از سال های اولی که اینترنت وارد ایران شد همزمان باهاش محدود سازی و فیلترینگ و پالایش سایت ها آغاز شد؛ اون زمان فقط برای دسترسی به یه سری محتوا ها نیاز به ابزار های دور زدن فیلتر مثل vpn ها و پروکسی ها بود
با گذر زمان بعد از هر دوره از نا آرامی های داخلی ایران، برخی بجای کوشش برای برای حل مسئله به پاک کردن صورت مسئله با استناد به اینکه این ناآرامی ها "صرفا" بخاطر رسانه های آزاد و ارتباط کنترل نشده بین مردم شکل میگیره آغاز به پالایش و بستن شبکه های اجتماعی و بسیاری از سرویس های خارجی که دولت ایران کنترلی بر روی اون ها نداشت کردن؛ همانند یوتیوب که در سال 1388 بخاطر پخش ویدئوهای اعتراضات مردم به نتایج انتخابات ریاست جمهوری برای حفظ «ثبات ملی» و «حفظ اخلاق عمومی» برای همیشه در ایران فیلتر شد.
با رشد پالایش شبکه و فیلترینگ گسترده(که بیشتر نیاز های روزانه مردم رو در بر میگیرفت) استفاده و بکارگیری از ابزار های رفع فیلتر هم با سرعت زیادی رشد و در سال های اخیر یک چیز همه گیر شده بود و از بچه تا پیر همگی برای دسترسی به اینترنت آزاد به این ابزار ها وابسته بودند؛ این فرایند انقدر فراگیر بود که حتی مسئولین و دولت مردان ایران هم در رسانه هایی همانند ایکس(توییتر پیشین) شناسه داشتن و کنش های روزانه انجام میدادن جوری که انگار برای خودشونم فیلترینگ جوکی بیش نبود.
دولت مردان ایران زمانی که دیدن مردم بجای بکارگیری از پیامرسان ها و ابزار هایی که خودشون ساخته بودن مردم همچنان با فیلترشکن ها و ابزار های مختلف سعی در دور زدن محدودیت ها و استفاده از شبکه آزاد رو دارن بجای دیدن مسئله بازم به پاک کردن صورت مسئله رو آوردن و شروع به فیلتر کردن و محدود سازی VPN ها و دیگر ابزار های رفع فیلتر کردن؛ اما قرار نبود اینجوری و اینجا تموم بشه، همزمان یا رشد بستن فیلترشکن ها تکنولوژی های مورد استفاده برای ساخت این ابزار هاهم رشد میکرد و با VPN هایی روبرو بودیم که در برابر شدید ترین فیلترینگ های جهان مثل فیلترینگ دیوار طلایی چین می ایستادند و جلوگیری از این ابزار ها کاری سخت و پرهزینه بود که حتی برای دولت هاهم سخت بوده و هست.
دولت پزشکیان با وعده هایی همچون رفع فیلتر و آزاد سازی اینترنت سرکار اومد و دولت مردان روزانه حرف از رفع فیلتر سکو های مختلف میکردن و البته این کارو کردن ولی فقط برای اشخاص خاص که با نام هایی مثل اینترنت طبقاتی و سیم کارت سفید و اینترنت خبرنگاری و... میشناسیمشون.
اما برای ما مردم عادی دوتا از بزرگ ترین محدود سازی های اینترنت توی دولتی رخ داده که از رفع فیلتر سخن میگفتن و برعکسش رو انجام میدادن؛ از ملی شدن اینترنت تا محدود سازی بیشتر VPN ها.
با ملی شدن اینترنت در این یک هفته و چند روز مشکلات زیادی بر سر راه مردم و کسب و کار های مختلف پیش اومد که بیشترش بخاطر ناکارمدی زیرساخت های داخلی بود؛ نبود موتور جستجو کارامد، نبود زیرساخت های توسعه، نبود هوشواره(هوش مصنوعی) کارامد، و.... و حتی نبود پلتفرمی برای ارتباط بخاطر فوبیای تکست باکس برخی.
دیروز 28 ام با پذیرفتن ناکارامدی موتور جستجو های داخلی گوگل آزاد شد و در دسترس مردم قرار گرفت؛ و امروز با پذیرفتن اینکه هوش مصنوعی داخلی جوکی بیش نیست دیپ سیک و چت چی پی تی آزاد شدن؛ و ممکنه این فراید همین شکلی گزینشی ادامه پیدا کنه؛ آزاد سازی هوش مصنوعی های دیگه، سرویس های ایمیل و مخزن های برنامه نویسی، سایت های کابردی بین الملی، حتی بازی ها و.... در عمل بجای فیلتر گزینشی به رفع فیلتر گزینشی رو اوردن( این فقط تحلیل و شنیده های منه)
اگر بجای فیلتر گزینشی و فیلتر کردن سایت ها اینترنت بین الملی قطع بشه و به صورت گزینیشی سایت ها رفع فیلتر بشه؛ دیگه خبری از VPN ها و پروکسی ها نیست؛ دیگه تلگرام، اینستاگرام و یوتیوب واژه هایی آشنا ولی بی معنی خواهند شد، با این کار دولت میتونه جا های خالی مردم مثل موتور جستجو و هوش مصنوعی و مترجم و ابزار های مهم و کاربردی رو پر کنه و همچنان سیاست فیلترینگ خودشو با جدیت تمام تر انجام بده یا این کار دسترسی مردم ایران برای همیشه به شبکه های اجتماعی خارجی قطع خواهد شد.
این متن در تاریخ 2026/1/19 نوشته شده و در آینده ممکنه شرایط جور دیگه ای باشه؛اماج از پراکنش این نوشته آگاه سازی بوده و نویسنده(اینجانت) هیچ نگرش سیاسی یا .... نداشته و ندارم و این نوشتار تنها برداشت من از شرایط کنونی است.
همچنین اگر توسعه دهنده هستید پست های زیر میتونه بهتون کمک کنه:
دسترسی به داکیومنت های برنامه نویسی در زمان اینترنت ملی
