جهان در سکوتی سنگین و وهمآور فرو رفته است. دیگر خبری از صدای اعلان پیامها، هیاهوی شبکههای اجتماعی، تماسهای تصویری با دوستان دوردست یا رقابتهای نفسگیر بازیهای آنلاین نیست. اینترنت بینالمللی، این شاهرگ حیاتی که سالها انسانها را به یکدیگر متصل میکرد، دیگر وجود ندارد. جنگها، تنشها و اختلافات، تار و پود این شبکه جهانی را از هم گسسته و میلیونها نفر را در دنیایی منزوی، محدود و خاموش رها کردهاند.
در چنین شرایطی، هر روز خبرهای تلختری به گوش میرسد. خانوادههایی که عزیزان خود را در 18 و 19 دی و همچنین دانش آموزان میناب از دست دادهاند، مردمی که آینده خود را در هالهای از ابهام میبینند و نسلی که با ناامیدی و نگرانی بزرگ میشود. در میان تمام این مشکلات، نبود اینترنت بینالمللی شاید در نگاه اول مسئلهای کماهمیت به نظر برسد، اما واقعیت را باید پذیرفت که اینترنت تنها یک فناوری یا ابزار ارتباطی نیست؛ بلکه بخشی از زندگی روزمره انسان مدرن محسوب میشود.
زمانی تنها با چند کلیک میتوانستیم با دوستان و آشنایان خود در خارج از کشور ارتباط برقرار کنیم، از حال یکدیگر باخبر شویم، تجربههای خود را به اشتراک بگذاریم یا حتی در سختترین روزها کنار هم باشیم. امروز اما این ارتباطات به خاطرهای دور تبدیل شدهاند. شبکههای اجتماعی که روزگاری بستری برای تعامل، یادگیری و سرگرمی بودند، اکنون خاموش شدهاند و میلیونها نفر بخشی از ارتباطات روزمره خود را از دست دادهاند.
در کنار شبکههای اجتماعی،سرگرمی نیز آسیب سنگینی دیده است. بازیهای آنلاین که برای بسیاری از افراد راهی برای فرار موقت از فشارهای زندگی و ایجاد ارتباط با دوستانشان بودند، دیگر در دسترس نیستند. دیگر خبری از مسابقات گروهی، رویدادهای آنلاین، همکاری با بازیکنان سراسر جهان یا ساختن خاطرات مشترک در دنیای مجازی نیست. برای بسیاری از نوجوانان و جوانان،تنها از دست دادن یک سرگرمی نیست؛ بلکه از دست دادن بخشی از زندگی اجتماعی آنهاست.
اما تأثیر این انزوا تنها به سرگرمی محدود نمیشود. نبود اینترنت بینالمللی باعث شده فرهنگها کمتر با یکدیگر تعامل داشته باشند. تبادل ایدهها، آشنایی با دیدگاههای جدید و دسترسی به دانش جهانی دشوارتر از گذشته شده است. زمانی مردم میتوانستند در عرض چند ثانیه به منابع آموزشی، مقالات علمی، ویدئوهای آموزشی و تجربیات افراد مختلف در سراسر جهان دسترسی پیدا کنند. اکنون این مسیرها محدود شده و رشد علمی و فرهنگی نیز با موانع بیشتری روبهرو است.
در این میان، حوزه بازیسازی یکی از بزرگترین قربانیان این شرایط محسوب میشود. بازیسازان مستقل و استودیوهای کوچک که سالها برای ساخت آثار خود تلاش کرده بودند، ناگهان بخش بزرگی از بازار هدف خود را از دست دادهاند. دیگر انتشار بازی در فروشگاههای جهانی به سادگی گذشته نیست و ارتباط با بازیکنان خارجی با محدودیتهای فراوانی همراه شده است.خروجی گرفتن پروژه ها چه در یونیتی و چه در آنریل انجین و هر موتور بازیسازی برای اندروید و کامپیوتر به سختی فراهم است و یا لایسنس هایی که برای آپدیت شدن هر ماه آن نیازمند اینترنت بین المللی است عملا کار را دشوار و پیچیده کرده است.
