دستگاه فیلتر پرس یکی از تجهیزات حیاتی در فرآیندهای تصفیه پساب و جداسازی جامدات از مایعات است که در صنایع مختلف از جمله تصفیه فاضلاب شهری، صنایع معدنی، شیمیایی، غذایی و دارویی کاربرد گسترده دارد. عملکرد این دستگاه بر اساس اصول مکانیکی و هیدرودینامیکی استوار است و با اعمال فشار بر مخلوط مایع – جامد، ذرات معلق را از مایع جدا میکند. نتیجه این فرآیند تولید پسابی با کیفیت بالا و لجن فشرده است که مدیریت و دفع آن بسیار آسانتر از شکل اولیه لجن خواهد بود.
اساس کار فیلتر پرس بر جداسازی مکانیکی مبتنی است. در این دستگاه از مجموعهای از صفحات فیلتر که به صورت متوالی در کنار هم قرار گرفتهاند استفاده میشود. این صفحات از مواد مقاوم ساخته شدهاند و طراحی آنها به گونهای است که مایع میتواند از منافذ ریز عبور کند، اما ذرات جامد را به دام میاندازد. وقتی پساب وارد محفظههای بین صفحات میشود، مایع تحت فشار از پارچه یا غشاء فیلتر عبور کرده و به صورت جداگانه جمعآوری میشود، در حالی که ذرات معلق در فضای بین صفحات تجمع یافته و لایهای متراکم تشکیل میدهند.
در عمل، فرآیند کار فیلتر پرس را میتوان در چند مرحله اصلی توضیح داد:
آمادهسازی و ورود پساب: پساب حاوی ذرات معلق از طریق پمپ به داخل مجموعه صفحات فیلتر هدایت میشود. ورودی باید به گونهای کنترل شود که جریان یکنواخت در سراسر دستگاه ایجاد شود تا جداسازی مؤثر انجام گیرد.
تشکیل لجن و عبور مایع: با عبور مایع از صفحات فیلتر، ذرات جامد روی سطح پارچه یا غشاء فیلتر به تدریج تجمع مییابند و لایهای متراکم به نام «کیک لجن» شکل میگیرد. این لایه خود به عنوان یک مدیای فیلتراسیون عمل میکند و ذرات ریزتر را نیز به دام میاندازد.
اعمال فشار: پس از مدتی که لایه لجن تشکیل شد، سیستم پرس با اعمال فشار هیدرولیکی یا مکانیکی، موجب فشردهسازی لجن میشود و آب اضافی موجود در لجن خارج میگردد. کنترل فشار و زمان پرس از عوامل مهم در بهینهسازی فرآیند و کاهش رطوبت لجن نهایی است.
تخلیه لجن: پس از اتمام فرآیند فیلتراسیون و آبگیری، صفحات باز میشوند و کیک لجن خشک از دستگاه خارج میشود. این لجن فشرده نسبت به حالت اولیه حجم بسیار کمتری دارد و مدیریت دفع یا استفاده مجدد از آن سادهتر است.
فیلتر پرس در مقایسه با روشهای دیگر جداسازی جامد و مایع چندین مزیت کلیدی دارد. این دستگاه قادر است حجم زیادی از لجن را به کیک خشک تبدیل کند، که کاهش حجم لجن منجر به صرفهجویی در هزینههای حمل و دفع میشود. در بسیاری از کاربردها، پساب خروجی از فیلتر پرس کیفیت بسیار بالایی دارد و میتواند برای مصرف مجدد در خطوط تولید یا تخلیه به محیط زیست با استانداردهای سختگیرانهتر مورد استفاده قرار گیرد. همچنین طراحی صفحات و پارچههای فیلتر قابل تنظیم است، که این موضوع امکان کاربرد در شرایط مختلف پساب صنعتی را فراهم میآورد.
فیلتر پرس به طور گسترده در صنایع گوناگون مورد استفاده قرار میگیرد. در تصفیه فاضلاب شهری، این دستگاه نقش مهمی در کاهش حجم لجن و بهبود کیفیت پساب خروجی ایفا میکند. در صنایع معدنی، به ویژه در فرآوری سنگهای معدنی و جداسازی پساب حاصل از فرآیند استخراج، استفاده از فیلتر پرس به بازیابی آب و کاهش اثرات زیستمحیطی کمک میکند. در صنایع شیمیایی و غذایی نیز این تجهیز برای صافی کردن محلولهای فرآوری و جداسازی ذرات معلق کاربرد دارد.
شرکت فیلتر پرس صفا یکی از تولیدکنندگان مطرح دستگاههای فیلتر پرس در ایران است که بیش از دودهه سابقه در ساخت صفحات فیلتر پرس، دستگاههای فیلتراسیون و قطعات مرتبط دارد. این شرکت با اتکا بر دانش فنی و تجهیزات بهروز، محصولات خود را در سایزها و مدلهای مختلف مطابق با نیاز صنایع مختلف تولید میکند و خدمات پس از فروش و پشتیبانی فنی نیز ارائه میدهد. محصولات این شرکت شامل دستگاه فیلتر پرس، صفحات فیلتر با روش ساخت اختصاصی و پارچههای فیلتر در اندازهها و انواع متنوع است. فعالیتهای تحقیق و توسعه این مجموعه نیز منجر به ثبت روشهای ساخت در مراکز علمی و صنعتی کشور شده است، که نشاندهنده تلاش برای بهبود عملکرد و کیفیت محصولات است.
