وقتی صحبت از تحلیل تکنیکال میشود، ابزارهای مختلفی در اختیار معاملهگران است؛ از کندل استیک گرفته تا نمودارهای میلهای و خطی. اما بعضی ابزارها، به دلیل روش منحصربهفردشان، توجه تحلیلگران حرفهای را به خود جلب میکنند. یکی از این ابزارها، نمودار نقطه و رقم (Point and Figure) است.
این نمودار یک ویژگی جالب دارد: زمان را نادیده میگیرد و فقط روی تغییرات مهم قیمت تمرکز میکند. این یعنی شما میتوانید روندهای واقعی بازار را بدون حواسپرتی ناشی از نوسانات جزئی مشاهده کنید. به زبان ساده، این نمودار مانند یک فیلتر عمل میکند که همه “صدای اضافه” بازار را حذف میکند و فقط حرکتهای واقعی و مهم قیمت را نشان میدهد.
در این مقاله از بلاگ کیف پول من قصد داریم شما را با ساختار، اصول و کاربردهای نمودار نقطه و رقم آشنا کنیم و نشان دهیم چطور میتوان از آن برای تصمیمگیریهای دقیقتر در معاملات استفاده کرد.
نمودار نقطه و رقم (P&F) کمی متفاوت از نمودارهای رایج تحلیل تکنیکال است. در حالی که نمودارهای معمولی مثل کندلاستیک یا خطی محور زمان را در نظر میگیرند و تغییرات قیمت را در طول زمان نمایش میدهند، نمودار نقطه و رقم فقط زمانی تغییر میکند که حرکت قیمت به اندازه قابل توجهی بزرگ باشد.
در این نمودار، حرکات صعودی با «X» و حرکات نزولی با «O» نمایش داده میشوند. این نمادها در ستونهای عمودی جداگانه قرار میگیرند و تا زمانی که جهت روند تغییر نکند، ستون جاری ادامه مییابد. به همین دلیل، نمودار نقطه و رقم به شما کمک میکند تصویر شفاف و دقیقی از روند بازار، نقاط بازگشت و حتی الگوهای برگشتی داشته باشید.
مزیت بزرگ این نمودار در این است که نوسانات کوچک و بیاهمیت حذف میشوند و تحلیلگر میتواند روی روندهای واقعی تمرکز کند. این ویژگی باعث میشود شناسایی نقاط ورود و خروج، حمایت و مقاومت، و حتی قدرت روند آسانتر و دقیقتر شود.
یکی از مهمترین ویژگیهای نمودار P&F، سادگی و وضوح ساختار آن است. ستونها فقط حرکات مهم قیمت را نمایش میدهند و هر تغییر قیمت کوچک نادیده گرفته میشود.
وقتی قیمت یک دارایی به اندازه مشخصی افزایش پیدا کند، X در ستون درج میشود.
وقتی قیمت کاهش پیدا کند، O جای آن را میگیرد.
این ستونها تا زمانی که جهت حرکت تغییر نکند، ادامه مییابند.
با تغییر جهت روند، ستون جدید با نماد مخالف ایجاد میشود.
این ساختار ساده اما دقیق، تصویر واضحی از تعادل عرضه و تقاضا ارائه میدهد و باعث میشود تحلیلگر بتواند بدون حواسپرتی ناشی از نوسانات جزئی، روی رفتار واقعی معاملهگران و قدرت روند تمرکز کند.
برای اینکه بتوانید نمودار P&F را به درستی رسم و تحلیل کنید، چند تنظیم مهم وجود دارد:
باکس سایز (Box Size): تعیین میکند که هر X یا O چه میزان تغییر قیمت را نمایش دهد. انتخاب مناسب باکس سایز باعث فیلتر شدن نوسانات کوچک و واضحتر شدن حرکات مهم میشود.
مقدار معکوس (Reversal Amount): مشخص میکند چه مقدار حرکت در جهت مخالف لازم است تا ستون جدید ایجاد شود. مثلاً اگر روی ۳ تنظیم شود، نمودار وقتی ستون جدید رسم میکند که قیمت حداقل سه واحد در جهت مخالف حرکت کند.
