دریچه آئورت یکی از بخشهای حیاتی قلب است، که خون را از قلب به سراسر بدن هدایت میکند. وقتی این دریچه به دلیل بیماریهایی، مانند تنگی آئورت یا نارسایی دچار مشکل میشود؛ ممکن است نیاز به تعویض داشته باشد.
تعویض دریچه آئورت به روش ترانسکاتتر (TAVI یا TAVR) یک روش پیشرفته و کمتهاجمی است، که در سالهای اخیر بهعنوان جایگزینی برای جراحی باز قلب، در بسیاری از بیماران محبوب شده است.
این مقاله برای افرادی نوشته شده که میخواهند؛ درباره این روش، مزایا، محدودیتها و مراقبتهای مرتبط با آن اطلاعات دقیق و کاربردی کسب کنند.
تعویض دریچه آئورت به روش ترانسکاتتر، که به اختصارTAVI (کاشت دریچه آئورت از طریق کاتتر) یا TAVR (تعویض دریچه آئورت از طریق کاتتر) نامیده میشود؛ روشی است که در آن دریچه مصنوعی جدید، با استفاده از کاتتر (لوله نازک و انعطافپذیر) به قلب منتقل و جایگزین دریچه آسیبدیده میشود.
برخلاف جراحی باز قلب که نیاز به برش قفسه سینه و استفاده از دستگاه قلب-ریه دارد؛ TAVI با حداقل تهاجم انجام میشود و معمولاً از طریق شریان فمورال (کشاله ران)، شریان زیرترقوهای یا با برش کوچک در قفسه سینه، انجام میگیرد.
مهمترین تفاوت این روش با جراحی باز، در میزان تهاجم و زمان بهبودی است. در جراحی باز، بیماران معمولاً به 6 تا 8 هفته برای بهبودی نیاز دارند؛ اما در تعویض دریچه با ترانسکاتتر، اکثر بیماران ظرف چند روز از بیمارستان مرخص میشوند.
بنابر نظر دکتر کریس مالیسری (Chris Malaisrie)، بر مبنای تحقیقات انجام شده:
«نتایج استفاده از روش تعویض دریچه آئورت ترانس کاتتر، علاوهبر اینکه در بازه زمانی یک ساله، کمخطرتر و با عوارض کمتر نسبت به عمل قلب باز است؛ در بازه زمانی 5 ساله نیز، نتایج مشابهی با عمل قلب باز دارد؛ به ترتیب بقای 90 درصد و 91.8 درصد.
این یافتهها بیشتر تقویت میکنند، که TAVR جایگزین موثری برای عمل قلب باز، در تنگی دریچه آئورت در بیماران کمخطر است».
«منبع: doctorghavidel»
تعویض دریچه آئورت به روش ترانسکاتتر،معمولاً برای بیمارانی توصیه میشود، که به دلیل تنگی شدید دریچه آئورت یا نارسایی دریچه، دچار علائم جدی مانند تنگی نفس، درد قفسه سینه یا خستگی مفرط شدهاند و جراحی باز برایشان خطرناک است.
معمولا بهترین روش درمان دریچه آئورت، انجام جراحی جایگزینی دریچه آئورت ترانس کاتتر، برای تعویض دریچه خواهد بود. روش TAVI یا TAVR، برای جراحی تعویض دریچه بار دوم نیز انجام میگیرد. کمتهاجمی بودن این روش جراحی، باعث شده تا برای افراد با وضعیتهای پرخطر و در سنین بالای 65 سال با بیماریهای زمینهای، گزینه مناسبی باشد.
این روش برای افراد مسن بالای 65 سال، که به دلیل ضعف جسمانی یا بیماریهای همراه نمیتوانند؛ جراحی باز انجام دهند، بیماران پرخطر با بیماریهای مزمن مانند نارسایی کلیه، بیماریهای ریوی یا دیابت پیشرفته و افرادی که قبلاً جراحی قلب انجام دادهاند و تکرار جراحی باز، برایشان ریسک بالایی دارد؛ مناسب است.
تعویض دریچه آئورت به روش ترانس کاتتر، در سال ۲۰۰۲ ابداع شده است. این روش جراحی، نسبت به جراحی باز قلب، کمتهاجمیتر به حساب میآید. همین مساله کمک میکند؛ تا شدت جراحات ناشی از جراحی کاهش یابد.
فرآیند تعویض دریچه با ترانسکاتتر شامل مراحل دقیقی است، که با همکاری تیمی متخصص انجام میشود. ابتدا بیمار آزمایشهایی مانند اکوکاردیوگرافی، سیتیاسکن و آنژیوگرافی انجام میدهد؛ تا وضعیت دریچه آئورت و عروق بررسی شود.
سپس، معمولاً از بیحسی موضعی یا بیهوشی عمومی استفاده شده و شریان ورودی (مانند شریان فمورال) آماده میشود.
در یک جلسه قبل از عمل، لازم است نتایج مربوط به همه آزمایشهای یاد شده را، به پزشک ارائه دهید. در این جلسه مشخص میشود، که بیمار باید در طول عمل TAVR با چه روشی بیهوش شود.
