چاقی باعث چه بیماری‌هایی می‌شود؟ | بیماری‌های ناشی از چاقی

چاقی یکی از معضلات جدی سلامتی در دنیای مدرن است که به دلیل سبک زندگی کم‌تحرک و تغذیه نامناسب به سرعت در حال افزایش است.

این مشکل تنها به اضافه‌وزن محدود نمی‌شود؛ بلکه با ایجاد بیماری‌های مختلف می‌تواند زندگی فرد را به خطر بیندازد. در این مقاله به بررسی مهم‌ترین بیماری‌هایی که به دلیل چاقی ایجاد می‌شوند، می‌پردازیم.

هنگامی که اندازه و تعداد سلول‌های چربی در بدن افزایش یابد؛ چاقی رخ می‌دهد. یکی از معیارهایی که برای اندازه‌گیری چاقی به کار می‌رود؛ شاخص توده بدنی (BMI) نامیده می‌شود. شاخص توده بدنی به معنای نسبت وزن به مجذور قد فرد است.
وزن بر حسب کیلوگرم و قد بر حسب متر اندازه‌گیری می‌شود. هرچه مقدار BMI بیشتر باشد؛ فرد به چاقی نزدیک‌تر است.
بر اساس استانداردهای سازمان بهداشت جهانی، اگر BMI یک شخص بیش از 30 باشد؛ او چاق محسوب می‌شود. البته ورزشکاران به دلیل حجم زیاد عضله، BMI بالایی دارند. این در حالی است که این افراد، چاق تلقی نمی‌شوند.
بروز چاقی بر اثر عوامل مختلفی مانند ژنتیک، هورمون‌ها، مصرف بیش‌ازحد شیرینی، افسردگی و مشکلات روحی، بارداری، بیماری هایی که باعث افزایش وزن میشود (کم‌کاری تیروئید، سندروم کوشینگ، آرتروز) و... رخ می‌دهد.
«منبع: doctorghavidel»

بیماری‌های قلبی ناشی از چاقی

چاقی تأثیر مستقیمی بر سلامت قلب دارد و می‌تواند؛ زمینه‌ساز بسیاری از مشکلات قلبی شود. افراد چاق اغلب دچار فشار خون بالا، کلسترول بالا و التهاب‌های مزمن می‌شوند، که خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهد.

فشار خون بالا

یکی از پیامدهای چاقی، افزایش فشار خون است که به مرور زمان می‌تواند؛ به مشکلات جدی مانند سکته مغزی و حملات قلبی منجر شود. چربی اضافی در بدن، باعث افزایش مقاومت عروق و نیاز به فشار بیشتر برای پمپاژ خون می‌شود.

آیا فشار خون بالا باعث چاقی می‌شود؟
تا اینجا گفتیم، که چاقی باعث فشار خون بالا می‌شوند. اما مطالعات «فریمنگهام» و «تکومسه» نشان داده است؛ افزایش وزن بیماران مبتلا به فشار خون بالا، بسیار بیشتر از افراد با فشار خون نرمال است. این یافته نشان می‌دهد؛ افرادی با وزن نرمال که فشار خون بالا دارند؛ در معرض خطر بالای ابتلا به چاقی هستند.

بیماری عروق کرونر قلب

چاقی با افزایش سطح کلسترول بد (LDL) و کاهش کلسترول خوب (HDL)، منجر به انسداد عروق کرونر می‌شود. این وضعیت ممکن است؛ باعث آنژین قلبی (درد قفسه سینه) یا حتی سکته قلبی شود.

نارسایی قلبی

افزایش وزن بدن فشار زیادی بر قلب وارد می‌کند؛ زیرا قلب باید برای تأمین اکسیژن و مواد مغذی، خون را به میزان بیشتری پمپاژ کند. این وضعیت می‌تواند؛ باعث ضعف عضلات قلب و نارسایی قلبی شود.

مطابق آمارها، افراد دارای چاقی، در مقایسه با بزرگسالان با وزن طبیعی، 51 درصد بیشتر دارای فشار خون بالا، 8 درصد بیماری ایسکمیک قلبی، 3.5 درصد نارسایی احتقانی قلب، 3 درصد سکته مغزی و 21 درصد انفارکتوس میوکارد دارند و به‌طور کلی، مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی عروقی ناشی از چاقی، بین سال های 1999 تا 2020، سه برابر شده است. این آمار، نشان‌دهندۀ عوارض پرخوری بر قلب است.

