دقیقاً همان نقطهای که باید با ترامپ مذاکره می شد، همان اوایل کار او بود! الآن دیر شده ولی بهتر از هیچ است ولی: مذاکره قبل از خروج آمریکا از برجام.

اگر در همان ماههای اول ریاستجمهوری دونالد ترامپ:
حسن روحانی یک تماس ویدیویی مستقیم میگرفت
و میگفت:
«من حاضرم بیایم کاخ سفید. حس میکنم شما آنقدر باهوش هستید که بدانید بیثباتسازی دولت غربگرا به نفع هیچکس نیست»
ترامپ:
احساس احترام میکرد
حس میکرد «طرف مقابل فهمیده با چه کسی طرف است»
و مهمتر: رابطه شخصی شکل میگرفت
ترامپ با قراردادها زندگی نمیکند؛ با آدمها زندگی میکند.
تهران لازم نبود امتیاز بزرگ بدهد:
چند قرارداد سرمایهگذاری محدود
چند عکس
چند تیتر «ایران و آمریکا صفحه جدیدی باز کردند»
ترامپ دنبال:
تصویر
تأیید
و حس برد بود
همین برای او کافی بود که بگوید:
«من بهتر از اوباما معامله کردم»
در عوض چه شد؟
قطع رابطه با ترامپ
اتکا به کانالهای دموکراتیک
و بدتر از همه: دمخور شدن پشتپرده با جان کری
برای ترامپ این بدترین سیگنال ممکن بود:
«دارند دور من معامله میکنند»
و ترامپ اگر یک چیز را نبخشد، همین است.
وقتی نتوانست کری را مجازات کند،
ایران را مجازات کرد.
خروج از برجام بیش از آنکه هستهای باشد، احساسی و حیثیتی بود.
محمدجواد ظریف:
زبان دموکراتها را عالی میفهمید
با جان کری راحت بود
قواعد لیبرالدیپلماسی را بلد بود
اما:
ترامپ قواعد را عوض کرده بود
و ظریف این تغییر را جدی نگرفت
اعتماد به اینکه «ترامپ نمیتواند از برجام خارج شود»،
به روحانی اعتمادبهنفس کاذب داد؛
در حالی که برای ترامپ، خروج از برجام یک «نمایش قدرت» بود.
عباس عراقچی حالا دارد همان بازی را نسخهبرداری دیرهنگام میکند:
تعریف هوش ترامپ
تکرار ادبیات او درباره اوکراین
گفتن جملاتی از جنس:
«رئیسجمهور فعلی آمریکا آنقدر باهوش هست که…»
چرا؟
چون ترامپ عاشق شنیدن صدای خودش از دهان دیگران است.
این برای وجههاش حیاتی است.
تهران:
علیه ترامپ اجماع رسانهای ساخت
او را تمسخر کرد
و فکر کرد این بیهزینه است
برای ترامپ این یعنی:
«به من بیاحترامی شده»
و او بیاحترامی را:
نه فراموش میکند
نه بیپاسخ میگذارد
بله، تماس مستقیم میتوانست بازی را عوض کند
بله، شرطبندی روی دموکراتها پاشنه آشیل روحانی شد
بله، ظریف ترامپ را نفهمید
و بله، خروج از برجام بیشتر حیثیتی بود تا فنی
تهران اگر میخواست ترامپ را «مدیریت» کند،
باید زودتر فهمیده بود که:
او با قراردادها کار نمیکند، با احترام و رابطه کار میکند.
اگر دوست دارید، میتوانیم در مقاله بعدی بررسی کنیم:
الان، با این ترامپِ باتجربهتر، آیا هنوز پنجرهای برای همین بازی شخصی باقی مانده یا نه؟