اگر تازه وارد دنیای بازارهای مالی یا ارزهای دیجیتال شدهاید، احتمالاً اصطلاح اینسایدر تریدینگ به گوشتان خورده است. اما واقعاً این مفهوم چیست و چرا اینقدر بحثبرانگیز است؟
به زبان ساده، اینسایدر تریدینگ یا معاملات نهانی یعنی خرید ارز دیجیتال یا فروش داراییها بر اساس اطلاعاتی که هنوز عمومی نشدهاند. وقتی بعضی افراد به اطلاعات مهم زودتر دسترسی پیدا میکنند، میتوانند قبل از همه دیگران سود کلانی کسب کنند. این موضوع میتواند پایههای عدالت اطلاعاتی و اعتماد عمومی به بازار را به شدت به هم بریزد.
در این مقاله از بلاگ کیف پول من، میخواهیم به شما کمک کنیم تا با این مفهوم آشنا شوید، اثراتش را در بازارهای سنتی و ارز دیجیتال بفهمید و یاد بگیرید چطور خودتان را در مقابل آن محافظت کنید.
اینسایدر تریدینگ زمانی رخ میدهد که فرد یا گروهی با استفاده از اطلاعات محرمانه، قبل از اطلاع عمومی اقدام به خرید یا فروش دارایی کنند. این اطلاعات میتواند شامل موارد زیر باشد:
انتشار محصول جدید یا سرویس نوآورانه توسط یک شرکت
تصمیمات مالی یا ادغام و تملک شرکتها
اضافه یا حذف یک ارز دیجیتال در صرافیهای بزرگ مانند بایننس
اطلاع از لیست شدن NFTها در بازارهایی مثل OpenSea
افرادی که به این اطلاعات دسترسی دارند معمولاً در تیمهای مدیریتی، کارکنان ردهبالا یا مشاوران نزدیک به پروژهها هستند. این افراد از موقعیت ویژه خود برای کسب سود غیرمنصفانه استفاده میکنند و همین موضوع تعادل بازار را به هم میزند.
تصور کنید شرکتی میخواهد محصول جدیدی را روانه بازار کند. ارزش سهام شرکت احتمالاً افزایش پیدا میکند. حالا اگر یکی از کارکنان از این خبر زودتر باخبر شود و سهام بخرد، عملاً از موقعیت خود سوءاستفاده کرده است.
در دنیای کریپتو هم مشابه این اتفاق میافتد. برای مثال، وقتی یک ارز دیجیتال جدید در بایننس لیست میشود، هجوم سرمایهگذاران باعث افزایش سریع قیمت میشود. حال اگر افراد داخلی از این موضوع پیش از اعلام عمومی باخبر باشند و اقدام به خرید یا فروش کنند، سود کلان و ناعادلانهای به دست میآورند.
تضعیف اعتماد عمومی: وقتی بعضی افراد همیشه زودتر از دیگران سود میبرند، اعتماد سرمایهگذاران کاهش پیدا میکند.
نوسانات غیرطبیعی بازار: دستکاری قیمتها باعث میشود بازار رفتار غیرقابل پیشبینی داشته باشد و سرمایهگذاران عادی متحمل ضرر شوند.
خطر برای سرمایهگذاران تازهکار: افراد جدید اغلب نمیدانند که بازار دستکاری شده و ممکن است تصمیمات اشتباهی بگیرند.
تهدید به رشد پایدار بازار: پروژههای واقعی و استارتاپهای نوپا ممکن است قربانی بیاعتمادی شوند و فرصتهای شغلی کاهش پیدا کند.
با وجود ماهیت غیرمتمرکز بلاکچین، هنوز بخش بزرگی از تراکنشها در صرافیهای متمرکز انجام میشود. این یعنی فرصت برای معاملات نهانی در بازار کریپتو هم وجود دارد.
صرافیهای بزرگ مثل بایننس با حجم معاملات و تأثیر مستقیم بر عرضه و تقاضا، میتوانند مسیر قیمتها را تغییر دهند. اگر مدیران، توسعهدهندگان یا کارکنان داخلی این صرافیها از اطلاعاتی مثل فهرست ارزهای جدید یا حذف ارزها زودتر مطلع شوند، میتوانند قبل از کاربران عادی اقدام کنند.
