در این مقاله با نگاهی دقیق به جدیدترین اثر Darren Aronofsky، یعنی فیلم Caught Stealing (2025)، میپردازیم: اثری که ظاهراً ادای دینی است به سینمای جنایی و کِیپر («دزدیِ طرحریزیشده») دههی ۹۰، اما در عین حال حامل امضاهای همیشگی این فیلمساز بزرگ. بهویژه تلاش میکنیم با رویکردی تحلیلی – نه صرفاً مثبت یا منفی – نقاط قوت، ضعف و جایگاه این فیلم را در کارنامهی آرونوفسکی کشف کنیم.
داستان فیلم دربارهی Hank Thompson (با بازی Austin Butler) است؛ جوانی که زمانی ستاره بیسبال بوده، اما پس از یک تصادف بزرگ رویای ورزشیاش فروپاشیده و اکنون در نیویورکِ اواخر دههی ۹۰ بهعنوان بارمن زندگی میکند.
هنگامیکه دوست همسایهاش، Russ (با بازی Matt Smith) از او میخواهد که برای چند روز از گربهاش مراقبت کند، Hank وارد دنیایی از فساد، مافیای شهری، پلیس فاسد و گروههای جنایی میشود.
فیلم در نیویورکِ پایینِ شرقِ دههٔ ۹۰ روایت میشود، فضایی که آرونوفسکی آن را با دقت جزئیاتی بازسازی کرده است: بارهای خلوت، موبایلهای ابتدایی، موسیقیِ پانک، و فضای آلترناتیو شهری.
اگر آثار پیشین آرونوفسکی—مانند Black Swan یا Requiem for a Dream—را دیده باشید، با سینمایی روبرو هستید که عمدتاً بر بحرانهای درونی، روانشناسیِ شخصیت، و تعلیقهای ذهنی تمرکز داشتهاند. اما در «Caught Stealing»، این فیلمساز گامی متفاوت برداشته: یک تریلر جنایی معماگونه با لحن سرگرمکنندهتر، ترکیب خشونت و طنز سیاه، و فضایی نزدیکتر به سینمای تجاری دهه۹۰.
در اینجا آرونوفسکی بخشی از امضای شخصیاش—یعنی کنکاش عمیق در روان شخصیتها—را تا حدی کنار گذاشته و بهسراغ روایتی بیرونی و پرجنبوجوش رفته است. منتقدانی این تغییر را ستودهاند، برخی دیگر آن را نقطه ضعف دانستهاند. به عنوان مثال، در وبسایت Slashfilm آمده است که: «Caught Stealing کاری انجام می دهد که هیچ فیلم آرونوفسکی قبلاً نکرده است».
اجراها: نقشآفرینی Austin Butler بهعنوان Hank از سوی منتقدان مورد تحسین قرار گرفته است.
بازسازی دقیق فضای دههی ۹۰ نیویورک: پوسترها، بارها، لباسها، جزییات موبایلهای قدیمی—all اینها به جهان فیلم وزن و واقعگرایی دادهاند.
ترکیب ژانرها و سبکِ «کِیپر» با امضای آرونوفسکی: فیلم با لحنِ گاه طنز، گاه تلخ و با میزان خشونت کنترلشده، نوعی هیجان تماشاگرانه ایجاد کرده است.
عمق شخصیتپردازی: در نقدها آمده است که Hank علیرغم زمینهی روانیِ مناسب، آن عمق لازم را بهدست نمیآورد و وضعیت روانیاش با بحران فعلیش ارتباط دراماتیک محکم ندارد. (مثال: نقدی که به فیلم «فقدان پیوند دراماتیک» نسبت داده است)
رودررویی با امضای مؤلف: برای بینندهای که از آرونوفسکیِ «سینمای اندیشهورز» توقع دارد، این فیلم ممکن است بهعنوان عقبگرد دیده شود؛ چرا که دغدغههای فلسفی و نمادین آثار او تا حدی ضعیفتر هستند.
ترکیب ژانرها در سطح: اگرچه فرم و حس دهه۹۰ بهخوبی منتقل شده، اما برخی منتقدان میگویند که فیلم در لایههای زیرین همان قدر مؤثر نیست. مثلاً The Guardian نوشته است که فیلم «به تلاش برای بازآفرینی سبک سینمایی دهه۹۰ میپردازد اما آن عمق روانی و فلسفی همیشگی را ندارد».
آرونوفسکی از مسیرهای مرسوم کارگردانانی مانند پائولو سورنتینو یا کاترین بیگلو عبور نکرده؛ او همواره در جستوجوی زبان شخصی و سینماییِ منحصربهفرد خود بوده است. با این حال، «Caught Stealing» گویی یکی از آن نقاطی است که کارگردان از مسیر معمول خود خارج میشود و سینمایی متفاوت را تجربه میکند.
بهعبارت دیگر:
اگر بخواهیم این فیلم را بدون نام آرونوفسکی نگاه کنیم، با یک تریلر جنایی خوشساخت و سرگرمکننده روبهرو هستیم.
اما اگر با نام آرونوفسکی به آن نگاه کنیم، ممکن است نوعی «ناکامی» یا «انحراف از مسیر» بهنظر برسد؛ چرا که آن امضای شخصی عمیق—بر اساس بحران روانی، رؤیا، نجات یا فنا—تا حدی کمرنگ شده است.
از این منظر، «Caught Stealing» را میتوان فرصتی دانست برای آرونوفسکی تا فضای جدیدی را تجربه کند؛ اما با این انتخاب، مخاطب محسوساً آن توازنِ درونیِ آثار قبلی را تا حدی از دست میدهد.
«Caught Stealing» فیلمی است که از لحاظ بصری، ژانری و سرگرمکننده بودن موفق ظاهر شده است؛ بازسازی قابلتوجه فضای دههی ۹۰ نیویورک، بازیهای خوب، ریتم تند جنایی و ترکیب خشونت و طنز. اما از لحاظ «امضای مؤلف» آرونوفسکی—یعنی کنکاش عمیق در روان شخصیتها، بحرانهای اگزیستانسیال و ناخودآگاه—کمتر موفق است.
اگر بخواهم جملهای جمعبندی کنم:
«Caught Stealing» نه یک نقطهی بلند در کارنامه آرونوفسکی، بلکه یک مسیرِ متفاوت است: فیلمساز سراغ سرگرمی ژانری رفته، نه پرسشهای بزرگ همیشگیاش.
برای طرفداران ژانر تریلر و سینمای جنایی این فیلم تجربهای لذتبخش است؛ اما برای آنهایی که آرونوفسکی را بهواسطهی آثار تأملبرانگیزش میشناسند، ممکن است این فیلم کمی سبک و کمعمقتر احساس شود.
