اگر تابهحال در کیسه یا ظرف برنجتان حشرههای ریز قهوهای یا سیاه دیدهاید، باید بدانید که با یکی از شایعترین آفات خانگی روبه رو هستید: شپشک برنج.
این موجود کوچک ممکن است باعث نگرانی شود، اما خوشبختانه با رعایت چند نکته ساده میتوان از پیدایش و تکثیر آن جلوگیری کرد.
در این مقاله از حس تازگی، با دلیل شپشک زدن برنج، روشهای از بین بردن آن، و نکات پیشگیری خانگی آشنا میشوید.
شپشک برنج یا weevil نوعی حشره کوچک قهوه ای رنگ است که معمولاً در محیطهای گرم و مرطوب به وجود میآید.
این آفت از خانوادهی سوسک هاست و در کیسههای برنج، گندم، حبوبات و آرد تخمگذاری میکند.
طول بدنش حدود ۲ تا ۴ میلیمتر است و در ابتدا ممکن است دیده نشود، اما پس از چند روز بهسرعت تکثیر میشود.
نکته:
شپشک بالغ از دانه برنج تغذیه میکند، در حالی که لارو آن داخل دانه رشد میکند.
به همین دلیل است که در برخی موارد برنج حتی قبل از باز شدن بستهبندی نیز آلوده میشود.
دلایل متعددی باعث ایجاد و تکثیر شپشک در برنج میشوند.
شناخت این دلایل اولین گام در پیشگیری از آن است:
رطوبت بالا:
شپشکها در محیطهای گرم و مرطوب رشد میکنند. نگهداری برنج در آشپزخانه یا انباری مرطوب، محیط ایدهآلی برای تخمگذاری آنهاست.
برنج کهنه یا آلوده:
اگر هنگام خرید، برنج قبلاً آلوده به تخم شپشک باشد، بعد از مدتی در خانه حشرهها ظاهر میشوند.
ظروف نگهداری نامناسب:
برنج اگر در کیسه باز یا ظروف غیرهوابند نگهداری شود، در معرض نفوذ آفات قرار میگیرد.
تماس با مواد غذایی دیگر:
برنجی که کنار حبوبات یا آرد آلوده نگهداری شود، بهراحتی دچار آلودگی میشود.
اگر متوجه وجود شپشک در برنج شدید، نگران نباشید.
چند روش خانگی و بدون ضرر وجود دارد که میتواند برنج شما را از این آفت نجات دهد:
قرار دادن در آفتاب:
سادهترین و مؤثرترین روش!
برنج را در سینی بریزید و ۲ تا ۳ ساعت در آفتاب بگذارید.
حرارت طبیعی آفتاب باعث نابودی لاروها و تخمها میشود.
استفاده از فریزر:
اگر مقدار برنج کم است، آن را بهمدت ۳ تا ۴ روز داخل فریزر قرار دهید.
سرمای شدید تمام تخمهای حشره را از بین میبرد.
برگ خشک بودار:
گیاهانی مانند برگبو، سیر خشک، میخک و فلفل سیاه بوی تند دارند و مانع از تخمگذاری شپشک میشوند.
چند عدد از آنها را داخل ظرف برنج بگذارید.
آبگیری و شستوشوی کامل:
اگر آلودگی زیاد است، برنج را در آب بشویید تا حشرات روی سطح شناور شوند، سپس خشک و مجدداً در ظرف تمیز بریزید.
پاکسازی محیط نگهداری:
قبل از برگرداندن برنج به جای قبلی، ظرف یا کیسه را با آبجوش و سرکه تمیز کنید تا هیچ اثری از تخم شپشک باقی نماند.
خیر. شپشک برنج برای انسان کاملاً بیضرر است و به هیچ وجه نمیگزد.
اما وجود آن در غذا یا محیط آشپزخانه ناخوشایند است و ممکن است باعث آلودگی متقاطع به سایر مواد غذایی شود.
پس اگرچه شپشک خطری برای سلامتی ندارد، اما بهتر است سریعاً از بین برده شود.
پیشگیری همیشه بهتر از درمان است.
برای جلوگیری از ورود یا رشد شپشک در برنج، این نکات را رعایت کنید:
نگهداری در جای خشک و خنک:
دمای مناسب برای نگهداری برنج بین ۱۵ تا ۲۰ درجه سانتیگراد است.
استفاده از ظروف دربدار و هوابند:
ظروف پلاستیکی ضخیم یا شیشهای با درِ محکم، بهترین انتخاب هستند.
قرار دادن در فریزر پس از خرید:
اگر برنج تازه خریدهاید، آن را دو روز در فریزر بگذارید تا احتمال وجود تخم شپشک از بین برود.
افزودن بوهای طبیعی:
استفاده از سیر خشک، فلفل یا برگ بو در ظرف برنج، از ورود حشرات جلوگیری میکند.
جلوگیری از مجاورت با حبوبات و آرد:
این مواد نیز در معرض شپشک هستند و بهتر است جدا از برنج نگهداری شوند.
حالا که درباره نگهداری درست برنج صحبت کردیم، بد نیست بدانید که برنج تنها یک ماده غذایی ساده نیست بلکه پایهی بسیاری از غذاهای خوشطعم ایرانی است.
در وبسایت حس تازگی میتوانید بیش از ۱۰۰ دستورپخت متنوع از غذاهای پلویی را یاد بگیرید؛
از زرشکپلو با مرغ و تهچین زعفرانی گرفته تا کلمپلو، قیمهنثار و پلوهای گیاهی.
هر دستور همراه با ویدیو، مواد اولیه و نکات طلایی آشپزی است تا سفرهای سالم، خوشعطر و بینقص داشته باشید.
شپشک برنج بیشتر بهدلیل رطوبت، گرما و نگهداری نادرست به وجود میآید.
اما با چند اقدام ساده مانند خشک نگهداشتن محیط، استفاده از فریزر و بوهای طبیعی، میتوانید همیشه برنج سالم و بدون آفت داشته باشید.
به یاد داشته باشید که برنج سالم پایهی بسیاری از غذاهای اصیل ایرانی است و نگهداری درست آن یعنی نگهداشتن طعم اصیل سفرهی ایرانی.
