پس از صدور رای موافق در مرحله دادرسی، رای وارد مرحله دیگری به نام اجرای حکم می شود در واقع می توان گفت تا زمانی که حکم به مرحله اجرا نرسد ما به هدفمان نرسیده ایم. و زمانی احکام به مرحله اجرا می رسند که یا قطعی شوند یا قرار اجرای موقت آن معین شده باشد.
به گزارش گروه حقوقی و قضایی خبرگزاری میزان ، بعد از اینکه حکمی از سمت دادگاه صارد بشود قطعی است و نمی توان تغییری در آن ایجاد کرد. این قانون در ماده 5 قانون آیین دادرسی به صراحت آمده است که «آرای دادگاه ها قطعی است مگر در مواردی که در باب چهارم این قانون و یا مواردی که به موجب سایر قوانین قابل نقض یا تجدید نظر می باشند» پس یک سری از موارد هستند که ممکن است تغییر در حکم را ایجاد نماید.
<H1>مجازات جلوگیری از اجرای حکم
جلوگیری از اجرای حکم قطعی
مدت زمان میان اقامه دعوی تا صدور حکم من جمله مشکلات دادرسی می باشد. در جلوگیری از اجرای حکم قطعی به این علت که محافظت از منافع خواهان در طول زمان اعاده دادرسی و زمان پیش از اقامه دعوی برعهده دادگاه می باشد خواهان می تواند از تلف شدن و تضییع اموال خوانده جلوگیری کند.
احکام قطعی چه می باشد؟
مطابق ماده 24 قانون، پس از شروع اجرای احکام مدنی، مامور اجرا توانایی تعطیل یا توقف اجرای حکم را ندارد مگر زمانی که دادگاهی که دستور اجرای حکم را صادر کرده است ویا دادگاهی که دستور تاخیر اجرای حکم را داده است، از اجرای آن جلوگیری کرده باشد.
ضمانت اجرایی ممانعت از اجرای احکام قطعی
با توجه به دستور قوه قضائیه حکمی که از دادگاه صادر می شود باید به موقع به اجرا گذاشته شود و مطابق ماده 8 قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب، در اجرای امور مدنی هیچ مقام رسمی یا سازمان دولتی نمی تواند حکم دادگاه را تغییر بدهد و یا مانع از اجرای آن شود مگر زمانی که دادگاه صادر کننده حکم یا مراجع قضایی بالاتر در زمانی که در قانون تعیین شده است.
همچنین ضمانت اجرای حکم این ماده در موارد 576 و 577 قانون مجازات اسلامی تعیین شده است.
واخواهی
یکی از مواردی که موجب توقیف اجرای حکم می شود مطابق ماده 306 آیین دادرسی مدنی، واخواهی است. رای غیابی زمانی که مهلت واخواهی و تجدید نظر آن تمام شود قابل اجرا می باشد. اگر اخطاریه به محکوم علیه ابلاغ واقعی نشده باشد و او نیز در هیچ یک از جلسات دادرسی شرکت ننموده باشد. محکوم علیه می تواند مطابق ماده 303 با ارائه و اثبات این که از دادرسی اطلاع نداشته و بی خبر بوده است، تقاضای واخواهی بنماید. در این حالت، از اجرای حکم جلوگیری و پرونده به همراه اعتراض محکوم علیه به شعبه رسیدگی کننده ارسال خواهد شد. زمانی که محکوم علیه غایب به علت عدم اطلاع اقدام به شکایت در دادگاه صادر کننده حکم نماید، واخواهی محقق می شود و با قبول واخواهی در دادگاه، اجرای حکمی که شروع شده است موقتا متوقف می شود.
اعتراض شخص ثالث
زمانی که در دعوایی حکم یا قراری صادر بشود و براساس آن به حقوق شخض ثالث خللی وارد شده باشد، شخص ثالث حق اعتراض نسبت به موضوع را دارد. اعتراض شخص ثالث باعث تاخیر اجرای حکم قطعی نمی شود اما زمانیکه شخص ثالث نسبت به حکم اعتراض کند و جبران ضرر و زیان ناشی از حکم ممکن نباشد، دادگاه رسیدگی کننده بعد از گرفتن تامین مناسب قرار تاخیر اجرای حکم را برای مدت معین صادر می نماید.
اعاده دادرسی
چنانچه حکم دادگاه مورد درخواست اعاده دادرسی واقع شود، دادگاه می تواند حکم را تغییر دهد، به شرط اینکه جهتی که استناد می شود صحیح، قانونی و مطابق با واقعیت باشد. بعد از طرح اعاده دادرسی در صورتی که قرار قبولی آن توسط دادگاه صادر کننده رای صادر شود، اگر محکومیت غیر مالی باشد ، اجرای حکم متوقف می شود ولی اگر محکومیت مالی باشد، محکوم له (کسی که حکم بسود او صادر شده است) باید تامین مناسب بدهد تا اجرای حکم ادامه پیدا کند و اگر تامین ندهد، اجرای حکم متوقف خواهد شد.
