مالیات بر نوشیدنی های حاوی شکر مصرف این مواد را کاهش می‌دهد

منبع: وب سایت دانشگاه اوتاگو

مترجم: صالح کمپانی

مطالعه‌ای که اخیرا منتشر شده است نشان می‌دهد به ازای 10% مالیاتی که بر نوشیدنی‌های حاوی شکر اعمال می‌شود می‌توان 10% مصرف این مواد را کاهش داد.

محققان دانشگاه اوتاگو ( Otago) شواهد مربوط به اجرایی سازی قانون مالیات بر شکر در مناطق مختلف را گردآوری و این شواهد را مورد ارزیابی قرار دادند. این مطالعه در چهار ناحیه در آمریکا انجام گرفت. علاوه بر این کشور اجرای مالیات منطقه‌ای در ایالت کاتولونیای اسپانیا، در کل شیلی و فرانسه همچنین مکزیک نیز مورد بررسی قرار گرفت.

نتایج این تحقیق در نشریه علمی بین المللی بررسی چاقی (Obesity Reviews) به چاپ رسیده است.

سرپرست محققین این پژوهش اندرو تیونگ در توضیح روش گردآوری داده‌های این پژوهش به خبرنگار ما گفته است: « در این تحقیق به منظور ترکیب نتایج مطالعات مختلف که تاثیرات حقیقی مالیات نوشیدنی‌های حاوی شکر بر میزان خرید و مصرف این مواد پیش و پس از اعمال مالیات بررسی کرده است، از رویکرد تازه‌ای استفاده شده است.»

او در ادامه می‌افزاید: « بررسی‌هایی که انجام شد شواهد قانع‌کننده‌ای مبنی بر کاهش فروش و مصرف این نوشیدنی‌ها ارائه داده است. به ازای 10 % مالیات، مصرف این نوشیدنی‌ها به میزان 10 % کاهش نشان داده است.»

به گفته این پژوهشگر « نتایج این تحقیق نشان داد اعمال مالیات بر نوشیدنی‌های حاوی شکر روش موثری به منظور کاهش مصرف این نوع نوشیدنی‌ها به حساب می‌آید. نتیایج دیگر تحقیقات نشان داده است مصرف بیش از اندازه نوشیدنی‌های حاوی شکر با افزایش خطر ابتلا به چاقی، دیابت و پوسیدگی دندان ارتباط نزدیکی دارد.»

علاوه بر این‌ سرپرست تیم تحقیقاتی دانشگاه اوتاگو از تحقیقاتی می‌گوید که ارتباط بین مصرف نوشیدنی‌های حاوی شکر با ابتلا به بیماری‌های قلبی، سرطان و مرگ‌های زود هنگام را به اثبات رسانده‌اند.

بررسی‌های اخیر نشان می‌دهد‌ گرایش‌های تازه در مصرف نوشیدنی‌های جایگزین در حال شکل گیری است. با اعمال مالیات بر نوشیدنی‌های حاوی شکر مصرف نوشیدنی‌های جایگزین به میزان 9/1 درصد افزایش یافته است. علاوه بر این مصرف آب آشامیدنی نیز 9/2 درصد با افزایش مواجه شده است. این الگوی گذار به سمت مصرف نوشیدنی‌های سالم تنها به یک منطقه اختصاص ندارد. بررسی‌ها نشان می‌دهد در تمام مناطق بررسی شده در این پژوهش، مصرف نوشیدنی‌های غیر شکری به طور معناداری افزایش یافته است.

یکی از همکاران تحقیقاتی در این پژوهش یعنی دکتر آماندا جونز می‌گوید: « تمام تحقیقات مستقل از یک نتیجه مشترک مبنی بر کاهش میزان مصرف اما در مقادیر مختلف در مناطق گوناگون حکایت دارد.» او در ادامه می‌افزاید: « مسئله مالیات به ازای شکر به کار رفته در نوشیدنی‌ها، بیش از آنکه بر قیمت‌ها تاثیر داشته باشد، می‌تواند بر روی رفتارسازی و گذار به سمت سبک زندگی مبتنی بر سلامت موثر واقع شود.»

