در دامنه کوه فوجی، نماد طبیعی و فرهنگی ژاپن، پروژهای عظیم و نوآورانه در حال شکلگیری است که میتواند تعریف ما از زندگی شهری را برای همیشه تغییر دهد. شهر رباتیک تویوتا، که با نام "Woven City" شناخته میشود، ابتکاری از شرکت خودروسازی تویوتا است که با سرمایهگذاری ۱۰ میلیارد دلاری، بهعنوان یک "آزمایشگاه زنده" برای فناوریهای پیشرفته طراحی شده است. این شهر که فاز اول آن در اکتبر ۲۰۲۴ تکمیل شده، اکنون آماده پذیرایی از اولین ساکنان خود در پاییز ۲۰۲۵ است. در این مقاله، به بررسی جزئیات این پروژه شگفتانگیز، اهداف آن، ویژگیهای منحصربهفردش، تأثیرات احتمالی آن بر آینده زندگی شهری و نقش کلیدی مفهوم موبیلیتی در این پروژه میپردازیم.
شهر تنیدهشده (Woven City) پروژهای نوآورانه از تویوتا است که بهعنوان شهری هوشمند و پایدار طراحی شده است. این شهر آزمایشگاهی برای فناوریهای آینده مانند هوش مصنوعی، خودروهای خودران و انرژی پاک خواهد بود. هدف آن ایجاد محیطی یکپارچه برای زندگی، کار و نوآوری است.
ایده ساخت Woven City اولین بار در نمایشگاه CES 2020 توسط آکیو تویودا، رئیس شرکت تویوتا، مطرح شد. تویوتا، که بهعنوان بزرگترین خودروساز جهان شناخته میشود، تصمیم گرفت فراتر از تولید خودرو برود و شهری را خلق کند که در آن فناوریهای نوین مانند خودروهای خودران، هوش مصنوعی، رباتیک و خانههای هوشمند در محیطی واقعی آزمایش شوند. این پروژه در سال ۲۰۲۱ در زمینی به مساحت ۷۰ هکتار در نزدیکی کوه فوجی، در محل یکی از کارخانههای سابق تویوتا (کارخانه هیگاشی-فوجی)، آغاز شد. هدف اصلی، ایجاد یک اکوسیستم پایدار و متصل بود که نهتنها زندگی روزمره را بهبود بخشد، بلکه بستری برای نوآوریهای آینده فراهم کند. تویوتا در سال ۲۰۱۸ اعلام کرد که از یک شرکت خودروسازی به یک "شرکت موبیلیتی" تبدیل خواهد شد و Woven City نتیجه این تحول استراتژیک است.
موبیلیتی (Mobility) یکی از محورهای اصلی Woven City است و نقش کلیدی در طراحی و اهداف این شهر دارد. موبیلیتی به معنای "تحرک" یا "جابهجایی" است، اما در زمینه فناوری و شهرسازی مدرن، مفهومی فراتر از حملونقل سنتی دارد. موبیلیتی در دنیای امروز به جابهجایی انسانها، کالاها، اطلاعات و حتی انرژی بهصورت کارآمد، پایدار و هوشمند اشاره دارد. این مفهوم شامل استفاده از فناوریهای پیشرفته مانند خودروهای خودران، سیستمهای حملونقل اشتراکی، رباتیک، هوش مصنوعی و زیرساختهای دیجیتال برای بهبود کیفیت زندگی و کاهش اثرات زیستمحیطی است. در Woven City، تویوتا موبیلیتی را بهعنوان یک اکوسیستم یکپارچه تعریف میکند که در آن همه اجزای شهر (از وسایل نقلیه تا زیرساختها و ساکنان) بهصورت هماهنگ و متصل با یکدیگر کار میکنند.
