در گام اول باید با دو تا تعریف آشنا بشیم:
سواد: توانایی دریافت اطلاعات صحیح و کامل + تفکیک اطلاعات مورد نیاز از اطلاعات اضافی و بدون مصرف.
رسانه:هر چیزی که پیامی داشته باشه(حتی خود انسانها هم میتوانند رسانه باشند).
? پس تعریف سواد رسانه تلفیقی از این دوتا هست دیگه(یعنی اطلاعات رو دریافت کنیم، اونایی که به کارمون میاد رو نگه داریم و بقیه رو بندازیم کنار).
✔️اما برای درک اهمیت این موضوع یک نگاهی به چند سال پیش بندازیم و بعدش میایم به حال و بعد بریم به آینده:
در گذشته یک جورایی رسانه از روزنامه شروع شد، بعد رسید به رادیو و تلوزیون و فیلم .... تا رسید به وسایل الکترونیکی مثل موبایل و تبلت در آینده یک وجه مشترکی از دنیای حقیقی و مجازی هست.
?نکتهای قابل تامل است، که الان که ما در محاصرهی تبلیغات در فضای مجازی هستیم این امر روی انتخاب های ما تاثیر مهمی دارد.
پس چند سوال پیش میآید:
?خب ما به صورت پیش فرض ۳ رویکرد در مقابله با یک پیام داریم:
نگاه خوش بینانه
از ویژگی های این نگاه دیدن فقط خوبی هر مسئلهای است، همچنین در این دیدگاه فرد از همه رسانه ها تغذیه می شود و در نهایت فرد به یک آدم منفعل تبدیل می شود.
نگاه بد بینانه
افراد بدبین افرادی هستند که فقط برداشت منفی از رسانه ها دارند و به هیچ کس اعتماد ندارند، مدام در استرس و ترس نسبت به رسانه های مختلف امروزی هستند و این که این افراد هم منفعل هستند.
نگاه واقع بینانه
اما افراد واقع بین می روند به سمت واکسینه کردن، می روند به سمت استفاده محدود و مشروط از رسانه ها.
?و در پایان این متن برای روشن شدن قضیه به نامه ای که حضرت آیت لله سید علی خامنهای به جوانان اروپایی اشاره می کنم که ایشان در یکی از بندهای این نامه به جوانها متذکر شدند که خودتان را نباید در چارچوب رسانه ها زندانی بکنید.
خب تا اینجا فهمیدیم که پیام مهمترین رکن هر رسانه هست.
?اما یک نکته بسیار مهم در خصوص پیامها، لایه لایه بودن آنهاست و این امر سبب شده که افراد مختلف بتوانند پیام های خود را بگونهای به ما بدهند که ما متوجه پیام اصلی نشویم.
دراینجا برای درک بهتر این مسئله یک مثال از سینما می زنیم:
?درسینما یک اصطلاح داریم تحت عنوان حقه های سینما (جادو سینما) که برای بزرگ نمایی ها استفاده می شود. حالا همین حقهها، جادوها و بزرگ نمایی ها توی پیام های رسانه ای وجود دارد چرا که در یک پیام میتوان یک نفر رو تبدیل کرد به ۱۰۰۰ نفر و ۱۰۰ نفر رو می تونن به یک نفر تبدیل کنن.
?این جاست که نمی فهمیم کِی دعوا شده، کِی جنگ شده یا اصلا چه کسی جنگ رو شروع کرده و ... . برای همینه که ما میگوییم پیام ها لایه لایه اند و بهتره به این پیامها بگیم پیامهای همبرگری که دارای لایه های مختلفی زیر هستند:
در مقاله های بعدی به بررسی دیگر مفاهیم سواد رسانه خواهیم پرداخت.
https://jebreil1.ir/what-is-media-literacy/