تفاوت در نتایج به دست آمده در مناطق محتلف می‌تواند به دلایلی از جمله اجرایی سازی دیگر برنامه‌های مبارزه با چاقی، افزایش آگاهی‌ عمومی، واکنش مثبت صاحبان صنایع، ترجیحات مصرف کنندگان، نفوذ پذیری مرزی، در دسترس بودن نوشیدنی‌های جایگزین و حساسیت نسبت به قیمت مربوط باشد. برای مثال در شیلی همزمان با کم کردن قیمت‌های نوشیدنی‌های کم شکر، مالیات بر مصرف نوشیدنی‌های حاوی شکر بالا را افزایش دادند. یا در مکزیک اعمال مالیات بر نوشیدنی‌های پر شکر همراه با مالیات بر تنقلات همراه شد. همچنین فرانسه میزان مالیات را بر مبنای کاربرد شیرین کننده‌های مصنوعی محاصبه نمود.

نتایج به دست آمده در این پژوهش در مناطق مختلف می‌تواند ناشی از فرایندهای غیر بازاری باشد. برای مثال در برخی از کشورها اعمال این مالیات پیامی مبنی ارائه یک هشدار جدی به جامعه تعبیر شد. در واقع جامعه با دنبال کردن دلایل اعمال این مالیات متوجه شد مصرف این نوع نوشیدنی‌ها تا چه اندازه می‌تواند زیان‌بخش باشد.

این تغییرات جدید به عنوان یک محرک علاوه بر این می‌تواند برای صنایع نیز به منظور تغییر فرمولاسیون محصولات خود به شکلی که میزان شکر این محصولات کاهش یابد، تاثیر گذار باشد. این موضوع در انگلستان حتی بیش از آوریل 2018 پیش از اعمال مالیات شکر در دستور کار قرار گرفته است.

برخی مطالعات با در نظر گرفتن مولفه‌های اجتماعی، اقتصادی تاثیر مالیات نوشیدنی‌های شیرین را بررسی کرده‌اند، با این وجود در این حوزه به تحقیقات بیشتری مورد نیاز است. برای مثال در حالی که در مکزیک مصرف این نوشیدنی‌ها در میان طبقات کمتر برخوردار کاهش یافته است، در شیلی نتایج متفاوتی گزارش شده است.

سازمان جهانی بهداشت به دولت‌ها در سراسر جهان توصیه کرده است تا میزان 20% مالیات را بر مصرف نوشیدنی‌های حاوی شکر اعمال نمایند. این توصیه‌ها بر مبنای بررسی الگوی نزولی مصرف پس از اجرایی سازی مالیات در نظر گرفته شده است. در حالی که برخی کشورها ترجیح می‌دهند با درنظر گیری ملاحظات اقتصادی این نوع مالیات را نادیده بگیرند، به گفته دکتر تیونگ این مالیات با توجه به اینکه تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر سلامت افراد به ویژه کودکان خواهد داشت، اجتناب ناپذیر خواهد بود که باید از جانب سیاست‌گذاران در سراسر جهان جدی گرفته شود.

علاوه بر اجرایی‌سازی مالیات می‌توان با انجام اقدامات زیر از اثرات مخرب مصرف نوشیدنی‌های حاوی شکر پیشگیری نمود:

1- ممنوعیت فروش نوشیدنی‌های حاوی شکر در مدارس و اماکن ورزشی به منظور کاهش مصرف این مواد در این گروه سنی در دستور کار قرار گیرد.

2- ممنوعیت تبلیغات نوشیدنی‌های حاوی شکر به ویژه برای کودکان و نوجوانان باید از سوی مراجع ذیصلاح اجرایی گردد.

3- چاپ هشدارهای سلامت بر روی نوشیدنی‌های شیرین به نحوی که افراد از میزان شکر به کار رفته در آن‌ها آگاهی داشته باشند باید از طرف مسئولان اداره سلامت و کنترل کیفیت پیگیری گردد.