بسیاری از توسعهدهندگان ایرانی رؤیای دیده شدن در بازار جهانی را در سر داشتند. آنها میخواستند آثارشان در کنار محصولات بزرگ بینالمللی قرار گیرد و توسط میلیونها نفر تجربه شود. اما نبود دسترسی پایدار به اینترنت بینالمللی، این مسیر را دشوارتر از همیشه کرده است. کاهش درآمد، محدود شدن فرصتهای همکاری و سختتر شدن جذب سرمایه، تنها بخشی از مشکلاتی است که فعالان این صنعت با آن روبهرو هستند.
کسبوکارهای اینترنتی که بیشترین ضربه را از قطعی اینترنت متحمل شدند نیز وضعیت مشابهی دارند. فروشگاههای آنلاین، تولیدکنندگان محتوا، برنامهنویسان، طراحان گرافیک، مترجمان و هزاران فریلنسر دیگر، بخش مهمی از مشتریان و فرصتهای شغلی خود را از طریق ارتباط با بازارهای جهانی به دست میآوردند. با محدود شدن این ارتباطات، بسیاری از کسبوکارها با کاهش درآمد، افت رشد و حتی تعطیلی روبهرو شدهاند.
دانشجویان، پژوهشگران و متخصصان نیز از این وضعیت قطعی اینترنت آسیب دیدهاند. دسترسی به منابع علمی، دورههای آموزشی بینالمللی و همکاری با دانشگاهها و مراکز پژوهشی خارجی دشوارتر شده است. جهانی که روزی تنها چند ثانیه با ما فاصله داشت، اکنون پشت دیوارهای بلند محدودیت قرار گرفته است.
در چنین فضایی، طرحهایی مانند اینترنت پرو و سیم کارت سفید به عنوان راهکاری برای دسترسی محدود به اینترنت بینالمللی مطرح شدند. هدف این طرحها آن بود که برخی از افراد، شرکتها و کسبوکارها بتوانند به بخشی از خدمات جهانی دسترسی داشته باشند. با این حال، این راهکارها نتوانستند پاسخگوی نیاز گسترده جامعه باشند.اما سوال اصلی اینجاست که اینترنت پرو و سیمکارتهای سفید چه فایدهای دارند وقتی میلیونها نفر از مردم همچنان دسترسیشان به اینترنت بینالملل قطع است و با این وضعیت به کار خود ادامه میدهند؟
دسترسی محدود، هزینههای بسیار بالا، شرایط دریافت مجوز و پوشش ناکافی باعث شد صدای بسیاری از کاربران در بیاید و نتوانند از این طرحها استفاده کنند. از سوی دیگر، اینترنت بینالمللی چیزی نیست که بتوان آن را تنها برای گروهی خاص فراهم کرد و انتظار داشت مشکلات حل شوند. اقتصاد دیجیتال، آموزش، سرگرمی و ارتباطات اجتماعی همگی به یک شبکه گسترده و در دسترس برای عموم وابسته هستند.
به همین دلیل،اینترنت پرو و سفید هرگز نتوانسته و نمیتواند جای خالی اینترنت آزاد و فراگیر را پر کند. همانگونه که یک پنجره کوچک نمیتواند جای یک افق بیانتها را بگیرد، دسترسی محدود نیز نمیتواند جایگزین ارتباط کامل با جهان شود.
در نهایت،اینترنت حق همه مردم است و دنیای بدون اینترنت بینالمللی تنها دنیایی بدون سرگرمی نیست. این دنیایی است که در آن ارتباطات انسانی محدودتر میشوند، فرصتهای اقتصادی کاهش مییابند، رشد علمی کندتر میشود و فاصله میان انسانها افزایش پیدا میکند. اینترنت امروز تنها مجموعهای از کابلها، سرورها و شبکهها نیست؛ بلکه پلی میان فرهنگها، دانشها، فرصتها و انسانهاست.
