دنیای بلاکچین هر روز در حال پیشرفت است. پروژهها یکی پس از دیگری میآیند، الگوریتمهای جدید معرفی میشوند و مدلهای تازهای برای تأمین امنیت شبکه و تأیید تراکنشها شکل میگیرند. در این میان، الگوریتمی به نام اثبات سهام اجارهای (Leased Proof of Stake یا LPoS) به یکی از جذابترین و کارآمدترین روشها تبدیل شده است.
LPoS در واقع نسخهای هوشمندتر از الگوریتم اثبات سهام (PoS) است که برای افزایش مشارکت کاربران، بهبود بهرهوری و گسترش تمرکززدایی طراحی شده. به زبان ساده، این مدل به شما اجازه میدهد حتی اگر نخواهید یا نتوانید خودتان نود اعتبارسنج اجرا کنید، باز هم در امنیت شبکه نقش داشته باشید و پاداش بگیرید! جالبه نه؟
در این مقاله از بلاگ کیف پول من قراره با هم بررسی کنیم که الگوریتم LPoS دقیقاً چطور کار میکنه، چه مزایا و چالشهایی داره و چرا بسیاری از پروژهها به سمت استفاده از اون حرکت کردهاند.
اگر با مفهوم الگوریتم اثبات سهام (PoS) آشنا باشید، میدونید که در این مدل، هر کاربر میتونه با قفل کردن داراییهای خودش (استیک کردن توکنها) در شبکه، به اعتبارسنجی تراکنشها کمک کنه و پاداش بگیره. اما در PoS سنتی، این کار معمولاً نیازمند دانش فنی، اجرای نود اختصاصی و گاهی حتی سرمایه زیاد است.
اینجاست که LPoS یا اثبات سهام اجارهای وارد میدان میشه! در این روش، اگر شما علاقه دارید در فرآیند اعتبارسنجی مشارکت کنید اما نمیخواهید دردسر اجرای گره (نود) رو به دوش بکشید، میتونید توکنهای خودتون رو بهصورت موقت به اعتبارسنجها اجاره بدید.
نکته مهم اینه که مالکیت داراییها همچنان با شما باقی میمونه. فقط اجازه میدید اعتبارسنجها از توکنهای شما برای افزایش شانس خودشون در انتخاب بلاک بعدی استفاده کنن. در عوض، شما هم از پاداش اونها سهم میبرید.
بهطور خلاصه، LPoS یه مدل برد-برده! هم اعتبارسنجها قدرت بیشتری برای تایید بلاکها پیدا میکنن و هم کاربران معمولی بدون نیاز به تجهیزات یا دانش خاص، میتونن از دارایی خودشون درآمد غیرفعال به دست بیارن.
عملکرد الگوریتم اثبات سهام استیجاری (LPoS) نسبتاً ساده اما هوشمندانه است. بیایید مرحلهبهمرحله جلو بریم:
کاربر تصمیم میگیرد دارایی خود را اجاره دهد.
فرض کنید شما ۱۰۰۰ توکن دارید و نمیخواهید نود اجرا کنید. میتونید این دارایی رو به یکی از اعتبارسنجهای فعال اجاره بدید.
ثبت تراکنش اجارهای:
در شبکه، یک تراکنش خاص برای اجاره وجود داره. در اون مشخص میکنید چه مقدار از داراییتون، برای چه مدت و به کدوم نود اختصاص پیدا کنه.
قفل شدن دارایی:
توکنهای شما در کیف پولتون باقی میمونن اما برای مدت اجاره، قفل میشن و قابل خرج کردن نیستند.
افزایش قدرت نود:
اعتبارسنجی که از شما و دیگر کاربران اجاره دریافت کرده، مجموع توکنهای بیشتری داره و احتمال انتخاب شدنش برای ساخت بلاک جدید افزایش پیدا میکنه.
دریافت پاداش و تقسیم سود:
بعد از ساخت بلاک، نود پاداش و کارمزد تراکنشها رو دریافت میکنه و درصدی از اون رو بین اجارهدهندهها تقسیم میکنه. معمولاً این درصد بسته به قرارداد بین دو طرف متفاوت است.
این مکانیزم باعث میشه بدون نیاز به سختافزار خاص، بدون مصرف زیاد انرژی و حتی بدون ریسک انتقال دارایی، شما هم بخشی از مکانیزم اجماع بلاکچین باشید.
حالا که با نحوه عملکرد LPoS آشنا شدیم، بیایید نگاهی بندازیم به ویژگیها و مزایای این مدل اجماع:
امکان اجاره دادن توکنها بدون انتقال مالکیت
مشارکت غیرمستقیم در فرآیند اعتبارسنجی
دریافت پاداش متناسب با میزان توکن اجارهشده
حفظ کنترل کامل دارایی توسط اجارهدهنده
افزایش امنیت شبکه:
چون مقدار زیادی از توکنها قفل میشن، احتمال حملات ۵۱ درصدی یا حملات مخرب به شبکه بهطور چشمگیری کاهش پیدا میکنه.
