمام جواب‌ها را از دل آن‌ها بیرون بکشد. این سبک بیشتر در کوچینگ استفاده می‌شود.

  • سبک اطلاعاتی : مشاور به واسطه‌ی کار کردن با افراد و سازمان‌های مختلف یک حوزه می‌تواند اطلاعات مناسبی برای مراجعانی داشته باشد که به تازگی وارد این حوزه شده‌اند، پس ممکن است مراجع صرفا با گرفتن آمار به اهداف خود از یک مشاوره برسد و با این کار هزینه‌های تحقیقاتی خود را به شدت کاهش دهد.
  • سبک تحلیلی : گاهی مراجع برای اینکه از نتایج کار خود راضی نیست یا زمانی که بخواهد نتایج را بهبود دهد به مشاور مراجعه می‌کند و از او می‌خواهد که مشکل را پیدا کند، مشاور در این سبک وظیفه‌ی تعریف یا بازتعریف مسائل را به عهده دارد و در ادامه برای نتایج مطلوب هدفگذاری کرده و مسائل را برطرف می‌کنند، ممکن است در این سبک مشاور وارد فاز اجرایی هم بشود.
  • سبک آموزشی : گاهی لازم است مشاور، به مراجع راجع به مسئله‌اش آگاهی بدهد و به طور خودکار دیگر مسئله‌ای وجود نخواهد داشت، به طور مثال وقتی مراجع از عادت بد عقب انداختن کارهایش رنج می‌برد و به مشاور مراجعه می‌کند، کافیست مشاور به او از مکانیزم مغز و تلاشش برای حفظ وضع موجود بگوید و راهکار 5 ثانیه را برای برطرف کردن این مشکل به او توضیح دهد.
  • سبک توصیه‌ای : این سبک بسیار شبیه به مشورت گرفتن در زمان‌های قدیم است و برای جمع آوری دانش و تجربه دیگران استفاده می‌شود، کسانی که قبلا در شرایطی شبیه به این بوده‌اند و در حال حاضر آماده‌ی شنیدن توصیه هستند. توجه داشته باشید که در این سبک در انتها این شما هستید که انتخاب می‌کنید چه کاری انجام دهید و نباید هیچگونه فشاری از سمت مشاور باشد.
  • سبک حل مسئله : این سبک زمانی استفاده می‌شود که چالشی در میان باشد و مراجع برای ارائه‌ی راهکارهایی برای رد شدن از این چالش به شما مراجعه کند. این اتفاق مزایای فوق‌العاده‌ای برای فرد دارد زیرا مشاور از بیرون به مسئله‌ی آن شخص یا سازمان نگاه می‌کند و می‌تواند راهکارهای متفاوتی داشته باشد که باعث بهبود شود.



شاید تا به حال از روی سبک‌های مشاوره‌ای و مثال‌هایی که زدیم متوجه شده باشید که چه زمانی می‌توانید با مراجعه به مشاور متخصص، به خودتان کمک کنید اما یک بار شاخص‌ترین این زمان‌ها را باهم مرور می‌کنیم:

  • افزایش بهره‌وری و هدفگذاری
  • برخورد با چالش و حل مسئله
  • انتخاب از بین چند گزینه و تصمیم‌گیری
  • بهبود نتایج و فرآیندها
  • و...

اگر می‌خواهید بهترین نتایج را از جلسات مشاوره بگیرید، ما را در مقالات بعدی دنبال کنید :)

امام علی (ع) فرمودند : هرکه خودرایی کند هلاک گردد ، و هرکه با مردمان مشورت کند در عقل آنان شریک شود.   نهج البلاغه ، الحیاة جلد ۱ صفحه ۳۱۱