جراحی هموروئید با وجود اینکه برای درمان قطعی مفید است، اما بدون ریسک نیست. از جمله خطرات آن میتوان به خونریزی، عفونت، درد مزمن و بیاختیاری مدفوع اشاره کرد. همچنین در برخی موارد نادر، تنگی مقعد یا آسیب به اعصاب اطراف ممکن است رخ دهد. رعایت مراقبتهای پس از عمل نقش مهمی در کاهش این عوارض دارد.
اگرچه بسیاری از بیماران پس از جراحی هموروئید بهبود چشمگیری را تجربه میکنند، اما تضمینی برای موفقیت کامل وجود ندارد. گاهی علائم بواسیر پس از عمل بازمیگردند یا نیاز به درمان مجدد ایجاد میشود. عواملی مانند شدت بیماری هموروئیدی، شرایط بدنی بیمار و مهارت جراح میتوانند در نتیجه جراحی تأثیرگذار باشند. حتی پس از یک عمل موفق، رعایت رژیم غذایی پر فیبر و جلوگیری از یبوست همچنان ضروری است.
یکی از شایعترین مشکلات بعد از هموروئیدکتومی، تجربه درد شدید در ناحیه مقعد است. این درد معمولاً به دلیل تحریک نواحی حساس و بخیههای جراحی ایجاد میشود. بیماران ممکن است تا چند هفته پس از عمل نیاز به مصرف مسکن داشته باشند. در برخی موارد، درد هنگام اجابت مزاج آنقدر شدید است که بر کیفیت زندگی فرد تأثیر میگذارد. کنترل صحیح درد پس از جراحی هموروئید یکی از چالشهای اصلی در دوران نقاهت است.
خونریزی خفیف در روزهای اول بعد از عمل طبیعی است، اما در برخی موارد ممکن است خونریزی شدیدتر یا طولانیتر باشد. این مشکل معمولاً در نتیجه تحریک ناحیه جراحی یا باز شدن بخیهها اتفاق میافتد. اگر خونریزی ادامهدار یا زیاد باشد، احتمال نیاز به مداخله پزشکی وجود دارد. پزشکان توصیه میکنند که بیماران در این دوره از مصرف داروهای رقیقکننده خون اجتناب کنند مگر با نظر پزشک معالج.
یکی دیگر از ریسکهای بالقوه پس از عمل جراحی هموروئید، بروز عفونت در محل جراحی است. ناحیه مقعد بهدلیل رطوبت و تماس مستقیم با مواد دفعی، بیشتر در معرض عفونت قرار دارد. علائمی مانند تورم بیش از حد، خروج ترشحات چرکی، تب یا بوی بد میتوانند نشاندهنده عفونت باشند. رعایت دقیق بهداشت و پیروی از دستورالعملهای پزشک در این دوران بسیار مهم است.
پس از جراحی هموروئید، برخی بیماران ممکن است دچار اختلال در دفع ادرار یا مدفوع شوند. این وضعیت به علت تورم، درد یا فشار بر نواحی اطراف مثانه و روده ایجاد میشود. یبوست پس از عمل یکی از مهمترین نگرانیهاست که میتواند روند بهبودی را کند کند. نوشیدن آب فراوان و مصرف ملینها تحت نظر پزشک، به کاهش این ریسک کمک میکند.
در موارد نادر، جراحی هموروئید ممکن است منجر به تنگی کانال مقعد شود. این عارضه معمولاً در نتیجه برداشتن بیشازحد بافت یا اسکارهای بعد از جراحی ایجاد میشود. بیماران مبتلا به تنگی مقعد ممکن است احساس ناراحتی یا درد در هنگام دفع داشته باشند. در این شرایط، گاهی نیاز به عمل ترمیمی یا استفاده از دیلاتور برای باز کردن کانال مقعد وجود دارد.
یکی از عوارض نگرانکننده، بیاختیاری موقتی در کنترل گاز یا مدفوع است. این مسئله ممکن است به علت آسیب به عضلات کنترلکننده مقعد در حین جراحی ایجاد شود. اگرچه در اغلب موارد این وضعیت موقتی است و با فیزیوتراپی بهبود مییابد، اما در برخی بیماران میتواند پایدارتر باشد. انتخاب روش جراحی مناسب و دقت جراح در حفظ عملکرد عضلات، نقش مهمی در پیشگیری از این مشکل دارد.
