یک جامعه چگونه نابود می‌شود؟ (بررسی اجمالی جامعه نرم افزار آزاد ایران)

علیرغم میلم و از اونجایی که ویرگول هم جا پای بلاگفا و سایر سرویس ها برای خفه کردن صدای کاربر گذاشته و مطلب قبلی من رو حذف کرد (که خودش مستلزم یک مطلب جداست) باز هم به ویرگول آمدم تا یک مطلبی رو در مورد «جامعه نرم افزار آزاد» در ایران بنویسم.

جامعه نرم افزار آزاد، یکی از جوامع نسبتا قدیمی و نسبتا شناخته‌شده در جوامع کامپیوتری ایران محسوب میشه. به طوری که بسیاری از افرادی که در اکوسیستم های مرتبط حضور فعال دارند، این جامعه رو به نحوی می‌شناسند. امروز پس از مدتها، کوبی‌برد (لینک) خودم رو از کشو خارج کردم، یک ایمیج از توزیع Armbian دانلود کردم (لینک نمی‌دم چون ساپورتش برای خیلی از نسخه های برد قطع شده و تا مطمئن نشم از کارکردش، ترجیح میدم دیتایی به اشتراک نذارم) و روی برد خودم اوبونتو بایونیک رو بالا آوردم و آپدیت کردم.

در حین جست و جوی یه سری مطالب بودم که به این تاپیک در «فروم فارسی اوبونتو» رسیدم :

https://forum.ubuntu.ir/index.php/topic,57007.0.html

خب حقیقتا این مطلب سالی که من کوبی‌برد خریدم (فکر کنم ۹۰-۹۱! تاریخ تاپیک مشخصه) خیلی کمکم کرد و الان هم هر از گاهی بهش رجوع میکنم. با خودم گفتم بهتره که کمی مطالب این فروم رو به یاد ایام گذشته، شخم بزنم و ببینم چه خبر از جامعه.

چه چیزی دیدم؟

طبق معمول همیشه، یک سری اخبار مربوط به تکنولوژی با تمرکز روی نرم افزار آزاد، یک سری سوال از عزیزانی که تازه به دنیای لینوکس و نرم افزار آزاد ورود کردند، یک سری اخبار و گزارش انتشار از توزیع هایی که به تازگی منتشر شدن و یک سری پروژه از کاربرانی که دوست دارند تجربیات خودشون و ابزارهایی که ساختند رو با دیگران به اشتراک بذارن.

اما ساب‌فروم «پروژه‌ها» در این فروم، مورد علاقه منه! چون همیشه کلی بحث و دعوای بی‌نتیجه درش شاهدیم. قدیما به این شکل بود که بیشترین فرکانس رو در ریپلای ها جمله «چه سودی قراره به جامعه برسونه؟» داشت. سوال بی‌جایی هم نیست. اتفاقا با توجه به طبیعت جامعه نرم افزار آزاد، سوال خوبیه. گاهی هم بحث های جالبی حول همین سوال شکل می‌گرفت و حتی موضوع کلا از اون پروژه خارج می‌شد! اما الان اوضاع فرق کرده. الان پیشفرض ذهن روی اینه که «پروژه ها قرار نیست سودی به جامعه برسونن» و خب ترولینگ در فروم به حد اعلایی رسیده. خوشبختانه، در هیچ گروه تلگرامی مربوط به این موضوع حضور ندارم وگرنه مطمئنا اونجا هم از این بحث ها آسایش نداشتیم!

با هم یک نمونه ببینیم :)

این پروژه نظر من رو خیلی جلب کرد :

https://forum.ubuntu.ir/index.php/topic,149123.0.html

پروژه جالبیه. در همین فروم باز هم اشاره شده به پروژه های دیگر تقویم فارسی و خب کسی هم گنودرد نگرفته که چرا کار تکراری رخ داده. این ریپلای هم به نظرم واقعا منطقیه و یک سری ایرادات رو لیست کرده (کمک به توسعه پروژه) :

1: چرا تنظیمات توی صفحه اصلیه
2: چرا تعطیلات رسمی غیر جمعه به رنگ مثلا قرمز نیست
3: چرا وقتی میریم ماه بعد، مناسبت‌ها بروزرسانی نمیشه
4: چرا وقتی یک تاریخ رو انتخاب می‌کنیم و تبدیل می‌زنیم مناسبت‌های اون روز رو نشون نمیده
5: چرا با تم کیوت سیستم هماهنگ نیست

خب همین شخص یک پروژه دیگه هم داره، ایشون نشسته و برای dd یک رابط کاربری نوشته. میتونید پروژه رو از اینجا ببینید :

https://forum.ubuntu.ir/index.php/topic,149212.0.html

این پروژه به نسبت پروژه قبلی (برای من حداقل) کاراتره. از اونجایی که دم و دستگاه های زیادی دارم که نیاز به سیستم عامل دارن خب استفاده‌م از dd هم زیاده. چه بهتر که یک رابط کاربری گرافیکی هم داشته باشه که بتونم به سادگی ازش استفاده کنم.

اما این ریپلای، کمی من رو به همون مود ناامیدی از جامعه هُل داد :

الان صفحه پروژه را دیدم. به نظر مفید میاد هرچند من چون سالی بک یا نهایتاً دو مرتبه بیشتر توزیع نصب نمی‌کنم و تا حالا همیشه از خود dd استفاده کردم هیچوقت ازش استفاده نخواهم کرد. ولی ای کاش از GTK استفاده می‌کردید. من شخصاً از برنامه‌های QT استفاده نمی‌کنم. امثال من هم زیاد هستند.
هیچ رابط گرافیکی برای dd وجود نداشت که این رو توسعه دادید؟

ببینید بخش اول شخص میگه «هیچوقت ازش استفاده نخواهم کرد» و این به نظرم کمی بی‌معنیه که وقتی قرار نیست از ابزاری استفاده کنید، بیاید و نظر بدید. بخصوص در مورد چرایی و چگونگی ساختش. بخش دوم باز هم بیشتر ناامید کننده بود برام!

رابط های گرافیکی زیادی برای برنامه های یونیکسی ساخته شدند (اکثر کسانی که لینوکس، BSD یا مک استفاده میکنند احتمالا از اون رابطها استفاده کردند) و خب به نظرم بی‌معناست که بخواهیم جلوی ساخته شدن رابط های دیگر رو بگیریم! این حرف من از زمانی بود که وارد این جامعه شدم «اگر جامعه آزاده، هرکسی آزاده هرچیزی دلش میخواد بسازه» و خب طبیعت این جامعه، ممکنه نگهش داره یا ممکنه حذفش کنه.

بیاید نتیجه گیری کنیم!

دوست دارم از این مشاهداتم نتیجه‌گیری کنم. چه نتیجه‌ای؟ به نظر من فاکتور «رادیکالیسم» هنوز در جامعه نرم افزار آزاد وجود داره. رادیکالیسمی که وجود داره، باعث میشه که ایده های جدید پذیرفته نشن، باعث میشه افرادی که روحیه سازندگی دارن به سمت جامعه نیان. و از همه مهم‌تر! تازه کارها رو از جامعه دور نگه میداره ... !

امیدوارم نسل جدیدتر جامعه نرم افزار آزاد، این مطلب رو بخونن و ببینن که مشکلات این چنینی همیشه در این جامعه بوده و بالاخره روزی باید جلوی این رادیکالیسم و افراطی‌بازی ها، گرفته بشه.

در پایان هم امیدوارم ویرگول این مطلب رو حذف نکنه، چون لینک به فروم اوبونتو دادم! :))