در دنیای هیجانانگیز رمزارزها، بهویژه در بخش مالی غیرمتمرکز یا همان دیفای (DeFi)، یکی از چالشهای اصلی همیشه نوسانات شدید قیمتی بوده است. برای مقابله با این مشکل قدیمی، استیبل کوین ها پا به میدان گذاشتند. این رمزارزهای خاص، با هدف ایجاد ثبات، به وجود آمدند و یکی از مهمترین مفاهیمی که در مورد آنها باید بدانید، بحث پگ (Peg) یا همان وابستگی قیمت است.
شاید برای شما هم سوالاتی پیش آمده باشد:
با توجه به اهمیت بالای درک این مفاهیم، در این مقاله از بلاگ کیف پول من قصد داریم یک بررسی کامل و کاربردی روی این موضوعات داشته باشیم. پس اگر کنجکاوید بدانید پشت پرده این ثبات قیمتی چه میگذرد، تا پایان همراه ما باشید.
بگذارید از پایه شروع کنیم!
اصطلاح پگینگ (Pegging) یعنی مرتبط کردن ارزش یک دارایی یا ارز به ارزش دارایی یا ارز دیگری. این کار باعث ایجاد یک نرخ ارز ثابت میشود و جلوی نوسانات زیاد را میگیرد. جالب است بدانید که مفهوم پگ اصلاً ابداع دنیای کریپتو نیست. سالها قبل در بازارهای مالی سنتی هم کشورها برای جلوگیری از نوسانات شدید ارزش پولهایشان از پگینگ استفاده میکردند.
مثلاً کشورهایی که تجارت زیادی داشتند، پول ملیشان را به ارز قدرتمندتری مثل دلار آمریکا یا گاهی یورو وابسته میکردند تا ثبات بیشتری ایجاد کنند. یک نمونه جالب، فرانک سوئیس بود که بین سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵ به یورو پگ شده بود.
این روزها هم در دنیای رمزارزها شاهد همین اتفاق هستیم. برای مثال، تتر (USDT) یکی از معروفترین استیبل کوینها است که ارزش آن به صورت ۱:۱ به دلار آمریکا پگ شده و همیشه سعی میکند ارزش هر تتر برابر با یک دلار باشد.
در دنیای رمزارزها، پگینگ به این معناست که یک ارز دیجیتال (توکن) ارزش خودش را به دارایی دیگری مثل دلار، یورو یا حتی طلا گره میزند. این وابستگی به سرمایهگذاران و معاملهگران کمک میکند از نوسانات وحشتناک بازار در امان بمانند.
شاید در نگاه اول بگویید: "مگر کریپتو قرار نبود مستقل و غیرمتمرکز باشد؟ پس چرا به ارز فیات وابسته میشود؟"
حق با شماست! اما توجه داشته باشید که هدف این وابستگی، حفظ ارزش و کاهش ریسکهای مالی است، نه وابستگی سیاسی یا ساختاری به بانکها یا دولتها. بدون وجود این ثبات، فعالیتهای مالی در دنیای دیفای تقریباً غیرممکن میشد.
جالبتر اینکه ارزهای دیجیتال میتوانند به داراییهایی غیر از ارزهای فیات هم پگ شوند. مثلاً بعضی استیبل کوینها به قیمت طلا یا سایر کالاهای ارزشمند متصل هستند.
زمانی که حرف از استیبل کوینها میشود، مفهومی به نام "دارایی ذخیره" اهمیت پیدا میکند.
استیبل کوینها معمولاً در سه دسته مختلف جای میگیرند:
در دسته اول که پرکاربردترین نوع هستند، تیم پروژه مقدار مشخصی از دارایی (مثلاً دلار) را ذخیره میکند تا ارزش توکنهای منتشر شده را تضمین کند.
مثلاً بنیاد تتر ادعا میکند که به ازای هر واحد تتر، دقیقاً یک دلار در ذخایر بانکی نگهداری میکند.
البته دنیای کریپتو همیشه با چالشهایی همراه است. پس بهتر است همیشه نسبت به شفافیت و حسابرسی ذخایر این پروژهها حساس باشید.
در بحث رمزارزها، باید بین رمزارزهای پگ شده و رمزارزهای پشتیبانی شده با دارایی تفاوت قائل شویم.
استیبل کوینهای پگ شده مثل تتر، ارزش خود را به یک دارایی مشخص گره میزنند؛ اما رمزارزهای پشتیبانی شده (Asset-Backed Cryptocurrencies) علاوه بر اتصال قیمتی، پشتوانهای فیزیکی یا قابل لمس دارند.
مثلاً برخی پروژهها توکنهایی منتشر میکنند که پشتوانهشان طلا، املاک یا دیگر داراییهای واقعی است. در این مدلها، فناوری بلاکچین برای اثبات مالکیت و شفافیت استفاده میشود.
نمونهای از تفاوتها را میتوان در پروژه تتر دید. در گذشته اعلام شده بود که تتر ۱۰۰٪ توسط دلار پشتیبانی میشود؛ اما بعدها اسناد حسابرسی نشان داد که بخشی از ذخایر تتر در اوراق بهادار، پول نقد و سایر داراییهای نقدی قرار گرفتهاند.
هرچند استیبل کوینها برای کاهش ریسک نوسان ساخته شدهاند، اما خودشان هم خالی از خطر نیستند. برخی از مهمترین ریسکهای مرتبط عبارتند از:
نمونه مشهوری از این خطرات، سقوط فاجعهبار استیبل کوین Terra بود که اعتماد به این بازار را حسابی تکان داد.
در پایان باید بگوییم، پگ و وابستگی قیمت فقط مخصوص بازار رمزارزها نیست. این ابزار سالها در بازارهای سنتی استفاده شده و هدف اصلی آن همیشه یکی بوده: ایجاد ثبات و جلوگیری از نوسانات شدید.
ظهور استیبل کوینها یک نقطه عطف مهم برای بازار کریپتو بود. احتمالاً خود شما هم حداقل یک بار از استیبل کوینها مثل تتر یا USD Coin استفاده کردهاید تا سرمایهتان را از طوفانهای بازار رمزارز نجات دهید!
بدون این استیبل کوینها، معامله در دنیای کریپتو به شدت پرریسکتر میشد.
نظر شما چیست؟ آیا تا به حال تجربه استفاده از رمزارزهای پگ شده را داشتهاید؟ خوشحال میشویم نظراتتان را با ما به اشتراک بگذارید!
