آرتروز تنها یک بیماری مربوط به افزایش سن نیست، بلکه مجموعهای از عوامل ژنتیکی، محیطی و سبک زندگی میتواند زمینهساز آن باشد. در این مطلب به دلایل مهم و روشهای پیشگیری از آرتروز پرداختهایم.
۱. ساییدگی و پارگی مفاصل؛ دشمن خاموش افزایش سن
با بالا رفتن سن، غضروف مفاصل بهتدریج نازک میشود. این غضروفها وظیفه جلوگیری از اصطکاک بین استخوانها را دارند و وقتی از بین میروند، مفاصل دردناک، ملتهب و خشک میشوند.
✅ روشهای پیشگیری:
تمرینات کششی و تقویتی برای مفاصل
تغذیه غنی از کلسیم و ویتامین D
پرهیز از حرکات تکراری و فعالیتهای شدید
۲. اضافهوزن؛ فشار مضاعف بر مفاصل
هر ۵ کیلوگرم اضافهوزن میتواند تا ۲۵ کیلوگرم فشار بیشتر بر زانوها وارد کند. چاقی از عوامل اصلی آرتروز زانو، لگن و ستون فقرات است.
✅ راهکارهای پیشگیری:
کاهش وزن با تغذیه سالم
ورزشهای سبک مثل پیادهروی و شنا
مصرف غذاهای ضدالتهابی مانند ماهی، روغن زیتون، سبزیجات برگدار
۳. عوامل ژنتیکی؛ نقش ارث در آرتروز
اگر در خانواده سابقه آرتروز وجود دارد، احتمال ابتلا در شما هم بالاتر است. ژنها میتوانند زمینهساز ضعف غضروف یا التهاب مفاصل باشند.
✅ پیشگیری هوشمندانه:
شناخت سابقه خانوادگی
مصرف مکملهای مفید مانند گلوکوزامین
مشاوره پزشکی برای پیشگیری و تشخیص زودهنگام
۴. آسیبهای مفصلی؛ آرتروز پنهان در ضربات قدیمی
صدمات ورزشی، شغلی یا تصادفات حتی اگر قدیمی باشند، میتوانند زمینهساز آرتروز شوند، بهویژه در ورزشکاران و کارگران.
✅ راههای پیشگیری:
گرم کردن پیش از ورزش
استفاده از محافظهای مفصلی
درمان کامل آسیبهای قبلی پیش از بازگشت به فعالیت
۵. بیماریهای التهابی؛ وقتی سیستم ایمنی اشتباه میکند
بیماریهایی مانند آرتریت روماتوئید، نقرس یا لوپوس باعث حمله سیستم ایمنی به مفاصل میشوند و در نهایت موجب تخریب و التهاب میگردند.
✅ راهکارها:
کنترل بیماری با داروهای تجویزی
کاهش مصرف قند و غذاهای فراوریشده
انجام چکاپهای دورهای برای تشخیص زودهنگام
۶. استفاده نادرست از مفاصل؛ اشتباهات روزمره
نشستن یا ایستادن طولانی، بلند کردن بار سنگین بهشیوه غلط یا انجام حرکات اشتباه ورزشی میتواند به مفاصل آسیب بزند.
✅ روشهای اصلاح:
حفظ وضعیت بدنی صحیح
تقویت عضلات اطراف مفاصل
استفاده از کفش مناسب و پرهیز از کفش پاشنهبلند
تسکین درد آرتروز با ماساژ و پماد
ماساژ همراه با پماد ماساژ ورناتن میتواند تأثیر تسکیندهنده پمادها را چند برابر کند و نقش مؤثری در کاهش درد، التهاب و خشکی مفاصل داشته باشد.
چرا ماساژ مفید است؟
🔹 افزایش جریان خون در مفصل
🔹 جذب بهتر پمادهای موضعی
🔹 کاهش خشکی و سفتی مفاصل
🔹 شل شدن عضلات اطراف مفصل
پمادهای مناسب برای آرتروز:
✔ ضدالتهابها مثل دیکلوفناک
✔ کپسایسین برای دردهای مزمن
✔ منتول یا کافور برای تسکین فوری
✔ گیاهیها مثل آرنیکا و زنجبیل
مراحل ماساژ اصولی:
آمادهسازی مفصل: شستوشو با آب ولرم و قرار دادن حوله گرم
استفاده از پماد: مقدار مناسب روی پوست بزنید
ماساژ با حرکات ملایم:
✅ دایرهای با نوک انگشتان
✅ فشاری با کف دست
✅ بالا و پایین برای عضلات اطراف
✅ ضربهای سبک برای کاهش تحریک عصبی
مدت زمان ماساژ: ۵ تا ۱۰ دقیقه (زیادهروی نکنید)
آرتروز قابل پیشگیری و کنترل است، حتی اگر عوامل ژنتیکی یا آسیبهای قبلی وجود داشته باشند. با آگاهی از دلایل پنهان آرتروز، اصلاح سبک زندگی، مراقبت از مفاصل و استفاده از روشهایی مانند ماساژ و درمانهای موضعی، میتوان به بهبود کیفیت زندگی و کاهش دردهای مفصلی کمک کرد.