فاصله معکوس (Reversal Distance): حاصلضرب باکس سایز در مقدار معکوس است و تعیین میکند چه میزان تغییر قیمت لازم است تا ستون جدید در جهت مخالف شکل بگیرد.
با تنظیم درست این سه فاکتور، نمودار شما نه تنها دقیقتر میشود، بلکه تصویر واضحتری از روند واقعی بازار ارائه میدهد.
هرچند نمودار نقطه و رقم اساساً بدون زمان طراحی شده، بعضی تحلیلگران برای درک بهتر موقعیت تغییرات قیمت، از نشانههایی برای نمایش ماهها استفاده میکنند.
مثلاً:
فوریه با عدد ۲
آوریل با عدد ۴
اکتبر، نوامبر و دسامبر با حروف A، B و C
این روش باعث میشود تا شما بتوانید دید بهتری از زمان تغییرات قیمت داشته باشید، بدون اینکه تحلیل اصلی نمودار تحت تأثیر زمان قرار گیرد.
دو روش اصلی برای قیمتگذاری در این نمودار وجود دارد:
بر اساس اوج و کف قیمت: در این روش، روند بر اساس نقاط بالا و پایین قیمت تعیین میشود.
بر اساس قیمت بسته شدن سهم: در این روش، هر بار که قیمت سهم بسته میشود، نقطه قیمت برای رسم نمودار استفاده میشود. این روش به تحلیل روزانه دقیقتر کمک میکند.
انتخاب روش مناسب به استراتژی شما و نوع تحلیل بازار بستگی دارد.
یکی از کاربردهای مهم نمودار P&F، شناسایی نقاط ورود و خروج و تعیین سطوح حمایت و مقاومت است:
سطوح حمایت: با ردیفهای افقی O نمایش داده میشوند و نشاندهنده مناطقی هستند که خریداران قدرت خرید ارز دیجیتال بیشتری دارند و احتمال افزایش قیمت وجود دارد.
سطوح مقاومت: با ردیفهای افقی X مشخص میشوند و نشاندهنده مناطقی هستند که فروشندگان قویتر هستند و احتمال کاهش قیمت بالاست.
از آنجا که نمودار تنها حرکات مهم قیمت را نمایش میدهد، شکستهای کاذب به حداقل میرسند و تحلیلگر میتواند با اطمینان بیشتری تصمیمگیری کند.
مزایا:
حذف نوسانات کوچک و تمرکز روی حرکات واقعی
نمایش واضح خطوط روند و سطوح حمایت و مقاومت
نادیده گرفتن زمان و تمرکز صرفاً روی قیمت
رسم خودکار خطوط روند و شناسایی سریع تغییرات
معایب:
ممکن است واکنش نمودار به تغییرات سریع قیمت کمی کند باشد، به خصوص در بازارهای پرنوسان
برای معاملهگرانی که نیاز به تحلیل لحظهای دارند، ممکن است محدودیت ایجاد کند
نمودار نقطه و رقم (P&F) ابزاری فوقالعاده برای تحلیل روندهای واقعی قیمت است. این نمودار با سادهسازی دادهها و حذف نوسانات کوچک، تصویر واضح و دقیقی از بازار ارائه میدهد. با این ابزار میتوانید:
روندهای اصلی بازار را بهتر شناسایی کنید
سطوح حمایت و مقاومت را دقیقتر پیدا کنید
تصمیمات معاملاتی استراتژیک و کمریسکتری بگیرید
هرچند ممکن است برای بازارهای خیلی سریع مناسب نباشد، اما برای تحلیل بلندمدت، استراتژیهای معاملاتی و شناسایی روندهای واقعی، نمودار نقطه و رقم یک ابزار فوقالعاده و ارزشمند است.
با آشنایی کامل با ساختار و ویژگیهای این نمودار، میتوانید آن را در تصمیمگیریهای معاملاتی خود به شکل مؤثر به کار بگیرید و از دقت بالای تحلیل آن بهرهمند شوید.
