'''شهدوست خان بامری'''
بر اساس تحقیقات و مدارک تاریخی–طایفهای موجود، شهدوست خان بامری یکی از سرداران شناختهشدهٔ طایفهٔ بامری، از تیرهٔ رودینزهی (شهدوستخانی)، بهشمار میآید. نام او در منابع محلی، شجرهنامههای طایفهای و برخی گزارشهای تاریخی دورهٔ قاجار با احترام و برجستگی یاد شده است.
== جایگاه تاریخی و طایفهای == شهدوست خان در میان طوایف بلوچ، بهویژه بامریها، به شجاعت، جسارت و مهارت بالا در جنگ و شمشیرزنی شهرت داشته است. روایتهای محلی او را سرداری بیباک و توانا معرفی میکنند که در نبردها حضوری اثرگذار داشته و توان رزمیاش زبانزد همعصران خود بوده است. از نظر زمانی، حضور شهدوست خان در حدود سال ۱۲۸۸ هجری شمسی در شهر کرمان ثبت شده است. وی در سلسلهٔ سرداران بامری میان سرداران کهنتر مانند میردولت خان و پیش از سرداران دورهٔ بعد، از جمله سرتیپ نواب خان، قرار میگیرد.
== بازتاب در منابع مکتوب == در برخی گزارشها و سفرنامهها، از جمله کتاب ''مسافرتنامهٔ کرمان و بلوچستان'' (نویسنده: افسر انگلیسی، سال انتشار نامشخص)، نقل شده است که مردم زمانه میگفتند شمشیر شهدوست خان قدرتی افسانهوار داشته و میتوانسته شتری را با یک ضربه دو نیم کند. نویسندهٔ کتاب تصریح کرده که خود شاهد چنین واقعهای نبوده و این روایت را بهعنوان باور عمومی مردم ثبت کرده است.مسافرتنامهٔ کرمان و بلوچستان، نویسنده: افسر انگلیسی، سال انتشار نامشخص، صفحه نامشخص
== مهاجرت و استقرار خاندان == خاندان شهدوست خان در مقطعی به منطقهٔ میناب مهاجرت کرده دربارهٔ اینکه آیا خود شهدوست خان به میناب آمده یا فرزند او، غلامعلی، این جابهجایی را انجام داده، اختلاف نظر وجود دارد. روایتهای شفاهی، مهاجر نخست را فردی شمشیرزن و جنگآزموده معرفی میکنند که در تثبیت خاندان نقش تعیینکنندهای داشته است.
آنچه در روایتهای محلی با تأکید نقل میشود این است که غزل و یکی دیگر از فرزندان غلامعلی به نام شهدوست، در ناحیهٔ راشکِ سَرنی ساکن گردیدهاند. تکرار نام «شهدوست» در این خاندان، مطابق با سنتهای رایج نامگذاری در میان طوایف بلوچ، نشانهای از احترام به نیاکان و تداوم نام و اعتبار خاندان بهشمار میآید.
با این حال، نسل ساکن راشکِ سَرنی که امروزه با نام طایفهٔ شهدوستی شناخته میشود، عمدتاً از فرزندان غزل بهشمار میآید.
== فرزندان و تداوم طایفه == در روایتهای طایفهای، از تاجمحمد، محمد و دوستمحمد بهعنوان فرزندان غزل یاد میشود. این سه برادر در منطقهٔ میناب و ناحیهٔ راشکِ سَرنی نقش مهمی در ساماندهی امور طایفه و حفظ امنیت منطقه داشتهاند. مسئلهٔ خونخواهی نیز مطابق سنتهای رایج طایفهای پیگیری میشده است. همچنین بانویی به نام ''خانم''، خواهر این سه برادر، در دفاع از طایفه نقشآفرینی میکرد و از شجاعت و توان بالای سخنوری برخوردار بود.
== ارزیابی تاریخی == شهدوست خان بامری شخصیتی است که هم در منابع مکتوب و هم در حافظهٔ شفاهی طایفه، بهعنوان نماد شجاعت، اقتدار و تداوم نسلی شناخته میشود؛ شخصیتی که مرز میان تاریخ مستند و روایت حماسی را نمایندگی میکند و جایگاه او در تاریخ محلی بلوچستان و طایفهٔ بامری برجسته و ماندگار باقی مانده است.
