از نیمکت‌های خشک تا کلاس‌های پویا

چرا فرزندمان از مدرسه فراری است؟

آیا تا به حال به چهره فرزندتان هنگام انجام تکالیف نگاه کرده‌اید؟ یا شما معلمان عزیز، تا به حال با نگاه‌های بی‌رمق و خسته دانش‌آموزانی مواجه شده‌اید که گویی فقط جسمشان در کلاس حضور دارد؟ حقیقت این است که بسیاری از ما نگران آینده تحصیلی کودکان هستیم. ما می‌خواهیم آن‌ها با اشتیاق به مدرسه بروند، اما واقعیت تلخ این است که روش‌های قدیمی دیگر جوابگوی کنجکاوی و انرژی نسل امروز نیستند.

اگر شما هم به دنبال راهی هستید که یادگیری را برای کودکتان به یک تفریح لذت‌بخش تبدیل کنید، در این مقاله از مدرسه مجازی آی نو همراه ما باشید تا با هم به دنیای روش‌های نوین تدریس سفر کنیم.

تدریس با آموزش چه تفاوتی دارد؟

شاید در ابتدا فکر کنید این دو کلمه یکی هستند، اما بیایید کمی دقیق‌تر نگاه کنیم. «روش تدریس» در واقع همان نقشه راهی است که معلم برای ارائه درس به صورت منظم و منطقی انتخاب می‌کند. اما «روش آموزش»، دایره وسیع‌تری دارد؛ یعنی تمام تدابیر، فکرها و نقشه‌هایی که یک معلم با توجه به امکانات و روحیات بچه‌ها می‌کشد تا آن‌ها را به اهداف بزرگ تربیتی برساند.

شما به عنوان والدین یا معلمان باید بدانید که هدف ما دیگر فقط «تمام کردن کتاب» نیست؛ هدف اصلی، پرورش انسانی است که بلد باشد فکر کند و مسائل را حل نماید.

چرا باید از دیوارهای کلاس‌های سنتی عبور کنیم؟

در گذشته، معلم در مرکز کلاس می‌ایستاد و فقط او حرف می‌زد. دانش‌آموزان هم مثل ضبط‌صوت، فقط شنونده بودند. در آن مدل، هر کسی که نمره بهتری می‌گرفت، باهوش‌تر دیده می‌شد. اما بیایید صادق باشیم؛ آیا آن نمره‌ها تضمین‌کننده موفقیت ما در زندگی واقعی بود؟

در روش‌های نوین که امروز درباره آن‌ها صحبت می‌کنیم، ورق برگشته است. حالا دانش‌آموز قهرمان اصلی داستان است. او سوال می‌پرسد، تجربه می‌کند، اشتباه می‌کند و یاد می‌گیرد. شما در این مسیر، علاوه بر دانش، مهارت‌های مهمی مثل کار تیمی، خلاقیت و نقد کردن را به آن‌ها هدیه می‌دهید.

جادوی عروسک‌ها در کلاس (روش نمایشی)

اگر فرزند یا شاگرد شما در کلاس اول یا دوم ابتدایی است، این روش معجزه می‌کند. تصور کنید یک عروسک دست‌کشی وارد کلاس شود و بگوید: «بچه‌ها، من امروز یادم رفته چطوری باید عدد ۵ را بنویسم، کسی می‌تواند به من کمک کند؟» در این لحظه، تمام بچه‌ها با هیجان می‌خواهند به عروسک کمک کنند. این روش چند مزیت بزرگ دارد:

• ترس از اشتباه می‌ریزد: وقتی عروسک اشتباه می‌کند، بچه دیگر نمی‌ترسد که جواب غلط بدهد. او با اصلاح اشتباه عروسک، اعتمادبه‌نفس پیدا می‌کند.

• مفاهیم سخت، ساده می‌شوند: ریاضی و علوم که گاهی خشک به نظر می‌رسند، در قالب یک نمایش کمدی یا داستانی، به راحتی در ذهن کودک حک می‌شوند.

• بچه‌های خجالتی حرف می‌زنند: بسیاری از کودکانی که از صحبت با معلم می‌ترسند، به راحتی با یک عروسک صمیمی می‌شوند و شروع به صحبت می‌کنند.

البته شما معلمان عزیز می‌دانید که اجرای این روش کمی زمان‌بر است و نیاز به حوصله زیادی دارد، اما لبخند رضایت بچه‌ها ارزش این زحمت را دارد.