شاید روزی قدر این پل ارتباطی را بیشتر بدانیم؛ پلی که نبود آن نشان میدهد جهان چقدر به ارتباط، تعامل و دسترسی آزاد به اطلاعات وابسته است. زیرا در دنیای امروز، قطع شدن اینترنت بینالمللی تنها قطع شدن یک سرویس نیست؛ بلکه خاموش شدن بخشی از زندگی مدرن انسانهاست.این اتفاق هزینهای سنگین برای اقتصاد دیجیتال و فناوری به همراه دارد.خسارت مستقیم ناشی از اختلالات و قطعیهای گسترده اینترنت در برخی بازهها بین ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار در روز برآورد شده است.حتی با احتساب خسارتهای غیرمستقیم، این رقم را تا ۷۰ یا ۸۰ میلیون دلار در روز نیز تخمین زده میشود. در چنین شرایطی،قطعی اینترنت به معنای از دست رفتن میلیونها دلار سرمایه، فرصت شغلی و درآمد برای کشور است.
قطعیهای گسترده اینترنت تنها در یک دوره، میزان خسارت اقتصادی را از مرز ۱.۸ میلیارد دلار عبور کرده است که نشان میدهد اینترنت دیگر بخشی از زیرساخت اقتصادی کشور محسوب میشود و اختلال در آن میتواند پیامدهایی هماندازه آسیب به پروژههای بزرگ عمرانی داشته باشد.بسیاری از کاربران تصور میکنند اینترنت تنها مجموعهای از وبسایتها و اپلیکیشنهاست، اما باید فکر کرد پشت این خدمات، زیرساخت عظیمی از سرورها، دیتاسنترها و شبکههای ارتباطی قرار دارد. هر پیام، هر ویدیو، هر مسابقه آنلاین و هر دانلودی که در شبکه های اجتماعی انجام میدهیم، از میان هزاران سرور در نقاط مختلف جهان عبور میکند.
در شرایطی که ارتباط با اینترنت بینالمللی دچار اختلال یا قطعی میشود، تأثیر آن تنها به کاربران نهایی محدود نمیشود. بسیاری از کسبوکارها برای ذخیرهسازی اطلاعات، میزبانی وبسایتها، اجرای سرورهای بازی و ارائه خدمات آنلاین به دیتاسنترهای خارجی وابسته هستند. قطع شدن این ارتباط و دیتاسنتر عملا میتواند باعث از دسترس خارج شدن سرویسها، اختلال در فعالیت شرکتها و حتی از دست رفتن بخشی از درآمد آنها شود.
به طور مثال حوزه بازی یکی از وابستهترین صنایع به زیرساختهای دیتاسنتری محسوب میشود. سرورهای بازیهای آنلاین معمولاً در دیتاسنترهای بزرگ جهان میزبانی میشوند و میلیونها بازیکن به آنها متصل هستند. زمانی که مسیر ارتباطی با این مراکز دچار اختلال شود، بازیکنان با قطعی ارتباط، ناپایداری سرورها و حتی غیرقابل اجرا شدن برخی بازیها مواجه میشوند.همچنین بسیاری از تیمهای توسعه از سرویسهای ابری برای نگهداری فایلهای پروژه، نسخههای پشتیبان، کنترل نسخه و همکاری تیمی استفاده میکنند. هرگونه اختلال در دسترسی به این سرویسها میتواند روند توسعه را کند کرده و هزینههای تولید را افزایش دهد.
دیتاسنترها همان نقشی را ایفا میکنند که نیروگاهها برای شبکه برق دارند. همانطور که خاموش شدن یک نیروگاه میتواند زندگی یک شهر را مختل کند، اختلال در مراکز داده و مسیرهای ارتباطی بینالمللی نیز میتواند بخش بزرگی از اقتصاد دیجیتال،گیم و خدمات آنلاین را تحت تأثیر قرار دهد.
