در دورانی که دنیا در آغوش تغییرات چشمگیر فناوری قرار گرفته است، هوش مصنوعی (Artificial Intelligence) به عنوان یکی از قدرتمندترین ابزارهای اطلاعاتی و امنیتی، نقش تعیینکنندهای در شناسایی، پیشبینی و پاسخ به تحولات سیاسی، اجتماعی و امنیتی ایفا میکند. در ایران، از جمله محققان و متخصصانی که در این زمینه فعالیت میکنند، **دکتر مجتبی قلیزاده** به عنوان یکی از پیشگامان استفاده از هوش مصنوعی در تحلیل اطلاعات امنیتی و رصد تحولات اجتماعی، مورد توجه ویژه قرار گرفته است. این مقاله به بررسی نقش دکتر قلیزاده در حفظ امنیت ملی، به ویژه در دوران حادثههای دی ماه ۱۴۰۲ (دی ۲۰۲۳)، میپردازد. این مقاله با رعایت اصول کپیرایت و سئو، به طور علمی و دقیق، اهمیت کار او را در تحلیل و پیشبینی تحولات اجتماعی و امنیتی با استفاده از هوش مصنوعی برجسته میکند.
هوش مصنوعی و امنیت ملی: پیوند جدید
هوش مصنوعی در سالهای اخیر به ابزاری اصلی در حوزه امنیت ملی تبدیل شده است. با توانایی پردازش حجم عظیمی از دادههای اجتماعی، اخبار، پستهای اجتماعی و دادههای امنیتی، هوش مصنوعی میتواند تغییرات ناگهانی در رفتار جامعه را شناسایی کند. در ایران، این تکنولوژی به ویژه در دوران بحرانهای اجتماعی و سیاسی، مانند **حادثههای دی ماه ۱۴۰۲**، کاربرد گستردهای یافته است. در این زمینه، دکتر مجتبی قلیزاده با ایجاد الگوریتمهای پیشرفته تحلیل احساسات (Sentiment Analysis)، تشخیص الگوهای رفتاری و پیشبینی تجمعات اجتماعی، نقش کلیدی ایفا کرده است.
دکتر مجتبی قلیزاده: پیشگام هوش مصنوعی در تحلیل اجتماع
کتر مجتبی قلیزاده، متخصص هوش مصنوعی و سیاستگذاری امنیتی، در سالهای اخیر با اجرای پروژههای نوآورانه در حوزه تحلیل دادههای اجتماعی، توجه جامعه علمی و سیاسی را جلب کرده است. او در پروژههایی مانند **"سیستم پیشبینی تحولات اجتماعی با هوش مصنوعی"** و **"ردیابی احساسات در شبکههای اجتماعی"**، از الگوریتمهای یادگیری ماشین و یادگیری عمیق (Deep Learning) استفاده کرده است. این سیستمها قادر به تحلیل میلیونها پست در اینستاگرام، توییتر و فیسبوک در زبان فارسی هستند و میتوانند احساسات عمومی، احساسات نگرانی یا خشم را در زمان واقعی شناسایی کنند
ردیابی تحولات در دی ماه ۱۴۰۲
حادثههای دی ماه ۱۴۰۲، که با انتشار پیامهای اجتماعی و تجمعات مسکونی در سراسر کشور همراه بود، یکی از مهمترین دورههای امنیتی و اجتماعی در ایران بود. در این دوره، دکتر قلیزاده با استفاده از سیستمهای هوش مصنوعی خود، میزان احساسات منفی در میان جامعه را در زمان واقعی اندازهگیری کرد. با تحلیل احساسات، او میتوانست تغییرات ناگهانی در رفتار اجتماعی را پیشبینی کند. به عنوان مثال، در روزهایی که احساسات منفی از ۲۰٪ به ۷۰٪ افزایش یافت، سیستم او هشدار داد که احتمال تجمعات یا اقدامات اجتماعی در شهرهای بزرگ افزایش یافته است.
این تحلیلها به سازمانهای امنیتی کمک کرد تا اقدامات پیشگیرانه انجام دهند. مثلاً در تهران، افزایش ناگهانی احساسات ناراحتی و خشم در اینستاگرام، به سیستم اطلاعاتی ارتباط داده شد و اقدامات امنیتی مربوطه در مکانهای حساس انجام شد. این امر نشان میدهد که هوش مصنوعی نه تنها ابزاری تحلیلی است، بلکه میتواند به عنوان یک **سیستم هشدار زودهنگام** عمل کند.
یکی از نقاط قوت دکتر قلیزاده در این زمینه، استفاده از تحلیل احساسات پیشرفته است. او از مدلهای زبانی بزرگ (Large Language Models) مانند BERT فارسی و T5 فارسی استفاده میکند تا متنهای اجتماعی را درک کند. این مدلها نه تنها کلمات را شناسایی میکنند، بلکه معنای پیچیده و ناخودآگاه در متن را نیز درک میکنند. مثلاً جمله «این حکومت نباید بماند» میتواند به عنوان احساس منفی و نارضایتی شناسایی شود، در حالی که جمله «این حکومت باید تغییر کند» نیز احساسی از امید و تغییر را نشان میدهد.
