بذارید خیلی ساده براتون توضیح بدم؛ اگه مدتهاست با افسردگی، اضطراب یا حتی وسواس درگیری و داروها اونجوری که باید جواب نداده، احتمالاً اسم آر تی ام اس به گوشت خورده.
rTMS یه روش تحریک مغز هست، که هیچ ترسی نداره! نه جراحی داره، نه بیهوشی، نه چیزی داخل مغزت میذارن، پس کاملا ایمن و غیر تهاجمی هست. فقط با یه دستگاه خاص، پالسهای مغناطیسی خیلی کنترلشده به یک بخش مشخص از مغز میفرستند تا فعالیتش متعادلتر بشه.
بعضی وقتا توی افسردگی یا اضطراب، یه قسمتهایی از مغز کمکار یا بدکار میشن. نورولوژیست با این روش کمک میکنه تا فعالیت های مغز دوباره تنظیم بشن؛ همین!
برای جواب دادن به این سوال اول باید بدونید مغز چطور کار میکنه! مغز ما با جریانهای الکتریکی کار میکنه، نورونها مدام دارن با هم پیام رد و بدل میکنن و وقتی حال روحی آدم مدتها بهم میریزه، این شبکهها هم نامنظم میشن.
rTMS یه جورایی ریتم ارکستر مغز ما رو دوباره هماهنگ میکنه؛ یعنس پالسهای الکتریکی باعث میشن اون ناحیهای که مسئول خلق و خو یا کنترل فکرهای مزاحمه، بهتر کار کنه.
خیلی از بیمارا بعد از چند جلسه آر تی ام اس به پزشک اعلام میکنن که ذهنشون سبکتر شده، افکار منفی کمتر دارند و انرژیشون یه کم برگشته! و اینا فقط حس نیست؛ پشتش تغییر واقعی تو فعالیت مغز انسان هست.
نورولوژیست ها و روانشناسها معمولاً این روش رو برای این افرادی پیشنهاد میکنند که یکی از مشکلات زیر داشته باشند:
· افسردگی مقاوم به دارو
· وسواس فکری و عملی که با روان درمانی و دارو بهتر نشده
· اضطرابهای شدید
· بعضی موارد میگرن مزمن
· کمک به توانبخشی بعد از سکته مغزی
این سوال تقریباً اولین چیزیه که همه میپرسن! خوشبختانه جواب اینه: نه، درد نداره!
روی یه صندلی راحت میشینی، دستگاه روی یه نقطه از سرت قرار میگیره، یه صدای «تق تق» منظم میشنوی و ممکنه یه انقباض خفیف روی پیشونیت حس کنی. هر جلسه حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه طول میکشه، بعدش هم بلند میشی میری سر کارت، نیاز به بیهوشی داره نه استراحت خاصی.
معمولاً نورولوژیست ها یه دوره ۴ تا ۶ هفتهای برای بیماران در نظر میگرند و تقریبا هفتهای ۵ جلسه؛ بعضی از بیماران از هفته دوم تغییر حس میکنن و بعضیا هم کمی دیرتر،مهم اینه که بدونید این یک فرایند تدریجیه و قرار نیست یه شبه همهچیز عوض بشه، ولی اکثر مواقع جواب میده و وقتی هم جواب بده، تغییرش عمیق و ماندگاره.
خوشبختانه این دستگاه خطر جدی چندانی نداره، مخصوصاً وقتی غربالگری درست انجام شده باشه و برنامه ریزی علمی و دقیقی برای طول درمان طراحی شده باشه؛ اما شایعترین مواردی که تا حالا دیده شده عبارتنداز:
· سردرد خفیف اول دوره
· احساس سنگینی محل تحریک
· گاهی خستگی کوتاهمدت
ولی خبری از عوارض سیستمیک داروها مثل افزایش وزن یا خوابآلودگی شدید نیست.
هرچند این دستگاه مزیت های زیادی داره ولی برای بیمارهایی که یکی از مشکلات زیر رو داشته باشند مناسب نیست:
اگه داخل سر بیمار ایمپلنت فلزی خاصی وجود داشته باشه
اگر فرد سابقه تشنج کنترلنشده یا شرایط پزشکی خاص داشته باشه
این گروه از افراد باید حتماً قبل از شروع درمان به صورت دقیق و توسط نورولوژیست بررسی بشن؛ برای همین همیشه گفته میشه قبل از شروع هر درمانی، یه ارزیابی کامل لازمه.
ما همیشه به مراجع کننده هامون میگم:" rTMS معجزه نیست، ولی برای خیلیها نقطه عطف بوده و نجات دهنده بوده"
مهم اینه که، درست انتخاب بشه، زیر نظر تیم باتجربه انجام بشه و با انتظار منطقی روند درمان ادامه دار باشه. اگر حس میکنید سالهاست توی یه چرخه تکراری افتادید، بد نیست درباره مشکلتون با یه متخصص صحبت کنید. گاهی مغز فقط یه «هل کوچیک» لازم داره تا دوباره تنظیم بشه . ☺
منبع: کلینیک ایران rTMS