بسیاری از افراد تصور میکنند که رمزارزها فقط یک ابزار سرمایهگذاری آنلاین هستند، اما هنوز خبر ندارند که میتوان به کمک آنها کارهای دیگری مانند خرید کالا و خدمات را انجام داد. در واقع کاربرد رمز ارزهایی مانند بیتکوین آنقدر بالا رفته است که برخی از افراد در آگهیهای خود، خرید و فروش خانه را به کمک آنها انجام میدهند.
مشاهده چنین آگهیهای عجیب و غریبی باعث میشود که مردم جامعه با این سوال مواجه شوند که آیا واقعا کسی در تهران خانهای را با رمزارز معامله کرده است؟ قوانین ایران در این مورد چه میگویند؟ آیا این آگهیها که در سایتهایی مثل دیوار میبینیم، واقعی هستند یا فقط برای جلب توجه منتشر میشوند؟
برای یافتن پاسخ این سوالات و روشن شدن بحث، در ادامه این مطلب با ما همراه باشید تا به بررسی وضعیت واقعی معاملات ملکی با رمزارز بپردازیم و به شما بگوییم که این امر رویاست یا واقعیت دارد؟
اگر در چند سال گذشته پلتفرمهای خرید و فروش خانه را بررسی کرده باشید، نمونههایی از آگهیهای «معاوضه ملک با بیتکوین» یا «خرید خانه با رمزارز» در سایتهایی مانند دیوار و شیپور را دیدهاید. معمولا این آگهیها از سمت سازندگان یا مالکان خصوصی ثبت میشوند که به دنبال فروش سریعتر یا جذب مشتریان جدید هستند.
البته با این حال، تعداد این آگهیها هنوز محدود است و نمیتوان گفت به یک روند رایج در بازار مسکن تبدیل شدهاند. بیشتر این موارد پراکنده هستند و بیشتر در فضای دیجیتال دیده میشوند. (نه در فایلهای رسمی بنگاهها یا مشاوران املاک)
همچنین باید بدانید که بسیاری از این آگهیها جنبه تبلیغاتی یا آزمایشی دارند و همه آنها به معامله واقعی ختم نمیشوند. همین موضوع باعث میشود که خریداران و فروشندگان قبل از ورود به چنین معاملهای، بررسی دقیقتری انجام دهند تا از واقعی بودن طرف مقابل و امکان قانونی معامله مطمئن شوند.
قبل از اینکه بخواهید به خرید و فروش خانه با رمزارز فکر کنید، باید ابتدا وضعیت قانونی و حقوقی این کار را مورد بررسی قرار دهید. قوانین کشور ایران از لحاظ حقوقی منع صریحی برای معامله ملک با رمزارز تعیین نکرده است. در واقع مطابق قانون مدنی، «بیع» به انتقال مالکیت عین در برابر عوض معلوم تعریف میشود و قانون درباره نوع عوض (پول رسمی یا کالا یا خدمت) قید خاصی ندارد، بنابراین از نظر مدنی این نوع معامله قابل قبول است.
البته نهادهایی مانند بانک مرکزی رسما رمزارزها را (مخصوصا بیتکوین) را به رسمیت نمیشناسند و امکان استفاده آنها را در نظام مالی کشور را رد کرده است. همچنین از سوی دیگر، استخراج رمزارز با مجوز رسمی قابل انجام است و تا این لحظه بانک مرکزی یا وزارت صمت مجوز مشخصی برای معامله ملکی با رمزارز صادر نکردهاند. بهعبارت سادهتر، با اینکه ممنوعیت خرید و فروش خانه با رمز ارز واضح نیست، اما مجوزی هم وجود ندارد که معامله را رسما قانونی کند.
هنوز در کشور ایران خرید و فروش خانه به کمک رمزارز فراگیر نشده است، اما مزایای جذاب آن باعث میشود که برخی فروشندگان و خریداران، آگهی این نوع خرید و فروش را در پلتفرمهای دیوار و شیپور قرار دهند. در ادامه با ما همراه باشید تا این فرصتها و مزایا را بررسی کنیم:
سرعت بالای تراکنشها: استفاده از رمزارز امکان انتقال فوری را بدون نیاز به بانک یا واسطه فراهم میکند. این ویژگی در معاملات ملکی که معمولا زمانبر هستند، ارزش زیادی دارد.
شفافیت تراکنشها با بلاکچین: تمام تراکنشها در شبکه بلاکچین ثبت میشوند و قابلیت رهگیری و تایید فوری دارند. این شفافیت میتواند ریسک اشتباه یا تقلب را کاهش دهد.
