گستره «ایران فرهنگی» فراتر از مرزهای سرزمینی در قلمرو ملتهایی چون قزاقستان، تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان، قرقیزستان و افغانستان گسترده شده و در یک پهنه جغرافیایی محصور نمانده است.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، دیپلماسی موزهای تلاشی است برای تبدیل میراث فرهنگی از «موضوعِ صرفاً پژوهشی» به «زبانِ ارتباط و همکاری» میان جوامع. در این رویکرد، موزه فقط محل نمایش گذشته نیست؛ بلکه بستری برای گفتوگو، روایتسازی مسئولانه، شناخت متقابل و شکلدهی به اعتماد پایدار است. از آنجا که «ایران فرهنگی» بهعنوان حوزهای تمدنی فراتر از مرزهای سیاسی، واجد لایههای مشترک تاریخی، هنری، زبانی و آیینی است، موزهها میتوانند با تکیه بر همین اشتراکات، زمینه همفهمی و تعامل سازنده را(بهویژه در پهنه آسیای میانه) تقویت کنند.
به همین منظور، نشست «امکانسنجی گفتوگوهای فرهنگی موزهمحور: دیپلماسی موزه در حوزه ایران فرهنگی (با تمرکز بر کشورهای آسیای میانه)» با همکاری سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و مؤسسه تاریخ و فرهنگ دیار کهن برگزار شد.
در این نشست، ضمن طرح ابعاد نظری و اجرایی دیپلماسی موزه، ظرفیتها، چالشها و مسیرهای ممکن برای توسعه همکاریهای موزهای و شبکهسازی فرهنگی در حوزه ایران فرهنگی با حضور حسین دیوسالار، معاون توسعه همکاریهای علمی و فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، بخت رستماف، استاد تمام دانشگاه آستانه قزاقستان و مردمشناس، رضا خزاعی، مدرس دانشگاه و پژوهشگر، وارطان وسکانیان، رئیس دپارتمان ایرانشناسی دانشگاه شرقشناسی ایروان، علیاحمد ستاری، رئیس دانشگاه کهکشان شرق هرات و امیر رضائیپناه، مدرس دانشگاه و رئیس اداره گفتوگوهای فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی مورد بحث و واکاوی قرار گرفت.
حسین دیوسالار، معاون توسعه همکاریهای علمی و فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در سخنرانی خود، «گفتوگوهای فرهنگی موزهمحور» و «دیپلماسی موزه» را از راهبردیترین عرصههای تعامل بینالمللی در جهان معاصر برشمرد. وی با اشاره به این نکته که موزهها در قرن بیستویکم از مخازن خاموش اشیاء به نهادهایی فعال و پویا در شکلدهی هویت تبدیل شدهاند، بر ضرورت گذار به «موزهشناسی نوین» تأکید کرد.
وی خاطرنشان کرد: هر شیء تاریخی حامل روایتی از حافظه تمدنی است که موزهها وظیفه تفسیر و انتقال آن را به نسلهای آینده بر عهده دارند.
معاون توسعه همکاریهای علمی و فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با تبیین مفهوم «قدرت نرم»، موزهها را ابزاری کلیدی برای تأثیرگذاری فرهنگی کشورها در سطح جهانی دانست و به تجربیات موفق موزههای بزرگی چون لوور، موزه بریتانیا و موزه ملی چین در این عرصه اشاره کرد.