بیرون زدگی که ممکن است بعد از جراحی هموروئید رخ دهد، معمولاً بهدلیل تورم یا باقی ماندن بخشی از بافت مخاطی در ناحیه جراحی ایجاد میشود. این وضعیت در اغلب موارد طبیعی بوده و جای نگرانی ندارد. علائمی مانند درد، خارش یا احساس ناراحتی میتواند همراه این بیرونزدگی باشد، اما معمولاً طی چند هفته بهبود مییابد و نیاز به اقدامات پیچیدهای ندارد. منبع:«دکتر واثقی | iraniansurgeryclinic»
در برخی موارد جراحی هموروئید با بیهوشی عمومی انجام میشود که خود میتواند با عوارضی همراه باشد. تهوع، استفراغ، سردرد یا احساس گیجی پس از بیهوشی از جمله مشکلات شایع هستند. در بیماران دارای بیماریهای زمینهای مانند دیابت یا بیماری قلبی، احتمال خطرات بیهوشی افزایش مییابد. قبل از جراحی، مشورت با متخصص بیهوشی ضروری است تا ارزیابی دقیقی از وضعیت بیمار انجام شود.
بهبودی پس از جراحی هموروئید معمولاً بین ۲ تا ۴ هفته طول میکشد، اما در برخی بیماران ممکن است بیشتر طول بکشد. در این مدت، احساس ناراحتی، تورم و خونریزی جزئی طبیعی است. بازگشت به کار و فعالیتهای بدنی باید بهتدریج و تحت نظر پزشک انجام شود. رعایت توصیههای پس از عمل مانند حمام نشسته، مصرف فیبر و نوشیدن آب کافی در تسریع روند بهبودی مؤثر است.
برخی از افراد نسبت به سایرین ریسک بالاتری برای عوارض جراحی هموروئید دارند. این افراد شامل بیماران مبتلا به دیابت، افراد دارای اختلالات انعقادی، یا کسانی که سابقه جراحی مقعدی دارند میشوند. همچنین سن بالا و وضعیت تغذیهای ضعیف نیز میتوانند روند بهبودی را کند کنند. برای این دسته بیماران، ممکن است درمانهای غیرجراحی ترجیح داده شود.
برای کاهش احتمال بروز عوارض، رعایت برخی نکات قبل و بعد از عمل ضروری است:
پیروی دقیق از دستورات پزشک قبل از جراحی
خودداری از مصرف سیگار و الکل پیش از عمل
استفاده از غذاهای پر فیبر برای پیشگیری از یبوست
مصرف منظم داروهای تجویزی بعد از جراحی
انجام حمام نشسته روزانه برای کاهش التهاب
رعایت این نکات میتواند کمک کند تا بیمار با کمترین عارضه از دوره نقاهت عبور کند.
درمانهای جایگزین مانند اسکلروتراپی، باند کشی یا لیزر بواسیر معمولاً با عوارض کمتری نسبت به جراحی باز همراهاند. این روشها بیشتر در بواسیرهای درجه پایین استفاده میشوند و دوره نقاهت کوتاهتری دارند. اگرچه این روشها در همه موارد قابل استفاده نیستند، اما برای بسیاری از بیماران میتوانند گزینههای کمخطرتر و مؤثرتری باشند. مشاوره با پزشک متخصص کمک میکند تا روش مناسب با شرایط بیمار انتخاب شود.
جراحی هموروئید اگرچه میتواند علائم آزاردهنده را برطرف کند، اما خالی از ریسک نیست. آشنایی با عوارض احتمالی مانند درد، خونریزی، عفونت، یا مشکلات دفع به بیمار کمک میکند تا تصمیم آگاهانهتری بگیرد. انتخاب جراح با تجربه، رعایت مراقبتهای بعد از عمل و پیروی از رژیم غذایی مناسب میتواند این ریسکها را به حداقل برساند. همیشه پیش از جراحی، بررسی کامل گزینهها و سبک زندگی فردی، ضروری است.