مشارکت همگانی:
در LPoS همه میتونن مشارکت کنن؛ چه ۱۰۰۰ توکن داشته باشی چه ۱۰ تا! این موضوع باعث دموکراسی واقعی در شبکه میشه.
کاهش هزینهها:
بر خلاف استخراج (Mining)، نیازی به سختافزار گران یا مصرف برق زیاد نیست.
افزایش وفاداری کاربران:
وقتی کاربران در امنیت شبکه بلاکچین نقش مستقیم داشته باشند، احساس تعلق بیشتری نسبت به پروژه پیدا میکنند.
درآمد غیرفعال:
یکی از جذابترین بخشها اینه که بدون کار خاصی، فقط با اجاره توکنها، پاداش دریافت میکنی!
البته مثل هر سیستم دیگری، LPoS هم چالشهایی داره که نمیتونیم ازش چشمپوشی کنیم:
پیچیدگی برای تازهکارها:
بعضی کاربران تازهوارد ممکنه در درک فرآیند اجاره و قفلشدن داراییها کمی سردرگم بشن.
تمرکزگرایی احتمالی:
وقتی کاربران زیادی دارایی خودشون رو به نودهای معروف اجاره بدن، قدرت در دست چند نود خاص متمرکز میشه.
کاهش نقدینگی:
چون توکنها قفل میشن، نقدشوندگی بازار ممکنه کاهش پیدا کنه.
رقابت سخت برای نودهای جدید:
نودهای تازهکار برای جلب اعتماد کاربران و جذب اجاره باید تلاش بیشتری کنن.
یکی از موفقترین نمونههای استفاده از اثبات سهام استیجاری (LPoS) در شبکه Waves دیده میشه. این پلتفرم با بهرهگیری از فناوری Waves-NG تونسته به سرعت پردازش نزدیک به ۱۰۰ تراکنش در ثانیه برسه، بدون اینکه از تمرکززدایی یا امنیت شبکه کم بشه.
در Waves، کاربران عادی بهراحتی میتونن توکنهای خودشون رو به نودهای فعال اجاره بدن و پاداش بگیرن، بدون اینکه حتی یک خط کد بنویسن یا سرور راهاندازی کنن.
موفقیت این پروژه نشون میده که الگوریتمهایی مثل LPoS میتونن آینده بلاکچین رو متحول کنن؛ مخصوصاً در بخشهایی مثل:
افزایش مقیاسپذیری (Scalability)
کاهش مصرف انرژی
ایجاد درآمد پایدار برای کاربران
و حفظ تمرکززدایی واقعی
با وجود جذابیت LPoS، مدلهای اجماع دیگهای هم وجود دارن که در بعضی پروژهها ترجیح داده میشن:
اثبات سهام نمایندگیشده (DPoS): کاربران به نمایندگانی رأی میدن تا اونها مسئول ساخت بلاکها بشن. این روش سریعتر و سادهتره ولی کمی متمرکزتره.
اثبات سهام خالص (PPoS): مثل الگوراند (Algorand)، اعتبارسنجها بهصورت تصادفی انتخاب میشن تا امنیت و تمرکززدایی بیشتر بشه.
اثبات سهام ترکیبی (HPoS): ترکیبی از الگوریتمهای اثبات کار (PoW) و PoS که امنیت بالا و مصرف انرژی پایین رو با هم داره.
هرکدوم از این مدلها بر اساس هدف شبکه و سطح تمرکز مورد نظر، مزایا و معایب خاص خودشون رو دارن.
در مجموع، الگوریتم اثبات سهام اجارهای (LPoS) یکی از هوشمندانهترین و کارآمدترین مدلهای اجماع در دنیای بلاکچین محسوب میشه. این الگوریتم به کاربران اجازه میده بدون از دست دادن کنترل داراییهایشان، در تأمین امنیت و اعتبارسنجی شبکه نقش داشته باشن و از این طریق درآمد غیرفعال کسب کنن.
تجربه موفق شبکههایی مثل Waves نشون میده که LPoS میتونه همزمان باعث افزایش امنیت، مقیاسپذیری و پایداری اقتصادی شبکه بشه. در آیندهای نهچندان دور، به احتمال زیاد بسیاری از بلاکچینها برای ترکیب امنیت، کارایی و مشارکت عمومی به سمت مدلهایی مثل LPoS حرکت خواهند کرد.
در نهایت، میتونیم بگیم LPoS پلی هوشمند بین دنیای کاربران عادی و ساختارهای فنی پیچیده بلاکچین است؛ پلی که راه را برای آیندهای غیرمتمرکز، شفاف و کارآمدتر هموار میکند.