در این شهر، موبیلیتی بهعنوان ستون اصلی طراحی عمل میکند. تویوتا با تبدیل شدن به یک "شرکت موبیلیتی"، هدف خود را فراتر از تولید خودرو قرار داده و به دنبال خلق راهحلهایی برای چالشهای زندگی مدرن است. Woven City بهعنوان یک "تستکورس برای موبیلیتی" طراحی شده، به این معنا که فناوریهای جدید در زمینه جابهجایی در محیطی واقعی آزمایش میشوند. موبیلیتی در این پروژه شامل موارد زیر است:
Woven City توسط معمار برجسته دانمارکی، بیارکه اینگلس، طراحی شده است. او با تلفیق روشهای سنتی ساختوساز ژاپنی، مانند استفاده از چوب، و فناوریهای مدرن رباتیک، شهری پایدار و هماهنگ با طبیعت خلق کرده است. خیابانهای این شهر به سه دسته تقسیم شدهاند: یکی برای عابران پیاده، دیگری برای وسایل نقلیه با سرعت پایین مانند اسکوترهای برقی، و سومی برای خودروهای سریع و خودران. همچنین، یک جاده زیرزمینی برای جابهجایی کالاها طراحی شده که ترافیک سطحی را کاهش میدهد. این تفکیک هوشمندانه، ایمنی و کارایی را در حملونقل شهری افزایش میدهد و بخشی از مفهوم گستردهتر موبیلیتی است که تویوتا در این شهر دنبال میکند.
ساختمانهای شهر عمدتاً از چوب ساخته شدهاند و بامهای آنها با پنلهای خورشیدی پوشیده شده است تا انرژی مورد نیاز از منابع تجدیدپذیر تأمین شود. همچنین، این شهر از سلولهای سوختی هیدروژنی برای تولید انرژی استفاده میکند، که آن را به یکی از پایدارترین پروژههای شهری جهان تبدیل کرده است. حسگرهای پیشرفته در سراسر شهر نصب شدهاند که دادهها را از خودروها، ساختمانها و ساکنان جمعآوری میکنند تا همه چیز بهصورت یکپارچه مدیریت شود. این زیرساختهای دیجیتال، جابهجایی اطلاعات را بهینه میکنند و به بهبود موبیلیتی در شهر کمک میکنند.
فاز اول Woven City در اکتبر ۲۰۲۴ تکمیل شد و قرار است ۱۰۰ نفر بهعنوان اولین ساکنان در پاییز ۲۰۲۵ در آن مستقر شوند. این افراد که "ویورز" (Weavers) نامیده میشوند، شامل مخترعان، محققان، خانوادهها و کارمندان تویوتا هستند. این گروه انتخابشده نهتنها ساکنان شهر خواهند بود، بلکه بهعنوان شرکتکنندگان فعال در آزمایش و توسعه فناوریهای جدید، بهویژه در زمینه موبیلیتی، عمل میکنند. هدف تویوتا این است که با افزایش تدریجی جمعیت، تا سالهای آینده این شهر میزبان ۲۰۰۰ نفر باشد. ویورز در فضاهایی برای همآفرینی مشارکت میکنند که به جابهجایی ایدهها و نوآوریها کمک میکند، بخشی از مفهوم موبیلیتی اجتماعی که در این پروژه دنبال میشود.
ساکنان از امکاناتی مانند حیوانات خانگی رباتیک برای تعامل و کمک در کارهای روزمره، خانههای هوشمند مجهز به حسگرهای سلامتی، و تاکسیهای پرنده خودران بهرهمند خواهند شد. این تاکسیهای هوایی، که با همکاری شرکت Joby Aviation توسعه یافتهاند، بیش از ۳۰۰ پرواز آزمایشی موفق را پشت سر گذاشتهاند و قرار است در نمایشگاه اوزاکا ۲۰۲۵ به نمایش درآیند. این فناوریها نمونهای از جابهجایی انسانها بهصورت هوشمند و پایدار هستند که در مفهوم موبیلیتی این شهر جای میگیرند.
Woven City بهعنوان یک آزمایشگاه زنده، میزبان فناوریهای پیشرفتهای است که میتوانند آینده زندگی شهری را شکل دهند. خودروهای خودران تویوتا، مانند e-Palette، که با انتشار آلودگی صفر کار میکنند، ستون فقرات جابهجایی انسانها در این شهر هستند. این خودروها از طریق شبکهای از حسگرها و دادهها با یکدیگر و با زیرساختهای شهر در ارتباطاند و میتوانند بهعنوان فروشگاه سیار یا کلینیک پزشکی سیار عمل کنند، که نشاندهنده انعطافپذیری موبیلیتی در این پروژه است. خانههای هوشمند نیز با استفاده از هوش مصنوعی، نیازهای ساکنان را پیشبینی میکنند و سلامت آنها را بهطور مداوم پایش میکنند، که به بهبود کیفیت زندگی و تحرک اجتماعی کمک میکند.