استیبلکوینها برای کاهش نوسان: رمزارزهایی مانند تتر یا سایر استیبلکوینها، به دلیل پایداری نسبی در برابر دلار، میتوانند نوسانات ارزش معامله را کاهش دهند و ثبات مالی بیشتری ایجاد کنند.
دسترسی آسان به سرمایههای بینالمللی: رمزارزها محدودیت جغرافیایی ندارند، بنابراین افراد خارج از ایران میتوانند به راحتی در معاملات ملکی شرکت کنند و سرمایهگذاری بینالمللی انجام دهند.
جذب سرمایهگذار جدید: برخی سازندگان یا فروشندگان، با انجام این کار (پیشنهاد معامله با رمزارز، مشتریان جدید و علاقهمند به فناوریهای نوین را جذب میکنند.
کاهش نیاز به نقدینگی سنتی: به کمک رمزارز، دیگر لازم نیست خریدار مبالغ بزرگ ریالی نقد را جابهجا کند. این موضوع امنیت و راحتی بیشتری برای طرفین معامله ایجاد میکند.
چالشهای معامله ملکی با رمزارز از آن دسته موضوعاتی است که معمولا خریداران و یا فروشندگان به آن توجه نمیکنند. در ادامه این چالشهای مهم را بیان میکنیم:
نبود چارچوب قانونی مشخص: بانک مرکزی و نهادهای رسمی هنوز مجوزی برای معاملات ملکی با رمزارز صادر نکردهاند. طبیعتا نبود قانون روشن، پیگیری حقوقی را در صورت اختلاف دشوار میکند.
نوسانات بازار رمزارز: احتمال دارد که ارزش رمزارزها در طول معامله تغییر کند و باعث کاهش یا افزایش ناخواسته ارزش واقعی خانه شود.
ریسک پولشویی و سو استفاده مالی: معاملات رمزارزی بدون شفافیت قرارداد و ثبت رسمی، میتوانند به ابزاری برای پولشویی یا سو استفاده مالی تبدیل شوند.
کمبود آگهیها و تجربه محدود بازار: تعداد آگهیهای واقعی و معاملات موفق هنوز محدود است، بنابراین خریدار یا فروشنده با تجربه محدود وارد این بازار میشود و با ریسکهای ناشناخته مواجه میشود.
نیاز به دانش فنی و رمزارزی: افرادی که با رمزارز آشنایی کافی ندارند، احتمالا در فرایند معامله دچار اشتباه یا سو استفاده شوند.
عدم پذیرش گسترده توسط نهادهای رسمی: در بسیاری از بنگاهها و دفاتر اسناد رسمی، هنوز امکان ثبت مستقیم معاملات رمزارزی وجود ندارد، بنابراین قراردادها ریالی تنظیم میشوند و رمزارز فقط مبادله لفظی است
طبق آمار به دست آمده در پلتفرمهای دیوار و شیپور، تعداد آگهیهای خرید و فروش خانه با رمز ارز در تهران بسیار کم است. همچنین این موارد بهصورت نقطهای و غیررسمی هستند و هنوز به سطح معاملات رایج و قانونی در بازار املاک نرسیدهاند. بیشتر این آگهیها در حد «خبر جالب» یا تجربهای آزمایشی باقی ماندهاند و هنوز به یک تحول گسترده در بازار ملکی ایران تبدیل نشدهاند.
اگ بخواهیم این موضوع را در مقیاس بازار جهانی بررسی کنیم، باید بگوییم که روند خاصی به سمت ادغام رمزارز و املاک در حال شکلگیری است. در واقع با رشد اعتماد به فناوری بلاکچین، بهبود زیرساختها و پیگیری قوانین مشخص، این امکان وجود دارد که رمزارزهابهزودی در معاملات واقعی پدیدار شوند. البته انجام این کار در ایران نیاز به بلوغ قانونی، زیرساختی و پذیرش عمومی دارد تا بتوانید این نوع معامله را از مرحله آزمایشی به روندی پایدار تبدیل کنید.
شاید در گذشته خرید و فروش خانه با رمز ارز یک رویا بود، اما در حال حاضر روزبهروز به سمت واقعی کردن آن پیش میرویم. در این مقاله دیدید که قانونی بودن معامله ملک با رمزارز از نظر مدنی قابل اثبات است، اما نبود مجوز رسمی، شفافیت قراردادی و خطرات جدی مانند پولشویی، هنوز مانع تحقق گسترده آن شده است.
بااینکه فناوری بلاکچین و رمزارزهای پایدار میتوانند مسیر معاملات شفاف را هموار کنند، اما بازار ایران هنوز در مرحله آزمایش و تجربه است. البته این موضوع میتواند با پیشرفت فناوری، تدوین قوانین و افزایش آگاهی، گامی بلند بهسوی آیندهای روشن باشد.
