Progress Tracker یا نشانگر پیشرفت، یکی از المانهای مهم در تجربه کاربری است که به کاربر نشان میدهد در چه مرحلهای از یک فرآیند قرار دارد و چقدر تا پایان مسیر باقی مانده است.
از فرمهای چندمرحلهای گرفته تا خرید آنلاین، ثبتنام، یا تنظیمات حساب کاربری — وجود یک Progress Tracker باعث میشود کاربر احساس کنترل و اطمینان بیشتری داشته باشد.
⸻
چرا Progress Tracker مهم است؟
وقتی کاربر نداند چند مرحله پیش رو دارد یا در چه مرحلهای قرار گرفته، احتمال ترک فرآیند بهطور قابل توجهی بالا میرود.
Progress Tracker با ایجاد شفافیت، اضطراب کاربر را کاهش میدهد و باعث میشود مسیر انجام کار قابل پیشبینی و قابل درک باشد.
به زبان ساده، این عنصر به کاربر میگوید:
«الان کجایی، چقدر رفتی، و چقدر مونده.»
⸻
انواع Progress Tracker
۱. خطی (Linear):
در این نوع، مراحل بهصورت یک خط افقی یا عمودی نمایش داده میشوند. مناسب برای فرمها یا فرآیندهایی است که ترتیب مراحل اهمیت دارد، مثل ثبت سفارش یا ساخت حساب کاربری.
۲. دایرهای (Circular):
یک دایره که بخشی از آن با پیشرفت کار پر میشود. معمولاً در اپلیکیشنهای سلامتی، دانلود فایل، یا تسکهای تکی استفاده میشود.
۳. عددی (Numeric):
در این مدل، درصد یا عدد مراحل نمایش داده میشود (مثل “Step 2 of 4”). این روش ساده ولی بسیار شفاف است.
۴. ترکیبی:
در بسیاری از طراحیها از ترکیب حالتهای بالا استفاده میشود، مثلاً خطی همراه با متن یا عدد برای شفافیت بیشتر.
⸻
اصول طراحی یک Progress Tracker مؤثر
۱. شفافیت در مراحل:
هر مرحله باید واضح و قابل تشخیص باشد. اگر فرآیند ۴ مرحله دارد، همه مراحل باید از ابتدا قابل دیدن باشند تا کاربر بداند چقدر مسیر باقی مانده است.
۲. استفاده از نشانههای بصری:
تغییر رنگ، آیکون تیک، یا پر شدن بخشی از نوار پیشرفت باید بهوضوح نشان دهد که مرحلهای کامل شده است. این تغییرهای بصری حس پیشرفت و رضایت را افزایش میدهند.
۳. ثبات در طراحی:
سبک و رنگ Progress Tracker باید با سایر اجزای رابط کاربری هماهنگ باشد تا حس یکپارچگی حفظ شود.
۴. استفاده از بازخورد (Feedback):
پس از تکمیل هر مرحله، فیدبک کوتاه و واضح بده. مثلاً نمایش تیک سبز یا جملهای مثل «مرحله ۲ با موفقیت انجام شد».
۵. طراحی برای موبایل:
در صفحههای کوچک نباید Progress Tracker بیش از حد فضا بگیرد. بهتر است از نسخه سادهتر، مثل نمایش عددی (Step 2 of 5) استفاده شود.
۶. عدم ایجاد فشار ذهنی:
اگر مراحل زیاد هستند، تقسیمبندی آنها به بخشهای کوچکتر یا گروهی (مثل ۳ بخش اصلی با زیرمرحلهها) میتواند از خستگی کاربر جلوگیری کند.
⸻
خطاهای رایج در طراحی Progress Tracker
• استفاده از رنگهایی که تفاوت مراحل انجامشده و انجامنشده را واضح نشان نمیدهند.
• نمایش ندادن تعداد کل مراحل (مثلاً فقط نوشتن “مرحله فعلی” بدون اطلاع از مراحل بعدی).
• طراحیهای پیچیده و شلوغ که بهجای کمک، باعث گیجی کاربر میشوند.
⸻
جمعبندی
Progress Tracker یکی از عناصر کوچک اما حیاتی در طراحی تجربه کاربری است. هدف آن تنها نمایش میزان پیشرفت نیست، بلکه ایجاد حس کنترل، شفافیت و انگیزه در کاربر است.
وقتی کاربر دقیق بداند در چه مرحلهای قرار دارد و چه چیزی در پیش است، با اطمینان بیشتری فرآیند را تا انتها دنبال میکند.
در واقع، یک Progress Tracker خوب، بهجای اینکه فقط مسیر را نشان دهد، تجربهای روان، قابلپیشبینی و مطمئن برای کاربر میسازد
