به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، دکتر حسنعلی ذکریایی، کارشناس ارشد مطالعات منطقهای و روابط بینالملل در یادداشتی که آن را در اختیار این خبرگزاری قرار داده است، از تأسیسِ یک دکترینِ تمدنی با نقشآفرینی فعال سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به عنوان به عنوان بازوی اصلی دیپلماسی عمومی در کشور سخن به میان آورده و نقش این مجموعه بینالمللی و در رأس آن، رایزنان فرهنگی ایران را طی سالهای 1401 تاکنون قابل اعتنا قلمداد میکند.
مسئولان سازمان فرهنگ و ارتباطات در پنج سال اخیر در رأس هیاتهای عالیرتبه جمهوری اسلامی ایران به روسیه سفر کرده و مشارکت فعال در نشستهای مهم و معتبر بینالمللی در حوزه دیپلماسی فرهنگی داشتهاند. برای نمونه در بحبوحهی تنشهای ناشی از تجاوز وقیحانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، شاهد برگزاری نشستها و مجامعی هستیم که تبیین الگوهای راهبردی، تشریح واقعیات روز، مبارزه با اخبار القایی و دروغین دشمنان و ... از سوی نمایندگان کشورمان در آنها بسیار با اهمیت است. به عبارت بهتر، این نشستهای بینالمللی بستر مناسبی برای ارائه واقعیات و زدودن تصاویر انحرافی در راستای اثبات حقانیت و اصالت کشورمان در تقابل با متجاوزان محسوب میشود. اخیراً شاهد برگزاری دو نشست مهم «گروه بینش راهبردی روسیه ـ جهان اسلام» و «اجلاس وزرای فرهنگ سازمان همکاری اسلامی» در شهر قازان واقع در مرکز جمهوری تاتارستان روسیه بودیم.
در این دو رویداد معتبر بینالمللی در حوزه دیپلماسی فرهنگی، رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به نمایندگی از هیأت دیپلماتیک ایران، مواضع اصولی جمهوری اسلامی در زمینه تحولات اخیر پس از جنگ تحمیلی رمضان ارائه داد و در ادامه پاسخ قاطع و ایستادگی هموطنان مقاوم ایرانی را در برابر تجاوز وحشیانه آمریکا و رژیم صهیونیستی را خطاب به نماینده یکی از کشورهای حوزه خلیج فارس رسا و بدون هر لکنتی در جملاتی حماسی تبیین کرد.
حجتالاسلام محمد مهدی ایمانیپور، در نشست «گروه بینش راهبردی روسیه ـ جهان اسلام» که با حضور مقامات بیش از 50 کشور اسلامی برگزار شد، به دوره «مدیریتِ پیچِ تاریخی» مطرح شده از سوی رهبر شهید اشاره داشت و به تلاشهای ملموس و اقدامات اثرگذار و عینی جمهوری اسلامی ایران در این حوزه پرداخت.
در شرایطی که امروز غرب درگیرِ بحرانِ هویت است، ایران با محوریت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و در قالب هیئتی از عالیترین نخبگان فرهنگی در چنین برنامههایی در صدد ترویجِ «مدلِ حکمرانیِ فرهنگیِ ایران» به عنوان یک جایگزین فعال است. جمهوری اسلامی امروز با همه حملات و تهدیدات و تنگتر شدن دایره تحریمها در حالِ «تغییرِ وضعیتِ خود در نقشه ژئوپلیتیکِ فرهنگی» است.
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به عنوان متولی اصلی اقدامات فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در خارج از مرزهای ملی، انقلاب را از یک «صدا» به یک «طراح» تبدیل میکند.
بهراستی مسئولین عالی این نهاد طبق برنامههای مدون و بلندمدت در حال پیادهسازیِ یک «تکنوکراسیِ فرهنگی» هستند تا دیپلماسی فرهنگی از مقام «شعار» به «فرآیندِ حقوقی و نهادی» تبدیل شود.
روسای سازمان فرهنگ و در رأس آنها محمد مهدی ایمانیپور در حالِ مهندسیِ مسیری است تا جایگاه ایران از حاشیههای احتمالی به «نقطه ثقلِ» سیاستگذاریهای فرهنگی جهان اسلام و در مرحله بعد جهان بینالملل ارتقا یاید. از همین رو میتوان گفت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی سعی دارد سازهای محکم از اتحادِ هویتی در برابرِ مدرنیتهیِ غربی بنا کند.
در این تلاش سازمان فرهنگ مدرنیته غرب را به عنوان یک «نیروی فرساینده» برای بنایِ تمدنیِ اسلام فرض نموده و کوشش میکند جای «انکارِ مطلق»، به دنبال «مدیریتِ مسیر» باشد. از همین رو استفاده از مفهوم «چندقطبیگرایی» در کنار روسیه، یک مهندسیِ استراتژیک است تا جهان اسلام از «وابستگیِ هویتیِ مطلق به غرب» خارج شود. به تعبیری این نهاد در حال طراحیِ یک «جاده جایگزین» است. به زعم دستاندرکاران این سازمان که تاکید دارند که اگر نمیخواهید در نظامِ هویتیِ غرب حل شوید، این جاده و این نقشهیِ راه (ارزشهای تمدنیِ اسلامی) را دنبال کنید.
برای همین منظور، تلاش برای «معمار کردن ایران» در بنای تمدنی جهان اسلام، یعنی عبور از مرحلهای که ایران «دفاع میکند»، به مرحلهای که ایران «تعریف میکند»، است. سفرها و رویدادهایی که سازمان فرهنگ با هدف تقریب ملتها با یکدیگر عملی میکند در همان مسیری تعریف شده است که «نظمِ جدیدی» را از سوی تنظیمکنندهای چون ایران شاهد باشیم که در آن ارزشهایِ برخاسته از انقلاب، محوریت هستند.
دکتر ایمانیپور در روسیه «فرهنگ» را نه از باب کلام که در تفسیری معنادار به «سیاستهای کلان کشور ایران» پیوند زد. به راستی سفر او یک «گره» در شبکه تمدنیِ ایران به شمار میآید که اگر به همین سبکِ ساختارمند، با محوریتِ نهادهای فکری و حقوقی، ادامه یابد، جایگاهِ ایران در معادلاتِ فرهنگیِ جهانِ اسلام را به نحو غیرقابل بازگشتی ارتقا خواهد داد.