مثال دیگر: در OpenSea، وقتی مجموعهای از NFTها قرار است در صفحه اصلی نمایش داده شوند، معمولاً قیمت آنها افزایش پیدا میکند. اگر مدیر محصول زودتر از همه مطلع شود و خرید کند، سود کلانی به دست میآورد و دیگران از این فرصت محروم میشوند.
در بسیاری از موارد، اطلاعات حساس از طریق موارد زیر به افراد خاص منتقل میشود:
فساد یا سهلانگاری در لایههای مدیریتی پلتفرمها
دسترسی کارمندان به پنلهای داخلی یا جلسات محرمانه
افشای اطلاعات به دوستان یا آشنایان
حتی اگر افراد عامدانه از این اطلاعات استفاده نکنند، حضور در محیطهای داخلی میتواند آنها را در معرض خطر اینسایدر تریدینگ قرار دهد.
پرونده ایشان واهی در Coinbase:
ایشان واهی، مدیر ارشد Coinbase، اطلاعات محرمانه مربوط به لیست یا حذف ارزها را به برادر و دوستش میداد. آنها با خرید زودهنگام ارزها و فروش بعد از اعلام رسمی بیش از ۱.۱ میلیون دلار سود کردند. نهایتاً واهی به دو سال زندان محکوم شد.
ناتانیل چستین در OpenSea:
او پیش از نمایش NFTها در صفحه اصلی، آنها را میخرید و پس از افزایش قیمت میفروخت. سود او گاهی تا چهار برابر قیمت اولیه میرسید و مجموعاً بیش از ۵۰ هزار دلار شد.
فعالیتهای مشکوک در صرافیها:
دادهها نشان میدهند بسیاری از معاملات در آستانه لیست شدن ارزها، الگوهای مشکوکی دارند و افرادی نزدیک به صرافیها از اطلاعات کلیدی سوءاستفاده میکنند.
اینسایدر تریدینگ میتواند اعتماد عمومی را به شدت کاهش دهد. بازار کریپتو، با حجم حدود ۲.۶ تریلیون دلار، هنوز نسبت به بازارهای سنتی کوچک است و حتی سرمایههای محدود میتوانند قیمتها را دستکاری کنند.
این رفتارها باعث میشود:
سرمایهگذاران دلسرد شوند
ورود سرمایه کاهش پیدا کند
پروژههای واقعی از بین بروند
فرصتهای شغلی در این صنعت نوظهور کاهش یابد
اگرچه حذف کامل این پدیده ممکن نیست، اما با اقدامات هدفمند میتوان اثرات آن را کاهش داد:
تقویت زیرساختهای نظارتی: رصد دقیق معاملات و الگوهای مشکوک
تدوین قوانین شفاف و الزامآور: قانونگذاری برای کارکنان صرافیها و پروژهها
حفظ محرمانگی اطلاعات: مسئولیتپذیری و آموزش کارمندان
استفاده از فناوری و ابزارهای تحلیلی: برای شناسایی رفتارهای غیرمعمول در بازار
فرهنگسازی و آموزش: اهمیت شفافیت و اخلاق حرفهای برای کاهش تخلفات
با رشد صنعت بلاکچین و همکاری بین قانونگذاران و فعالان بازار، میتوان بازاری شفاف، منصفانه و پایدار برای همه کاربران ایجاد کرد.
اینسایدر تریدینگ یا معاملات نهانی، یک واقعیت جدی در بازارهای سنتی و ارزهای دیجیتال است. این پدیده تهدیدی برای اعتماد عمومی و رشد پایدار بازارهاست. سرمایهگذاران باید آگاه باشند، صرافیها و پلتفرمها باید مسئولیتپذیر باشند و قانونگذاران باید قوانین سختگیرانه و ابزارهای نظارتی مؤثر طراحی کنند. تنها با این اقدامات میتوان بازاری منصفانه و شفاف ایجاد کرد که همه بتوانند بدون ترس از ناعدالتی، در آن فعالیت کنند.
