ترمز ABS که از آن تحتعنوان ترمز ضدقفل (مخفف عبارت انگلیسیِ Anti Lock Braking System) نیز یاد میشود، یکی از فناوریهای مهم صنعت خودرو است. قوانین اجباری مرتبط با ایمنی، خودروسازان داخلی را ازسال ۱۳۸۸ به نصب این سامانه بر روی محصولات تولیدی خود ملزم کرده است.
این سیستم همانطور که از نام آن برمیآید، مانع از قفل شدن چرخها در ترمزگیری شدید میشود. مکانیزم ترمز ضدقفل بهگونهای است که در شرایط اضطراری وارد مدار میشود و نیروی ترمز را حداقل به میزان ۱۰ مرتبه در ثانیه قطع و وصل میکند تا از قفل شدن چرخها و لیز خوردن خودرو روی آسفالت خشک یا خیس جلوگیری به عمل آورد.
راننده با کمک ترمز ABS قادر خواهد بود تا در حین ترمزگیری شدید، خودرو را برای جلوگیری از برخورد با موانع یا دیگر اتومبیلها به چپ و راست هدایت کند، بیآنکه چرخها قفل شوند و خودرو از تغییر جهت ناگهانی و مانور سنگین نافرمانی کند.
این سیستم با وجود مزایای قابل توجه، معایبی نیز دارد. خیلی از رانندگان به اشتباه گمان میکنند ترمز ABS میتواند در مواقع ضروری معجزه کند، درحالیکه همیشه بهترین توقف را فراهم نمیکند و نقطهضعفهایی در ساختار خود دارد. باید به این نکته توجه داشت که هر سال هزاران نفر از رانندگان در اثر تصادف با خودروهای مجهز به سیستم ترمزضدقفل جان خود را از دست میدهند یا به شدت مصدوم میشوند.
یکی از معایب بزرگ این سیستم، عملکرد نامطلوب آن در جادههای شنی یا خاکی است. در چنین شرایطی فاصلهی توقف خودرو بهطرز چشمگیری افزایش مییابد و پدیدهی قفل شدن چرخها روی میدهد.
سیستم ترمز ABS در جادههای یخزده و پوشیده از برف نیز کارایی خود را از دست میدهد، چون ترمز ضدقفل برای عملکرد درست به اصطکاک تایرها با آسفالت احتیاج دارد. یعنی باید تایرها تا حد معینی به سطح مسیر چسبندگی داشته باشند و اگر این میزان چسبندگی به علت عبور از مسیرهای خاکی یا برفی افزایش یابد، عملکرد صحیح ترمز به شدت تحتتأثیر قرار میگیرد.
در کنار این موضوع، این سیستم از تعدادی قطعات الکترونیکی و مکانیکی همچون واحد کنترل الکترونیکی، آکومولاتور، حسگرها، شیرهای هیدرولیکی، سیمکشی، و... ساخته شده که هر کدام به نگهداری و بازدید دورهای نیاز دارند. مثل سنسور ABS که دورِ هر چرخ را اندازهگیری میکند و آن را به اطلاع کامپیوتر خودرو میرساند و اگر بهدلیل کثیفی یا شُل شدن سیگنال اشتباه به کامپیوتر ارسال کند، عملکرد ترمز ضدقفل بهطورکامل مختل میشود و در مواقع ضروری میتواند خطرآفرین باشد.
ترمز ABS بههیچوجه تضمینکنندهی توقف کوتاه نیست و رانندگی ایمن و توجه داشتن به سالم بودن قطعات آن ضروری است. استفاده از لنت ترمز بیکیفیت و کهنه شدن مایع ترمز نیز میتواند به شدت بر قدرت ترمزگیری و عملکرد صحیح سامانهی ترمز ضدقفل تأثیر منفی بگذارد.
کانال تلگرام: t.me/khodro_fanni
پیج اینستاگرام: instagram.com/khodro.fanni