دیابت نوع ۲

چاقی یکی از مهم‌ترین عوامل خطر برای ابتلا به دیابت نوع ۲ است. افزایش چربی در بدن باعث مقاومت به انسولین می‌شود که در نتیجه، سطح قند خون افزایش یافته و دیابت ایجاد می‌شود. این بیماری می‌تواند مشکلاتی مانند آسیب عصبی، بیماری‌های کلیوی و مشکلات بینایی را نیز به همراه داشته باشد.

بیماری‌های مفصلی و آرتروز

تحمل وزن اضافی باعث افزایش فشار بر مفاصل، به ویژه زانوها و ستون فقرات، می‌شود. این امر منجر به ساییدگی مفاصل و افزایش خطر ابتلا به آرتروز می‌شود. افراد چاق اغلب از دردهای مزمن در مفاصل رنج می‌برند، که بر کیفیت زندگی آن‌ها تأثیر منفی می‌گذارد.

بیماری‌های گوارشی

چاقی می‌تواند مشکلات متعددی برای دستگاه گوارش ایجاد کند. از جمله بیماری‌هایی که در اثر چاقی افزایش می‌یابد؛ می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

رفلاکس معده

فشار زیاد چربی‌های شکمی می‌تواند؛ باعث بازگشت اسید معده به مری شود، که به عنوان رفلاکس معده شناخته می‌شود. این مشکل در طولانی‌مدت می‌تواند؛ منجر به آسیب جدی به مری شود.

بیماری کبد چرب غیرالکلی

چاقی باعث تجمع چربی در کبد می‌شود، که می‌تواند به التهاب و حتی نارسایی کبد منجر شود. این بیماری در صورت عدم درمان می‌تواند؛ باعث بروز سیروز کبدی گردد.

مشکلات تنفسی

افراد چاق اغلب دچار مشکلات تنفسی می‌شوند، که می‌تواند کیفیت زندگی آن‌ها را کاهش دهد. برخی از مشکلات تنفسی مرتبط با چاقی در ادامه معرفی می‌شوند.

آپنه خواب

چاقی می‌تواند باعث انسداد راه‌های هوایی شود، که منجر به قطع تنفس موقت در هنگام خواب می‌شود. این وضعیت، باعث کاهش کیفیت خواب و افزایش خطر بیماری‌های قلبی می‌شود.

کاهش ظرفیت ریوی

چربی اضافی در اطراف قفسه سینه و شکم، باعث کاهش توانایی ریه در گسترش و انقباض می‌شود، که می‌تواند مشکلات تنفسی ایجاد کند.

اختلالات روانی و افسردگی

چاقی علاوه بر مشکلات جسمی، بر سلامت روانی نیز تأثیر می‌گذارد. افراد چاق ممکن است؛ دچار کاهش اعتماد به نفس، افسردگی و اضطراب شوند. فشار اجتماعی و نگاه منفی جامعه به اضافه‌وزن نیز می‌تواند؛ به افزایش استرس و مشکلات روانی منجر شود.

سرطان

تحقیقات نشان داده است، که چاقی خطر ابتلا به برخی از انواع سرطان‌ها را افزایش می‌دهد. این ارتباط به دلیل التهاب مزمن، افزایش سطح انسولین و تغییرات هورمونی ناشی از چاقی، ایجاد می‌شود. برخی از سرطان‌هایی که در افراد چاق شایع‌ترند؛ شامل موارد زیر می‌شوند:

• سرطان سینه
• سرطان کولورکتال (روده بزرگ)
• سرطان رحم
• سرطان پانکراس

سخن پایانی درباره بیماری‌های ناشی از چاقی

چاقی تنها یک مشکل زیبایی نیست؛ بلکه می‌تواند زندگی فرد را به شدت تحت تأثیر قرار دهد و خطر ابتلا به بیماری‌های مختلف را افزایش دهد.

با رعایت رژیم غذایی سالم، افزایش فعالیت بدنی و مدیریت وزن، می‌توان از بسیاری از این بیماری‌ها پیشگیری کرد.

اگر اضافه‌وزن دارید؛ بهتر است هرچه زودتر اقدام به اصلاح سبک زندگی خود کنید؛ تا سلامت خود را حفظ نمایید.