حفره بین دهلیزی قلب که در علم پزشکی به نام نقص دیواره بین دهلیزی یا ASD (Atrial Septal Defect) شناخته میشود؛ یکی از شایعترین نقایص مادرزادی قلبی است که در آن، دیوارهی جداکنندهی دهلیز راست و چپ به طور کامل تشکیل نمیشود.
این بیماری میتواند تا سالها بدون علامت باقی بماند و در صورت عدم درمان، منجر به نارسایی قلبی، آریتمی و حتی سکته مغزی شود. شناخت دقیق علائم، روشهای تشخیص و درمانهای نوین این بیماری میتواند به پیشگیری از عوارض جدی کمک کند.
نقص دیواره بین دهلیزی (ASD) یکی از شایعترین انواع نقصهای مادرزادی قلب است و در حدود ۲۵٪ از تولدهای زنده دیده میشود. شایعترین نوع ASD نقص استیوم سکوندوم (ostium secundum defect) است.
«منبع: doctorghavidel»
در این مقاله، تجربهها و اطلاعات علمی خود را دربارهی حفره بین دهلیزی قلب با شما به اشتراک میگذارم.
حفره بین دهلیزی به سوراخی در دیواره (سپتوم) بین دو دهلیز قلب گفته میشود که موجب نشت خون از دهلیز چپ به دهلیز راست میشود. این نقص باعث افزایش حجم خون در ریهها شده و به مرور میتواند فشار ریوی را بالا ببرد.
در حالت طبیعی، دیوارهای محکم بین دو دهلیز وجود دارد که مانع از اختلاط خون اکسیژندار و بدون اکسیژن میشود. اما در بیماری ASD این دیواره ناقص بوده یا سوراخی در آن وجود دارد و به دنبال آن اختلالاتی در گردش خون قلبی ایجاد میشود.
بسیاری از بیماران سالها بدون علائم خاصی زندگی میکنند. اما با پیشرفت بیماری، نشانههایی مانند خستگی زودرس هنگام فعالیتهای روزمره، تنگی نفس به ویژه در هنگام ورزش یا فعالیت بدنی، ضربان قلب نامنظم (آریتمی دهلیزی) و در برخی موارد ورم پاها و شکم بروز پیدا میکند. کودکان مبتلا ممکن است دچار تاخیر رشد شوند یا از لحاظ فیزیکی نسبت به همسالان خود عقب بمانند.
علت اصلی ایجاد نقص دیواره بین دهلیزی، اختلالات ژنتیکی یا ناهنجاریهای زمان رشد جنین است. مصرف برخی داروها، مواد مخدر یا الکل توسط مادر در دوران بارداری میتواند احتمال بروز این بیماری را افزایش دهد. همچنین سابقه خانوادگی ابتلا به نقایص مادرزادی قلبی، یکی دیگر از عوامل مهم در بروز این عارضه محسوب میشود.
تشخیص این بیماری معمولاً با یک معاینه بالینی ساده آغاز میشود. در صورت مشکوک شدن پزشک به نقص ساختاری، انجام اکوکاردیوگرافی به عنوان اصلیترین ابزار تصویربرداری توصیه میشود. در بعضی موارد پیشرفتهتر، MRI قلبی یا کاتتریزاسیون قلبی برای بررسی دقیقتر اندازه حفره و تاثیر آن بر فشار ریوی انجام میشود.
درمان بستگی به اندازه حفره، میزان علائم بالینی و سن بیمار دارد. در مواردی که حفره کوچک باشد و نشانههای بالینی خاصی وجود نداشته باشد، ممکن است تنها نیاز به پیگیری منظم باشد. اما در موارد متوسط تا شدید، بستن حفره با چتر قلبی (آمپلاتزر) از طریق کاتتر یا جراحی قلب باز ضرورت پیدا میکند. این درمانها کمک میکنند تا فشار ریوی کاهش یابد، عملکرد قلب بهبود یابد و از بروز عوارض جدی جلوگیری شود.
عدم درمان حفره بین دهلیزی میتواند پیامدهای جدی ایجاد کند. از جمله مهمترین عوارض میتوان به نارسایی قلبی پیشرفته اشاره کرد که به دلیل اضافه بار مزمن بر دهلیز راست و بطن راست ایجاد میشود. همچنین افزایش شدید فشار ریوی و بروز آریتمیهای دهلیزی مانند فیبریلاسیون دهلیزی، خطر سکته مغزی و اختلال در خونرسانی به ارگانهای حیاتی از دیگر پیامدهای نادیده گرفتن این بیماری است.
اگرچه بسیاری از موارد حفره بین دهلیزی قابل پیشگیری نیستند، اما رعایت نکاتی مانند مراقبت دقیق از سلامت مادر در دوران بارداری، پرهیز از مصرف داروها و مواد مضر، انجام غربالگریهای ژنتیکی پیش از بارداری و پیگیری معاینات منظم پس از تولد میتواند کمک زیادی به تشخیص زودهنگام و درمان به موقع این بیماری کند.
پس از درمان موفقیتآمیز، بسیاری از بیماران میتوانند زندگی سالم و پرتحرکی داشته باشند. رعایت توصیههای پزشک، مصرف منظم داروهای تجویزی و انجام اکوکاردیوگرافیهای دورهای جهت ارزیابی سلامت قلب اهمیت زیادی دارد.
آیا با بیماری حفره بین دهلیزی (ASD) میتوان زندگی عادی داشت؟
حفره بین دهلیزی میتواند اندازههای مختلفی داشته باشد و ممکن است؛ با گذشت زمان خودبهخود بسته شود یا نیاز به جراحی داشته باشد.
برخی از موارد ASD در دوران کودکی بسته میشوند و تعدادی از بیماری asd در بزرگسالان نیز، با حفرههای بزرگ و بدون ترمیم تا 80 سال یا بیشتر زندگی کردهاند؛ بدون اینکه مشکلات جسمی جدی را تجربه کنند. با این حال، میانگین طول عمر افراد مبتلا به ASD درمان نشده حدود 50 سال است.
بیماری حفره بین دهلیزی قلب یا همان نقص دیواره بین دهلیزی، با پیشرفت علم پزشکی، امروزه به راحتی قابل تشخیص و درمان است. آگاهی از علائم هشداردهنده و پیگیری درمانهای تخصصی میتواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.
اگر علائمی مانند خستگی زودرس، تنگی نفس یا آریتمی را تجربه میکنید، حتماً برای بررسی بیشتر به یک متخصص قلب مراجعه نمایید. شناخت، تشخیص و درمان به موقع بیماری ASD میتواند راهی برای داشتن یک قلب سالم و زندگی پربار باشد.
