تابلو نقاشی رئالیسم یا واقعگرایی، سبکی هنری است که در اواسط قرن نوزدهم میلادی، به ویژه در فرانسه، شکل گرفت و تأکید اصلی آن بر نمایش واقعیت زندگی و موضوعات روزمره بهصورت کاملاً دقیق و بدون هیچگونه اغراق یا زیبانمایی است. این سبک بهعنوان واکنشی به جنبشهای رمانتیک و ایدهآلیسم پیشین به وجود آمد که در آنها عمدتاً تأکید بر احساسات، تخیل و آرمانگرایی بود، در حالی که رئالیسم به دنبال نمایش دقیق و عینی جهان بود.
رئالیسم در هنر نقاشی به طور رسمی از حدود سال ۱۸۴۰ در فرانسه آغاز شد و به عنوان یک جنبش هنری مدرن معرفی گردید. این سبک در مقابل نقاشیهای رمانتیک و نئوکلاسیک قرار داشت که بیشتر مضامین افسانهای، تاریخی، مذهبی و آرمانگرایانه را به تصویر میکشیدند. نقاشان رئالیست ترجیح دادند به جای موضوعات خیالپردازانه، زندگی واقعی مردم عادی، به ویژه طبقات کارگر و دهقانان، را به تصویر بکشند و به مسائل اجتماعی آن دوره توجه داشته باشند.
یکی از پیشگامان این جنبش، گوستاو کوربه است که با آثاری مانند «سنگتراشان» و «خاکسپاری در اورنان» توجه جامعه هنری و عمومی را به زندگی واقعی و دشواریهای طبقه کارگر جلب کرد. آثار کوربه بر خلاف نقاشیهای معمول آن زمان که به موضوعات افسانهای اختصاص داشتند، واقعیتهای تلخ و زمینی زندگی عادی مردم را به شکلی بیپرداخت به تصویر میکشیدند که در زمان خود باعث جنجال و واکنشهای گوناگون شد.
دقت در جزئیات: نقاشان رئالیست به جزئیات بصری دقت بسیاری دارند و تلاش میکنند هر جزییاتی که در واقعیت قابل مشاهده است، دقیق و کامل در اثرشان نشان داده شود.
نمایش واقعیت بهصورت عینی: در این سبک تلاش میشود واقعیت بدون هیچ تغییر و اغراقی به تصویر کشیده شود، بهطوری که مخاطب حس کند با صحنهای واقعی روبرو است.
رنگها و نور طبیعی: استفاده از نورپردازی و رنگهایی که در طبیعت و محیط واقعی دیده میشود، یکی از اصول مهم این سبک است تا تأثیر بصری طبیعی حفظ شود.
انتخاب موضوعات روزمره: برخلاف سبکهای پیشین، موضوعاتی چون زندگی روزمره مردم معمولی، کشاورزان، کارگران و مناظر طبیعی در این سبک بسیار دیده میشود و کمتر به موضوعات تاریخی یا مذهبی پرداخته میشود.
عدم آرمانگرایی و احساساتی نبودن: برخلاف سبک رمانتیک، در رئالیسم از اغراق در احساسات و نمایش قهرمانی یا تراژیک خودداری میشود و بیشتر به رفتار و زندگی عادی انسانها و اجتماعیات روزمره میپردازد.
رئالیسم به عنوان اولین جنبش مدرن در هنر، تأثیر عمیقی بر هنر قرن بیستم و پس از آن داشته است. این جنبش، که با رد آرمانگرایی کلاسیک و رمانتیسم آغاز شد، به هنرمندان فرصت داد تا زندگی معاصر و شرایط اجتماعی را با تمام واقعیتهایش به تصویر بکشند و هنری ایجاد کنند که همزمان بیانی انتقادی و بیانگر وقایع جاری باشد. این سبک هنری بسیاری از جنبشهای بعدی مانند امپرسیونیسم و ناتورالیسم را تحت تأثیر قرار داد که در برخی موارد با تغییراتی در نگرش و روش به واقعگرایی نزدیک شدند.
گوستاو کوربه: شاید شناخته شدهترین هنرمند این سبک است که با آثارش وجه اجتماعی و سیاسی واقعیات زندگی را به تصویر کشید.
ژان فرانسوا میله: نقاشیهای میله معمولاً به زندگی روستایی و کشاورزان اختصاص داشت و توجه زیادی به لحظات ساده و معمول زندگی داشت.
هونوره دومیه: بیشتر به جهت انتقاد اجتماعی و نقد ساختارهای قدرت شهرت دارد و با نگاهی واقعبینانه و گاهی طنزآمیز، جامعه زمان خود را به تصویر کشید.
امروزه تابلوهای نقاشی رئالیسم همچنان محبوبیت بالایی دارند، زیرا این آثار به دلیل دقت بالا و شباهت به عکس، حس واقعی بودن را به بیننده منتقل میکنند. آنها علاوه بر زیبایی بصری، به واقعیتهای اجتماعی، فرهنگی و تاریخی نیز اشاره دارند و اغلب در دکوراسیون داخلی، گالریهای هنری و مجموعههای خصوصی مورد استفاده قرار میگیرند.
این نوع تابلوها با نمایش جزئیات دقیق از مناظر طبیعی، پرترههای انسانها و صحنههای زندگی روزمره، به مخاطب کمک میکنند تا به درک عمیقتری از واقعیت پیرامون خود برسد و هنر را به عنوان ابزاری برای ثبت دقیق زندگی بپذیرد
