آیا تا به حال این واژه را شنیدهاید؟ با شنیدن آن چه تصویری در ذهن شما شکل میگیرد؟
شما از اول عمرتان بارها و بارها بدون این که آگاه باشید با اینفوگرافیکها برخورد داشته و از آنّها استفاده کردهاید. کافیست به طرز تهیه شیر خشک یا آماده کردن پودر کیک که روی بستهبندی این کالاها طراحی شده است نگاه کنید. این دستورالعملها با استفاده حداقلی از متن و به کار بردن گرافیک و تصویرهای واضح، طرز تهیه شیر خشک یا کیک را به شما آموزش دادهاند.
یک مورد آشنای دیگر نقشهها و اطلسها هستند که درباره مواردی مانند مسیرها، شکل جغرافیایی، جمعیت و ... اطلاعاتی را در اختیار شما قرار میدهند. اگر خاطراتتان را مرور کنید موارد بیشتری از اینفوگرافیک ها را نیز به یاد خواهید آورد.
پس تا اینجا با مفهوم کلی اینفوگرافیک آشنا شدید: ترکیبی که از اطلاعات و گرافیک که اطلاعاتی را در اختیار شما قرار میدهد یا چیزی را به شما میآموزد. این تعریف به صورت تخصصیتر به صورت زیر در میآید:
اینفوگرافیک به معنای نمایش دیداری اطلاعات (محتوا) است. اینفوگرافیک از تلفیق المانهای متن، تصویر، نمودار و (به تازگی) ویدیو به وجود میآید و به همین دلیل ابزاری قدرتمند برای انتقال اطلاعات محسوب میشود.
جالب است بدانید که مفهوم اینفوگرافیک و استفاده از آن چیز جدیدی نیست و مربوط به زمان ما نمیشود. اگر به نقاشیهای به جا مانده روی دیواره غارها از دوران غارنشینی نگاه کنید، متوجه خواهید شد که انسانهای اولیه هم اهمیت استفاده از تصاویر را در انتقال اطلاعات میدانستند! حتی پس از به وجود آمدن خط و نوشتار، ارزش تصاویر و محتواهای تصویری از بین نرفت. وجود دیوارنگارههای کلیساها و نخستین نقشههای جغرافیایی شاهد خوبی برای این موضوع هستند.
با این حال چندین قرن طول کشید تا اینفوگرافیک به معنی امروزی آن طراحی و منتشر شود. نخستین بار یک اقتصاددان اسکاتلندی به نام ویلیام پلیفایر با استفاده از نمودارها، اطلاعاتی درباره اقتصاد را به تصویر کشید و به طور رسمی طراحی اینفوگرافیک را شروع کرد. پس از او نیز طراحی اینفوگرافیک توسعه یافت و افراد بیشتری به ساخت اینفوگرافیک مشغول شدند. با این حال طراحی اینفوگرافیک تا همین قرن اخیر ممکن نبود: اینفوگرافیک برای طراحی شدن نیاز به اطلاعات دارد و اطلاعات چندانی درباره موارد مختلف مانند میزان جمعیت کشورها، الگوهای آب و هوایی و ... تا قرن بیستم در دسترس نبود. طراحی اینفوگرافیک در سال ۲۰۲۰ با وجود انبوه اطلاعات و دادههایی که به لطف اینترنت در اختیار ماست و همچنین ابزارهای گرافیکی قدرتمند، قطعاً بسیار سادهتر از صد سال پیش است.
اینفوگرافیکها دستهبندیهای مختلفی دارند و هر یک برای منظور خاصی به کار میروند. چهار دسته از محبوبترین دستهبندیهای اینفوگرافیک عبارتند از:
اینفوگرافیک تایملاینی: استفاده از تایملاینها برای نمایش اطلاعاتی که توالی زمانی دارند بسیار مناسب است. به عنوان مثال میتوانید تاریخچه یک برند را با استفاده از این نوع اینفوگرافیک شرح بدهید.
اینفوگرافیک مقایسهای: برای زمانی به کار میرود که بخواهید دو محصول/شیء/روش/... را باهم مقایسه کنید. استفاده از رنگهای متضاد در این دسته میتواند به جلب کردن توجه مخاطب بسیار کمک کند.
نمودارها: استفاده تلفیق نمودارها و حتی استفاده از نمودار تکی راهی دیگر برای ساخت اینفوگرافیک است؛ بخصوص زمانی که نیاز به نمایش اعداد و ارقام داشته باشید.
عکس-گرافیک: بار دیگر اینفوگرافیک روی بسته پودر کیک را به یاد بیاورید. این دسته برای نشان دادن مواردی مانند طرز تهیه غذا بسیار مناسب است و به جای المانهای گرافیکی از عکسهای باکیفیت استفاده میکند.