اما مشکل تنها به قطع شدن اینترنت یا محدود شدن دسترسی به برخی سرویسها ختم نمیشود. حتی در زمانهایی که اینترنت بینالمللی بهطور کامل قطع نیست، کیفیت و پایداری آن نیز به یکی از دغدغههای اصلی کاربران تبدیل شده است.
افزایش پینگ، کاهش سرعت دانلود و آپلود، ناپایداری اتصال و از دست رفتن بستههای اطلاعاتی از جمله مشکلاتی هستند که بسیاری از کاربران، بهویژه گیمرها، با آن مواجهاند. برای یک کاربر عادی، شاید چند ثانیه تأخیر در بارگذاری یک صفحه اینترنتی چندان مهم نباشد، اما برای یک گیمر آنلاین، افزایش ناگهانی پینگ میتواند نتیجه یک مسابقه را تغییر دهد. در برخی بازیهای رقابتی، اختلافی در حد چند ده میلیثانیه میتواند تفاوت میان پیروزی و شکست باشد.
این مسئله تنها گیمرها را تحت تأثیر قرار نمیدهد.بلکه برنامهنویسان، توسعهدهندگان و شرکتها نیز برای انجام فعالیتهای روزمره خود به ارتباطی پایدار با سرورهای خارجی نیاز دارند. زمانی که کیفیت اتصال کاهش پیدا میکند، فرآیند دانلود ابزارها، بارگذاری پروژهها، برگزاری جلسات آنلاین و استفاده از سرویسهای ابری با مشکلات متعددی روبهرو میشود.
از سوی دیگر،بازیسازی بیش از هر زمان دیگری به خدمات آنلاین وابسته شده است. موتورهای بازیسازی، سرویسهای تحلیل داده، سامانههای کنترل نسخه، فضای ذخیرهسازی ابری،فروشگاههای دیجیتال و ارتباط با توسعه دهندگان و ناشران خارجی، همگی بر پایه اینترنت جهانی فعالیت میکنند. هرگونه اختلال در این زنجیره میتواند زمان توسعه پروژهها را افزایش داده و هزینههای تولید را بیشتر کند.به همین علت،بسیاری از توسعهدهندگان داخلی مجبورند زمان و انرژی قابل توجهی را صرف عبور از محدودیتها و حل مشکلات ارتباطی کنند؛ زمانی که میتوانست صرف بهبود کیفیت بازیها و خلق ایدههای جدید شود و هرگونه محدودیت در دسترسی به اینترنت جهانی میتواند باعث عقب ماندن کسبوکارها، توسعهدهندگان و حتی کاربران عادی از این روند شود.
اینترنت امروزه به بخشی از زیرساخت توسعه، آموزش، اشتغال، سرگرمی و ارتباطات انسانی محسوب میشود که اختلال یا محدودیت در این زیرساخت،میتواند بر آینده اقتصاد دیجیتال، حوزه بازی و کیفیت زندگی میلیونها انسان تأثیر بگذارد.امیدواریم که دیگر شاهد کشته شدن مردم بیگناه و جنگ زده ایران نباشیم. امید که همه در این سرزمین، در صحت و سلامت زندگی کنیم، در کنار خانواده و دوستانمان. امید که اینترنت بینالمللی دوباره مانند قبل بازگردد، تا بتوانیم به زندگی عادی خود ادامه دهیم، با تمام سرگرمیها، ارتباطات، و شادیهایی که شایسته آن هستیم.باشد که درک جایگزین نفرت شود و ارتباط جایگزین انزوا.تا بتوانیم در دنیایی متصل، آزاد و سرشار از شادی زندگی کنیم.
نویسنده: عبدالرضا - مالک کانال گیمی شو
نوشتار اولیه: ۱۴۰۴/۱۲/۲۴
نوشتار نهایی: ۱۴۰۵/۰۳/۱۹
تقدیم به مردم ایران