یکی دیگر از نوآوریهای برجسته، استفاده از رباتها در زندگی روزمره است. این رباتها نهتنها در انجام کارهای خانه کمک میکنند، بلکه بهعنوان همراهانی برای افزایش کیفیت زندگی طراحی شدهاند. جابهجایی کالاها نیز از طریق جادههای زیرزمینی و رباتهای خودکار انجام میشود، که کارایی لجستیک را افزایش میدهد. همچنین، تویوتا در حال آزمایش سیستمهای مدیریت انرژی است که مصرف را بهینه کرده و وابستگی به منابع فسیلی را به صفر میرساند. این سیستمها، جابهجایی انرژی را در شهر بهینه میکنند و به پایداری موبیلیتی کمک میکنند.
یکی از مهمترین اهداف Woven City، کاهش اثرات زیستمحیطی است. استفاده از چوب بهعنوان ماده اصلی ساختوساز، تولید انرژی خورشیدی و هیدروژنی، و حذف خودروهای بنزینی، این شهر را به الگویی برای شهرهای پایدار آینده تبدیل کرده است. جابهجایی انرژی از طریق فناوری سلول سوختی هیدروژنی و پنلهای خورشیدی، وابستگی به منابع فسیلی را به صفر میرساند و به کاهش اثرات زیستمحیطی کمک میکند. تویوتا قصد دارد با این پروژه نشان دهد که چگونه میتوان فناوری را با طبیعت تلفیق کرد تا زندگی بهتری برای انسانها و سیاره زمین فراهم شود، و موبیلیتی پایدار یکی از راههای تحقق این هدف است.
با وجود نوآوریهای چشمگیر، Woven City با چالشهایی نیز روبهرو است. هزینه بالای ساخت و نگهداری این شهر، نگرانیهایی را درباره دسترسیپذیری آن برای عموم مردم ایجاد کرده است. برخی منتقدان معتقدند که این پروژه ممکن است به یک آزمایشگاه elitist (نخبهگرا) تبدیل شود که تنها برای افراد خاصی قابل استفاده باشد. همچنین، وابستگی بیشازحد به فناوری و جمعآوری دادهها برای بهینهسازی جابهجایی اطلاعات، مسائل مربوط به حریم خصوصی را مطرح کرده است. با این حال، تویوتا با تأکید بر همکاری و بازخورد از ساکنان و مخترعان، به دنبال غلبه بر این موانع است.
تویوتا برنامه دارد که پس از تکمیل فازهای بعدی، Woven City را تا سال ۲۰۲۶ برای بازدید عموم باز کند. این شهر نهتنها بهعنوان یک محل زندگی، بلکه بهعنوان یک مرکز نوآوری و توسعه فناوری، بهویژه در زمینه موبیلیتی، عمل خواهد کرد. فازهای بعدی شامل توسعه بیشتر زیرساختهای موبیلیتی، مانند گسترش شبکه خودروهای خودران و سیستمهای لجستیک زیرزمینی، خواهد بود. با توجه به موفقیت فاز اول، انتظار میرود که این پروژه الهامبخش شهرهای مشابه در سراسر جهان باشد و راه را برای زندگی هوشمندتر و پایدارتر هموار کند.
Woven City تویوتا در دامنه کوه فوجی، بیش از یک شهر است؛ این پروژه نمادی از آیندهای است که در آن فناوری و طبیعت در کنار هم قرار میگیرند تا زندگی انسانها را بهبود بخشند. با ورود اولین ساکنان در سال ۲۰۲۵، این شهر گامی بزرگ به سوی تحقق رویاهای بشر برای زندگی مدرن و پایدار برداشته است. با تأکید بر مفهوم موبیلیتی، Woven City نهتنها جابهجایی انسانها، کالاها، اطلاعات و انرژی را بهینه میکند، بلکه فضایی برای جابهجایی ایدهها و نوآوریها فراهم میآورد. اگرچه چالشهایی در پیش رو دارد، اما پتانسیل آن برای تغییر جهان غیرقابلانکار است. Woven City نهتنها یک دستاورد برای تویوتا، بلکه یک هدیه به بشریت است که میتواند راه را برای نسلهای آینده روشن کند.