دستهبندی اینفوگرافیک به نوع محتوای شما برمیگردد در حالی که روش ارائه بیشتر به محیطی برمیگردد که شما میخواهید اینفوگرافیک را در آن ارائه کنید. چهار روش ارائه عبارتند از:
اینفوگرافیک ایستا: پوسترهایی که در فضای آنلاین و آفلاین میبینید نمونه بارز این دسته هستند. اطلاعات و گرافیکی که صرفاً به مخاطب ارائه میشوند و جز خوانده شدن تعامل دیگری بین آنها و مخاطب اتفاق نمیافتد.
اینفوگرافیک پویا: استفاده از محتوهای ویدیویی و موشن گرافیکها در ساخت اینفوگرافیک باعث پویایی و جذابیت بیشتر آن میشود. انیمیشنها و گیفهایی که در سایتها و شبکههای اجتماعی میبینید اینفوگرافیکهای پویا هستند.
اینفوگرافیک تعاملی: هدف ارائه تعاملی این است که مخاطب ارتباطی بیشتر از ارتباط چشمی با طراحی شما برقرار کند. این روش ارائه بخصوص در فضای مجازی بسیار تاثیرگذار است. سادهترین ارائه تعاملی به این صورت است که در قسمتهای مختلف اینفوگرافیک لینکهایی قرار بدهید تا مخاطب با کلیک کردن روی آنها به صفحه مورد نظر شما (یک لندینگ پیج) فرستاده شود.
اینفوگرافیک فیزیکی: اگر قصد ارائه اینفوگرافیک در یک نمایشگاه یا رویداد را دارید از این روش استفاده کنید. اینفوگرافیکهای فیزیکی همانطور که از اسم آنها برمیآید، به صورت فیزیکی ساخته میشوند.
دقت داشته باشید که این روشهای ارائه را میتوان با هم تلفیق کرد. مثلاً یک اینفوگرافیک میتواند هم فیزیکی باشد و هم تعاملی. هم تعاملی باشد و هم پویا.
دیدن انواع اینفوگرافیکهای رنگارنگ و با گرافیکهای زیبا و حرفهای کافی است تا میل به طراحی در شما به وجود بیاید. طراحی اینفوگرافیک چند مرحله و نکته مهم دارد که با رعایت آنها با هر سطحی از دانش گرافیکی و آشنایی با نرمافزارهای طراحی میتوانید اینفوگرافیکهای استاندارد طراحی کنید. دقت داشته باشید که قطعاً اولین تجربههای شما ایرادهایی خواهند داشت که تنها با تمرین فراوان رفع میشوند.
قبل از اینکه شروع به فکر کردن درباره طراحی، تزئینات یا نمودارها کنید، باید خیلی جدی به اهداف خود از ساخت اینفوگرافیک فکر کنید. چرا میخواهید از اینفوگرافیک استفاده کنید؟
وقتی میگویم اهداف، منظورم هدفهای کلی مثل خلاصه کردن اطلاعات پیچیده یا بهبود ترافیک وبسایت نیست. منظورم اهداف ارتباطی واضح، مشخص و قابل دستیابی است.
فراموش نکنید اینفوگرافیک شما باید چیزی باشد که مخاطبان بتوانند با خواندن آن به هدف خاصی برسند و موضوع مشخصی را درک کنند. این موضوع باید در زندگی مخاطبان بسیار خاص بوده و به نوعی دغدغه آنها باشد و اینفوگرافیک شما بتواند آن را حل کند.
یک کار مفید طراحی هرمی از سؤالات است که هدف اینفوگرافیک شما و چارچوب محتوای متنی آن را مشخص میکند. یک هرم شامل سه سطح سؤال طراحی کنید. رأس هرم به «دغدغه اصلی» اختصاص دارد یعنی همان سؤال اصلی که اینفوگرافیک قرار است به آن پاسخ بدهد و در نهایت «عنوان» اینفوگرافیک شما خواهد بود. مرحله میانی شامل ۲-۳ سؤال پشتیبان است. «سؤالات پشتیبان» باید اطلاعات اساسی مورد نیاز مخاطبان را برای درک محتوای اصلی فراهم کنند. در کف هرم نیز سوالهای تحلیلی و کاوشی قرار میگیرند که به چرایی انتخاب موضوع و پیشنهاد راه حل برای آن میپردازند.
