** نسخه کامل این محتوا را میتوانید در بخش دانستنیهای سایت کهن عایق مشاهده بفرمایید. **
امروزه مساجد نه تنها جایگاه ویژه عبادت و نمازگزاری بلکه محلی برای تجمع افراد، برگزاری مراسمات مختلف و حضور جمعهای مختلف است. در واقع مساجد تبدیل به پایگاههای فرهنگی گستردهای شدهاند که در عین سادگی، تاثیر به سزایی بر جامعه دارند. از همین رو قصد داریم در این محتوا به بررسی صفر تا صد مسیر آکوستیک کردن و انتخاب صحیح عایق صوتی برای مساجد بپردازیم. با ما همراه باشید.

در ابتدای بحث بهتر است اشاره کنیم که در این متن ما نه تنها مساجد، بلکه تکیهها، حسینیهها و دیگر مراکز مشابه را هم مدنظر قرار دادهایم. از آنجایی که عمده فعالیتها در این مکانها یکسان است؛ پس میتوان یک مسیر آکوستیکی مشابه جهت استفاده از عایق صوتی برای مساجد، تکیهها و حسینیهها پیشنهاد داد.
زمانی که کلمهی " مسجد " به گوش ما میرسد، فضایی روحانی، صمیمی، وسیع، پر از جمعیت و شلوغ در ذهن تداعی میشود. همانطور که پیشتر اشاره شد مساجد، پایگاههای مذهبی_فرهنگی جامعه هستند. برگزاری جلسات و مراسمات مذهبی مختلف، رویدادهای مذهبی_فرهنگی، کلاسهای متفاوت برای تمام اقشار سنی و همچنین مراسماتی مثل ختم و غیره در فضای مساجد سبب شده است که امروزه مساجد از فضاهای سادهی گذشته تبدیل به فضاهای مجهزی درخور مراسمات شوند. در واقع بهبود کیفیت تجهیزات فضا موجب برگزاری هرچه پرشورتر و باکیفیت مراسمات میشود. از همین رو توجه و انتخاب صحیح تجهیزات تخصصی مثل عایق صوتی برای مساجد اثر مستقیمی بر کیفیت مراسمات دارد.
با توجه به تبدیل مساجد، حسینیهها، تکیهها و ... به مراکز مذهبی_فرهنگی، بالتبع تجهیزات و وسایلی متناسب با نیازهای جدید و نو به این مراکز نیز افزوده شد. وجود این تجهیزات از قبیل عایق صوتی برای مساجد در کنار تجهیزات و اسباب معمول، ضروری است. در این بخش، تعدادی از ضروریترین تجهیزات موردنیاز را بررسی خواهیم کرد:
با توجه به وسعت مساجد و جدایی بخش بانوان و آقایان، وجود یک سیستم کامل تجهیزات صوتی در هر مسجد، تکیه و حسینیهای ضروری است. فعالیت های انجام شده هرچه باشند، چه مراسمات مذهبی از قبیل جشن شادی یا مراسم عزا، چه سخنرانی و جلسه و چه کلاسهای گروهی، همگی نیازمند انتقال صدای قوی هستند. به همین جهت استفاده از میکروفون، بلندگو و باندهای باکیفیت و قوی در کنار استفاده از عایق صوتی برای مساجد میتواند موجب بهبود کیفیت نهایی صدا شود.
گفته شد که با توجه به وسعت فضا و نوع فعالیتهایی که صورت میگیرد، وجود سیستم تجهیزات صوتی قوی شامل میکروفون، باند، بلندگو و... ضروری است. اما مگر نه اینکه هرچه فضا وسیعتر و هرچه صدا بلندتر، انعکاس صدا هم بیشتر است؟ علاوه بر این با توجه به محل نصب بلندگوها در فضا، آیا صدا به مقدار یکسان در تمام نقاط محیط به گوش میرسد؟ استفاده از چندین سیستم تجهیزات صوتی قوی به صورت همزمان برای مراسمات مختلف، موجب تداخل امواج صوتی نخواهد شد؟ برگزاری همزمان فعالیتها و مراسمات متفاوت نیازمند استفاده از تجهیزات مختلف نیست؟ وجود چنین مسائلی سبب شد که نیاز به استفاده از عایق صوتی برای مساجد ایجاد شود.