وقتی کودک یک کارآگاه می‌شود!

در این روش، شما پاسخ‌ها را آماده در سینی نقره‌ای به دانش‌آموز تحویل نمی‌دهید. به جای آن، یک معما یا یک موضوع برای تحقیق به آن‌ها می‌دهید. مثلا به جای اینکه بگویید گیاه برای رشد به آب نیاز دارد، از آن‌ها بخواهید دو گلدان را مشاهده کنند که به یکی آب داده شده و به دیگری داده نشده است.

با این کار، شما به آن‌ها اجازه می‌دهید با حواس پنج‌گانه خود دنیا را کشف کنند. این روش باعث می‌شود یادگیری برای آن‌ها «معنی‌دار» شود. وقتی کودک خودش به یک نتیجه برسد، آن مطلب را هرگز فراموش نخواهد کرد. البته شما باید مثل یک راهنمای مهربان در کنارشان باشید و از دور مراقب مسیر حرکتشان باشید.

پنج قدم تا دانشمند شدن

این روش کمی تخصصی‌تر است و ذهن استدلالی بچه‌ها را تقویت می‌کند. در روش کاوشگری، ما دانش‌آموزان را با یک «مسئله» روبرو می‌کنیم. آن‌ها باید مثل یک دانشمند واقعی ۵ مرحله را طی کنند:

1. ابتدا با مسئله درگیر شوند و درباره آن سوال بپرسند.

2. شروع به جمع‌آوری اطلاعات کنند (از کتاب، اینترنت یا پرسش از دیگران).

3. اطلاعات را آزمایش کنند تا ببینند کدام درست است.

4. داده‌های خود را نظم بدهند و دسته‌بندی کنند.

5. در نهایت، تحلیل کنند و به یک نتیجه علمی برسند.

این مسیر به بچه‌ها یاد می‌دهد که در دنیای واقعی هم زودباور نباشند و برای هر چیزی به دنبال دلیل و مدرک بگردند.

قدرتِ «ما» بودن در یادگیری مشارکتی

بیایید کلاس را به گروه‌های کوچک تقسیم کنیم. اما یادتان باشد، گروه‌ها نباید فقط از دانش‌آموزان قوی تشکیل شوند. بهترین حالت این است که بچه‌های با توانمندی‌های مختلف کنار هم بنشینند. در یادگیری مشارکتی، بچه‌ها یاد می‌گیرند که چطور با هم حرف بزنند، چطور به نظر مخالف احترام بگذارند و چطور برای موفقیت گروهشان تلاش کنند. این روش، بهترین تمرین برای زندگی در جامعه است. شما معلمان می‌توانید مسئولیت‌های مختلفی به هر عضو گروه بدهید تا همه احساس مفید بودن کنند.

همه گل‌ها یک شکل نیستند

شما والدین و معلمان عزیز به خوبی می‌دانید که بچه‌ها با هم متفاوتند. یکی برون‌گرا و پرسر و صداست و دیگری درون‌گرا و آرام است. روش تدریس شما باید طوری باشد که به هر دو گروه احترام بگذارد. مثلا در روش عروسکی، کودک درون‌گرا فرصت پیدا می‌کند بدون فشار مستقیم، با عروسک تعامل کند. ما باید فضایی بسازیم که هیچ کودکی احساس نکند دیده نمی‌شود.

از تخته سیاه تا مدارس مجازی

یکی از مدارس مجازی بسیار خوب و حرفه‌ای در کشور مدرسه مجازی آی نو نام دارد که با دارا بودن کادر حرفه‌ای و توانمند خود در همه مقاطع تحصیلی به ویژه مقطع ابتدایی ویدیوهای آموزشی تهیه می‌کند. در این مدرسه مجازی برای مقطع اول و دوم ابتدایی از آموزش عروسکی که یکی از انواع روش تدریس ابتدایی به شمار می‌رود، استفاده می‌شود. شما می‌توانید به راحتی با مراجعه به سایت این مدرسه مجازی و تهیه اشتراک آن، از فیلم‌های آموزشی دروس فارسی، علوم و ریاضی استفاده کنید. با آی نو یادگیری برای کودکان شما آسان می‌شود. ممنونیم که تا پایان این مقاله همراه ما بودید.