اعتراض بخاطر عذر موجه
در صورتی که حکم صادره قطعی باشد و درست به موقع به اجرا گذاشته شود ولی محکوم علیه به علت عذر موجه توان اینکه به رای اعتراض کند را نداشته باشد و همچنین از زمان اعتراض او نیز گذشته باشد و موفق بشود از دادگاه حکم قرار قولی تجدید نظر دریافت نماید، از اجرای حکم خودداری می شود.
تقاضای تجدید نظر
حتی اگر دادگاه رای را غیر قابل تجدید نظر اعلام کند، محکوم علیه می تواند نسبت به حکم تقاضای تجدید نظر نماید. صرف تقاضای تجدید نظر موجب توقیف اجرای حکم می شود. با توجه به ماده 347 قانون آئین دادرسی مدنی تجدید نظر خواهی از آرای قابل تجدید نظر که در قانون آماده است مانع اجرای حکم خواهد شد، هر چند دادگاه صادرکننده رای آن را قطعی اعلام نموده باشد بجز موارد استثنی در قانون.
دستور موقت
دستور موقت، دستور و قراری است که دادگاه پیرو موضوعاتی که تعیین و تکلیف آن نیازمند تعجیل و فوریت می باشد بنا بر درخواست متقاضی صادر می نماید که برحسب نیاز، دستور موقت بر توقیف مال یا انجام عمل یا منع از امری را صادر می نماید.
موارد توقیف اجرای حکم
طبق ماده 306 قانون صدور قرار قبولی واخواهی، باعث توقیف در اجرای حکم می شود و زمانی که مهلت واخواهی و تجدید نظر آن تمام شده باشد رای غیابی که صادر شده است اجرا خواهد شد ولی در صورتی که اخطاریه به محکوم علیه ابلاغ نشود و نامبرده در جلسات نباشد رای صادره غیابی خواهد بود و محکوم علیه می تواند پس از اثبات بی اطلاعی از دادرسی، تقاضای واخواهی نماید که در این حالت از اجرای حکم جلوگیری خواهد شد و پرونده همراه با اعتراض محکوم علیه به شعبه رسیدگی کننده ارسال می شود. در صورتی که محکوم علیه به علت عذر موجه توان اعتراض به رای صادره را نداشته باشد، در حالیکه از زمان اعتراض او نیز گذشته باشد و توانایی اینکه از دادگاه حکم قرار قولی تجدید نظر را دریافت کند حتی زمانی که حکم صادره قطعی باشد و به موقع به اجرا گذاشته باشد نیز خودداری کند. با توجه به ماده 31 قانون اساسی، در صورتی که محکوم علیه فوت یا محجور شده باشد، عملیات اجرایی براساس موضوع مربوطه تا زمان معرفی منتسب به میت، متوقف خواهد شد و بخش اجرا به محکوم له اخطار خواهد داد که اشخاص ذکر شده را با ذکر نشانی و مشخصات کامل معرفی نماید، ضمن اینکه در صورت توقیف نشدن، مالی، دادورز که مامور اجرا می باشد می تواند به درخواست محکوم له یا همان محکوم به از ترکه متوفی یا اموال محجور توقیف بعمل آورد.
خب مطلب ما اینجا به پایان می رسد ولی وقتی آخرین مطلب را داشتم می نوشتم به این فکر کردم الان خوانندگان مطلب من تسلط به این موضوع دارند؟ یا اگه الان خدایی نکرده با اینچنین مشکل هایی در دادگاه سر و کار داشته باشند متن من کمکی به حالشون می کنه؟ من که نویسنده این مطلبم و تسلط به مطلب دارم قطعا اگه مشکلی داشته باشم تو دادگاه نمیدونم از کجا و چجوری شروع کنم؟ وکیلی هم که تجربه نداشته باشد یا علمش مثل من باشه خب قطعا نمیدونه چیکار باید بکنه. خب حالا من چجوری وکیل با تجربه پیدا کنم؟ اولین کاری که من و هم نسل هام می کنیم سرچ کردنه تا با تجربه ترین وکیل رو انتخاب کنیم. که با سرچ کردن با یک سایتی به اسم dadsun آشنا شدم. تو این سایت قابلیت هایی دیدم که برام جالب توجه بود: مثلا مهم نیست که منطقه زندگی من با منطقه ای که دادگاه دارم فرق داره میتونستم وکیل را تو شهری که دادگاه هست بگیرم. یا اگه جایی زندگی کنم که وکیل با تجربه نداشته باشه با کمک تلفنی از مشاوره ها بهره بگیرم. تازه هزینه ای که بابت مشاوره ها میدی قابل مقایسه با قیمت های بیرون نیست. راستش رو بخواید خیلی خوشحال شدم که یک سایت همچین امکاناتی را به طور مساوی برای همه ی شهر ها و استان های ایران فراهم کرده، یعنی امکانات یک پایتخت نشین تو یک چیز هم که شده با منی که شهرستانم یکیه. کاش در همه ی موضوعات اینقدر پیشرفت داشته باشیم که عدالت برقرار بشه.