با توجه به مسائلی که در بخشهای پیشین به آنها اشاره کردیم، عایق صوتی برای مساجد امری ضروری به نظر میرسد. در واقع امروزه با وسعت پیدا کردن مساجد و اضافه شدن مراکز فرهنگی، سالنها و فضاهای مجزا به مساجد و استفاده از تکنولوژیهای متناسب با هر فعالیت در هر فضا این نیاز بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. در ادامه قصد داریم مهمترین دلایل نیاز مساجد به عایق صوتی را بررسی کنیم:
امواج صوتی در هر محیطی از منبع صوت خود دور شده و در فضا غوطه ور میشوند. در واقع امواج صوتی شناور در سیال هوا، تا زمانی که به مانعی برخورد نکرده باشند، همچنان به حرکت خود ادامه میدهند. همین امواج در یک محیط ترجیح میدهند در کنجهای تیز فضا و زوایای 90 درجه تجمع کنند؛ تا اینکه پیشروی کنند تا به جرمی مثل دیوار برخورد کنند. چنین سازوکاری سبب شده است که شدت صدا در اطراف این کنجها شدیدتر و گاه آزاردهنده باشد. از همین رو استفاده از عایق صوتی برای مساجد به جهت کنترل بهتر صدا توصیه میشود.
در حقیقت شدت صدا با افزایش فاصله از منبع صدا به طور معکوس با مربع فاصله کاهش مییابد. این جمله به این معناست که هرچه شنونده از منبع صوت دورتر باشد، صدای منبع صوت یا همان گوینده را کمتر میشنود. طبیعتا در مساجد ازدحام جمعیت بالاست؛ اما با این وجود همه افراد مشتاق شنیدن صدای سخنران هستند. استفاده از عایق صوتی برای مساجد به دلیل ویژگی کنترل صدای محیط توسط عایقهای صوتی ضروری است. در واقع عایق های صوتی اکوستیک پنل با کنترل صدای محیط و کاهش نویزهای مزاحم موجب بهبود کیفیت نهایی صدا در فضا میشوند.
یک اصل کلی در فیزیک صدا وجود دارد: اجرام و سطوح ناصاف، غیرهموار و معوج که دارای خلل و فرج هستند، موجب جذب و شکست امواج صوتی و در نهایت کاهش صوت میشوند. اجرام و سطوح صاف و صیقلی مثل سنگهای مرمر و ... که مصالح پرکاربرد در مکانهای مذهبی هستند، به دلیل سطح صیقلی خود موجب پخش بیشتر صدا و انعکاس صوت در محیط میشوند. اثر سطح بر کیفیت صدای نهایی تا حدی زیاد است که آکوستیک پنل ها روکش دار که سطحی صاف دارند، پخش کننده صدا و دیگر اکوستیک پنلها که سطحی با خلل و فرج و ناهمواری میکروسکوپی دارند جاذب های صدا در نظر گرفته میشوند. از همین رو استفاده از آکوستیک پنلهای جاذب صدا به عنوان عایق صوتی برای مساجد ضروری است.
همانطور که اشاره شد مساجد فضاهای وسیعی هستند. هر فضای وسیعی بالتبع دارای تاسیسات بیشتری نیز هست. کانالهای کولر بیشتر، داکتها و کلید و پریزهای بیشتر به معنای انتقال بیشتر صدا از بیرون به داخل و بالعکس است. این مورد هم یکی دیگر از دلایل استفاده از عایق صوتی برای مساجد به شمار میرود.
احتمالا تا به حال دقت کردهاید که تجهیزات صوتی مثل میکروفون و بلندگو، صدا را خشنتر از حالت معمول به گوش شنونده میرسانند. در واقع این تغییر در صدا ناشی از به هم خوردن تعادل صوتی محیط است. استفاده از عایق صوتی برای مساجد موجب افزایش نزدیکی بیشتر شرایط به حالت تعادل صوتی و در نتیجه بهبود کیفیت صدای نهایی خواهد شد.

مساجد فضاهایی با معماری تخصصی ایرانی_اسلامی هستند و جزئیات این سبک معماری انقدر چشمگیر هست که نیازی به افزودن زیبایی ظاهری دیگری نباشد. به همین جهت در تجهیز مساجد به عایق های صوتی میتوان از عایقهای توکار یا انواع سادهی اکوستیک پنل را استفاده کرد. با این روش معماری و طراحی اصیل فضا حفظ شده و تنها کیفیت صوت در محیط بهبود مییابد. در این بخشی انواع محبوبی از اکوستیک پنلهای مورد استفاده به عنوان عایق صوتی برای مساجد را معرفی خواهیم کرد:
ابر اکوستیک (فلکسی)؛ سادهترین عایق صوتی برای مساجد
فوم فلکسی وود؛ عایق صوتی مکان مذهبی
فوم ام دی لایت آلفا ؛ عایق صوتی مکان مذهبی
پنل کلونی ؛ زیباترین عایق صوتی برای مساجد
مساجد مکانهایی مقدس، روحانی، اصیل و حیاتی هستند. از همین رو تجهیز و نگهداری از این بناها نیازمند توجه ویژه و دانش معماری بالاست. در این محتوا تلاش ما بر بررسی موضوع آکوستیک در مساجد به صورت خلاصه و بیان راهکارهایی برای انتخاب صحیح عایق صوتی برای مساجد بوده است.
** نسخه کامل این محتوا را میتوانید در بخش دانستنیهای سایت کهن عایق مشاهده بفرمایید. **