اولین کاری که باید بکنید جمعآوری اطلاعاتی است که به پرسشهای هرم سؤالات پاسخ مناسبی بدهد. اگر دادههای مورد نیاز را در اختیار دارید، بسیار عالی است و میتوانید یک ضرب به مرحله سوم وارد شوید! اما اگر اینطور نباشد، جای نگرانی نیست. در اینترنت کوهی از اطلاعات در اختیارتان قرار دارد (فقط ایالات متحده به تنهایی، در هر دقیقه 7/2 میلیون گیگابایت داده تولید میکند). اگر اینفوگرافیک شما شامل اعداد و ارقام است میتوانید از منابع زیر کمک بگیرید:
- دادههای دولتی در دسترس عموم مردم
- اطلاعات مربوط به سرشماریها و آمارگیریها
- سایت kaggle: پایگاه داده بارگزاری شده توسط کاربران که میتواند اطلاعات مربوط به طیف وسیعی از موضوعات، از شکلات گرفته تا مراحل راهاندازی استارتاپ را در اختیار شما قرار دهد.
- پایگاه دادههای گوگل ترندز (Google Trends): اطلاعات به دست آمده از بخش خبرهای گوگل را در اختیارتان قرار میدهد.
- گوگل محقق (Google Scholar): موتور جستجوی کاربرپسندی برای جستجو در انتشارات دانشگاهی.
اگر هیچ کدام از این دو راه برای شما کارساز نبود، ممکن است مجبور شوید خودتان دادههای مورد نظرتان را جمعآوری کنید.
سپس متنی را که میخواهید در اینفوگرافیک بیاورید به دقت بنویسید. تلاش کنید متن ساده و روان باشد و از نوشتن جملههای اضافی در آن خودداری کنید. به یاد بیاورید که هدف اینفوگرافیک انتقال اطلاعات به روش دیداری است پس تا حد امکان از جملههای ساده و کوتاه استفاده کنید.
اینفوگرافیک شما قرار است عمودی باشد یا افقی؟ شامل چند بخش اطلاعات است؟ ترتیب این اطلاعات به چه صورت است؟ اینها همه پرسشهایی است که باید در این مرحله پاسخ بدهید. یک کاغذ آ ۴بردارید و روند کلی اینفوگرافیک را روی آن مشخص کنید. این کار در مرحله بعدی یعنی طراحی بسیار به شما کمک خواهد کرد.
ابتدا نرمافزاری را انتخاب کنید که میخواهید با آن طراحی را انجام بدهید. سادهترین نرمافزار آفلاینی که در دسترس شماست همان پاورپوینت خودمان است. شما در پاورپوینت میتوانید با تغییر سایز اسلاید و استفاده از انواع آیکونها و المانهای گرافیکی که در اختیار شما قرار دارد یک اینفوگرافیک حرفهای طراحی کنید. برای طراحی نمودار نیز خواهر دوقلوی پاورپوینت یعنی نرم افزار اکسل به کمک شما میآید؛ هرچند خود پاورپوینت نیز امکان طراحی نمودار را به شما میدهد.
نرم افزارهای فتوشاپ و ایلاستریتور از دیگر ابزارهای طراحی اینفوگرافیک هستند که میتوانید از آنها استفاده کنید. هرچند کار با آنها به تمرین بیشتری نیاز دارد و از کار با پاورپوینت پیچیدهتر است.
و در نهایت به ابزارهای آنلاین میرسیم: کانوا، ویسمی و پیک تو چارت از معروفترین ابزارهای آنلاین طراحی اینفوگرافیک هستند که به شما اجازه میدهند بدون نیاز به مهارت گرافیکی خاصی یک اینفوگرافیک زیبا طراحی کنید.
۱- نسبت متن به گرافیک: با توجه به موضوع میزان تناسب متن و گرافیک را انتخاب کنید. به گونهای که اینفوگرافیک نهایی نه خالی به نظر برسد و نه پر از خطوط ریز متنی باشد.
۲- استفاده از المانهای گرافیکی مناسب: مواردی مانند روانشناسی رنگ و شکل، انتخاب آیکونهای مناسب و نمودارها در این زمینه به شما کمک میکند.
۳- محل انتشار مناسب: پیش از طراحی باید در نظر بگیرید که اینفوگرافیک شما قرار است در کجا منتشر شود. قطعاً حجم اطلاعاتی که در یک پست اینستاگرامی منتشر میکنید با حجم اطلاعات روی یک بنر یکی نخواهد بود.
ما در آکادمی اینفوگرام به آموزش مهارتهایی از جمله طراحی اینفوگرافیک مشغولیم. انتشار اطلاعات و آموزشهای رایگان درباره طراحی اینفوگرافیک از جمله مسئولیتهای اجتماعی ماست. برای اطلاعات بیشتر میتوانید آموزشهای ما را در آکادمی اینفوگرام دنبال کنید.