تعویض دریچه آئورت ترانس کاتتر میتواند؛ با دو روش بیهوشی عمومی یا تزریق آرامبخش انجام گیرد. تشخیص بهترین روش بیهوشی برای عمل ترنس کاتتر، بر عهده پزشک متخصص شما خواهد بود.
کاتتر حامل دریچه مصنوعی از طریق شریان به قلب هدایت میشود و دریچه جدید با کمک تصویربرداری پیشرفته (مانند فلوروسکوپی) در محل دقیق قرار میگیرد.
دریچه مصنوعی با بالون یا مکانیسم خودگسترش، باز میشود و دریچه آسیبدیده را کنار میزند. در نهایت، عملکرد دریچه جدید با اکوکاردیوگرافی، بررسی شده و کاتتر خارج میشود.
این فرآیند معمولاً 1 تا 2 ساعت طول میکشد؛ برای مثال، بیماری 82 ساله با تنگی شدید آئورت، که به دلیل نارسایی ریوی کاندیدای جراحی باز نبود؛ با انجام TAVI در عرض 48 ساعت از بیمارستان مرخص شد و علائم تنگی نفس او، بهطور چشمگیری کاهش یافت.
روشهای ترانس کاتتر برای دسترسی به قلب، بسته به محل ورود کاتتر، تفاوتهای مهمی دارند. در روش ترانس فمورال، کاتتر از طریق رگ خونی در پا وارد شده و به سمت قلب هدایت میشود. این روش کمتهاجمیترین گزینه است.
در روش ترانس آئورت، کاتتر از طریق رگ خونی بزرگ در قلب عبور میکند، که امکان دسترسی مستقیمتر به قلب را فراهم میکند؛ اما پیچیدگی بیشتری دارد.
روش ترانساپیکال نیز، از طریق نوک پایین قلب انجام میشود و برای بیمارانی، که سایر روشها برای آنها مناسب نیست؛ کاربرد دارد. انتخاب روش مناسب، به وضعیت بیمار و پیچیدگی درمان بستگی دارد.
تعویض دریچه آئورت به روش ترانسکاتترمزایای متعددی دارد. این روش کمتهاجمی است و بدون نیاز به برش بزرگ یا توقف قلب انجام میشود.
زمان بهبودی کوتاهتر است و اکثر بیماران ظرف 3 تا 5 روز، به فعالیتهای روزمره بازمیگردند. این روش برای بیماران پرخطر که نمیتوانند جراحی باز انجام دهند؛ گزینهای ایمن محسوب میشود و به دلیل حداقل تهاجم، درد و خونریزی کمتری ایجاد میکند.
با این حال، TAVI محدودیتهایی نیز دارد. این روش به تجهیزات پیشرفته مانند فناوریهای تصویربرداری و کاتترهای تخصصی نیاز دارد، که ممکن است در همه مراکز در دسترس نباشد.
در برخی کشورها، هزینهTAVI ممکن است بیشتر از جراحی باز باشد. همچنین، در برخی بیماران با عروق کوچک یا کلسیفیکاسیون شدید؛ انجامTAVI دشوار است.
هرچند تعویض دریچه با ترانسکاتتر روشی ایمن است؛ اما ممکن است با عوارضی همراه باشد. این عوارض شامل خونریزی یا آسیب عروقی بهویژه در محل ورود کاتتر، نشت دریچه در مواردی که دریچه جدید بهطور کامل با بافت قلب مهر و موم نشود، سکته مغزی با خطر حدود 2 تا 4 درصد، اختلال ریتم قلب که ممکن است؛ نیاز به نصب پیسمیکر ایجاد کند و عفونت یا نارسایی کلیه بهویژه در بیماران با بیماریهای زمینهای است.
انتخاب دقیق بیمار و انجام این روش در مراکز تخصصی میتواند این خطرات را به حداقل برساند. برای مثال، بیماری که به دلیل دیابت و بیماری کلیوی در معرض خطر بالای عوارض بود؛ با مدیریت دقیق دارویی و نظارت پس از TAVI، بدون هیچ عارضهای بهبود یافت.
بهبودی پس از تعویض دریچه آئورت به روش ترانسکاتتر، معمولاً سریع است؛ اما رعایت مراقبتهای پس از عمل برای موفقیت طولانیمدت ضروری است. این مراقبتها شامل موارد زیر است:
تعویض دریچه آئورت به روش ترانسکاتتر،یک روش نوآورانه است که امید تازهای، به بیماران مبتلا به بیماریهای دریچه آئورت، بهویژه افراد مسن یا پرخطر، بخشیده است.
این روش با مزایایی مانند کمتهاجمی بودن، بهبودی سریع و کاهش عوارض، جایگزین مناسبی برای جراحی باز در بسیاری از بیماران است.
با این حال، انتخاب بیمار مناسب، انجام این روش در مراکز مجهز و رعایت مراقبتهای پس از عمل، کلید موفقیت آن است.
اگر شما یا یکی از عزیزانتان در فکر انجام این روش هستید؛ مشورت با یک تیم تخصصی قلب میتواند؛ بهترین تصمیم را برای شما تضمین کند.
